ગ્રાહકોનાં નામ, મોબાઇલ નંબર, ઈમેઈલ અને સરનામાં સહિતની અંગત માહિતી લીક થયાની આશંકા; SBIએ કહ્યું- બેંકિંગ સેવાઓ પર કોઈ અસર નહીં
દેશની સૌથી મોટી જાહેર ક્ષેત્રની બેંક સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (SBI)ના હજારો ગ્રાહકોની અંગત માહિતી ડાર્ક વેબ પર લીક થઈ હોવાનો મામલો સામે આવ્યો છે. બેંકે આશરે 3,897 ગ્રાહકોની વ્યક્તિગત વિગતો લીક થયાની પુષ્ટિ કરી છે. આ ઘટનાને પગલે બેંકે આંતરિક તપાસ શરૂ કરી છે અને સંભવિત સાયબર જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ સક્રિય બનાવી છે.
લીક થયેલી માહિતીમાં ગ્રાહકોનાં નામ, મોબાઇલ નંબર, ઈમેઈલ એડ્રેસ, જન્મતારીખ અને રહેઠાણનાં સરનામાં જેવી સંવેદનશીલ વિગતો સામેલ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જોકે, આ માહિતી લીક થવા પાછળનું ચોક્કસ કારણ અને તેનો મૂળ સ્ત્રોત હજુ સુધી સ્પષ્ટ થયો નથી.
16 ઑક્ટોબરે મળ્યું હતું પ્રથમ એલર્ટ
SBIને આ શંકાસ્પદ ડેટા લીક અંગે 16 ઑક્ટોબરે વિવિધ એજન્સીઓ મારફતે એલર્ટ મળ્યું હતું. આ એજન્સીઓમાં બેંકના થ્રેટ ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ પ્રોવાઇડર, ડિફેન્સ સાયબર એજન્સી અને ઇન્ડિયન કમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In)નો સમાવેશ થાય છે.
એલર્ટ મળ્યા બાદ બેંકે તાત્કાલિક તપાસ શરૂ કરી હતી. ડાર્ક વેબ પર ઉપલબ્ધ આશરે 3.75 લાખ શંકાસ્પદ રેકોર્ડ્સની તપાસ દરમિયાન 3,897 એન્ટ્રીઓમાં SBIના ગ્રાહકો સાથે સંબંધિત વાસ્તવિક વ્યક્તિગત માહિતી મળી આવી હતી.
કઈ-કઈ માહિતી લીક થઈ હોવાની આશંકા?
પ્રાથમિક તપાસમાં ગ્રાહકોની વ્યક્તિગત વિગતો ઉપરાંત કેટલીક બેંકિંગ સંબંધિત માહિતી પણ સામે આવી છે. તેમાં ગ્રાહકોનું લિંગ, બેંક શાખાની વિગતો, કસ્ટમર ઇન્ફોર્મેશન ફાઇલ (CIF) સાથે જોડાયેલા ઓળખ નંબર, લીડ આઈડી અને લોનની અરજીઓ સંબંધિત મેટાડેટાનો સમાવેશ થાય છે.
આ પ્રકારની માહિતીનો દુરુપયોગ કરીને સાયબર ઠગો ગ્રાહકોને નિશાન બનાવી શકે છે. ખાસ કરીને વ્યક્તિગત વિગતોનો ઉપયોગ કરીને નકલી બેંક અધિકારી બની ફોન કરવા, ફિશિંગ ઈમેઈલ મોકલવા અથવા વિશ્વાસ જીતીને ગુપ્ત માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. જોકે, આ કિસ્સામાં આવી કોઈ છેતરપિંડી થઈ હોવાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
SBIની બેંકિંગ સેવાઓ સામાન્ય
ડેટા લીકની ઘટનાની તપાસ વચ્ચે SBIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેની કોર બેંકિંગ સિસ્ટમ અને સામાન્ય બેંકિંગ સેવાઓ પર આ ઘટનાની અસર પડી નથી. બેંકની ઓનલાઈન અને ઓફલાઈન સેવાઓ રાબેતા મુજબ કાર્યરત હોવાનું જણાવાયું છે.
બેંકની સાયબર ઇન્સિડન્ટ રિસ્પોન્સ ટીમને સક્રિય કરવામાં આવી છે અને સંભવિત અસરગ્રસ્ત સિસ્ટમ્સની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. ડેટાની સંપૂર્ણ ચકાસણી, લીકના સંભવિત સ્ત્રોતની ઓળખ અને ગ્રાહકોને થઈ શકે તેવા જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે.
SBIના ગ્રાહકોએ શું સાવચેતી રાખવી?
આ ઘટનાને ધ્યાનમાં રાખીને SBIના ગ્રાહકોએ અજાણ્યા ફોન, શંકાસ્પદ લિંક્સ અને નકલી બેંકિંગ સંદેશાઓથી સાવચેત રહેવું જોઈએ. બેંકના નામે કોઈ વ્યક્તિ ફોન કરીને OTP, PIN, પાસવર્ડ અથવા અન્ય ગુપ્ત વિગતો માગે તો તે માહિતી આપવી નહીં.
ગ્રાહકોએ પોતાના ખાતામાં થયેલા વ્યવહારો પર નજર રાખવી અને કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાય તો તરત જ બેંકનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. સાથે જ, બેંકની સત્તાવાર ચેનલ સિવાય અન્ય કોઈ માધ્યમ પર વ્યક્તિગત કે નાણાકીય માહિતી શેર કરવાનું ટાળવું જોઈએ.
હાલમાં આ ડેટા લીક પાછળ કોણ જવાબદાર છે તે અંગે કોઈ સત્તાવાર ખુલાસો થયો નથી. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જ ઘટનાની સમગ્ર હકીકત અને સંભવિત અસર અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થઈ શકશે.