પશ્ચિમ એશિયામાં ફરી એકવાર યુદ્ધના વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા છે. અમેરિકા અને ઇઝરાયલ ઈરાન વિરુદ્ધ નવી સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. અમેરિકન મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, 4 નવેમ્બરથી ઈરાન પર નવા હુમલા શરૂ થઈ શકે છે. આ તારીખ અમેરિકામાં યોજાનારી મિડટર્મ ચૂંટણીના બીજા દિવસની છે.
અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથે ફોન પર વાતચીત કરી હતી. ત્યારબાદ રવિવારે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો હતો કે ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલા એક કે બે સ્થળો પર હજુ હુમલો કરવાનો બાકી છે. તેમાં પિકૈક્સ માઉન્ટેનનો પણ સમાવેશ થાય છે.
બીજી તરફ, અમેરિકન ન્યૂઝ ચેનલ MS NOWના અહેવાલ મુજબ, વોશિંગ્ટને ખાડી દેશોને ઈરાન પર સંભવિત નવા હુમલાઓ માટે તૈયાર રહેવા જણાવ્યું છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકાની સૈન્ય તૈયારીઓ તેજ
અમેરિકન મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ, છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાઓથી અમેરિકાએ પશ્ચિમ એશિયામાં પોતાની સૈન્ય તૈયારીઓ વધારી છે. આ વિસ્તારમાં એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, દારૂગોળો અને અન્ય સૈન્ય સાધનોની તૈનાતી વધારવામાં આવી છે.
સાથે જ, ઈરાનના સંભવિત હુમલાથી બચવા માટે અમેરિકાએ પોતાના સૈનિકો અને સૈન્ય સામાનને કેટલાક સંવેદનશીલ ઠેકાણાઓ પરથી અન્ય સ્થળે ખસેડવાનું શરૂ કર્યું છે.
અમેરિકન સંરક્ષણ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાની સેન્ટ્રલ કમાન્ડ અને ઇઝરાયલ સંભવિત હુમલા માટે તૈયાર છે. ઇઝરાયલી ન્યૂઝ ચેનલ KANના અહેવાલ મુજબ, ગયા અઠવાડિયે અમેરિકાના 10 સૈન્ય માલવાહક વિમાનો ઇઝરાયલ પહોંચ્યા હતા. આ વિમાનોમાં હવાઈ હુમલાથી બચાવ માટે જરૂરી સાધનો હોવાની શક્યતા છે.
મિડટર્મ ચૂંટણી બાદ હુમલાની શક્યતા કેમ?
અમેરિકામાં 3 નવેમ્બરે મિડટર્મ ચૂંટણી યોજાવાની છે. આ ચૂંટણીમાં અમેરિકી સંસદના પ્રતિનિધિઓ ચૂંટાશે. હાલમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચૂંટણી પ્રચારમાં વ્યસ્ત છે.
ઈરાન સાથે વધતો તણાવ અને અમેરિકામાં ઈંધણના વધતા ભાવો ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે રાજકીય પડકાર બની રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં ચૂંટણી પહેલાં કોઈ મોટું સૈન્ય પગલું ભરવાથી રાજકીય નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી હુમલાની કાર્યવાહી ચૂંટણી બાદ થઈ શકે હોવાની અટકળો લગાવવામાં આવી રહી છે.
જોકે, આ અંગે અમેરિકી સરકાર તરફથી હુમલાની કોઈ સત્તાવાર તારીખ જાહેર કરવામાં આવી નથી.
રૂબિયોએ કહ્યું- ટ્રમ્પ હજુ વાતચીતના પક્ષમાં
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રૂબિયોએ શનિવારે એટલાન્ટામાં G20ની પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પે ઈરાન પર ફરી હુમલો કરવાનો કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પ હાલમાં વાતચીત દ્વારા વિવાદનો ઉકેલ લાવવા માંગે છે, પરંતુ જરૂર પડે તો અમેરિકા સૈન્ય કાર્યવાહી કરવા માટે પણ તૈયાર છે.
રૂબિયોએ ઈરાન પર આરોપ લગાવ્યો હતો કે તે પોતાની માગણીઓ સ્વીકારાવવા માટે જહાજો પર હુમલા કરવાની અને પડોશી દેશોના તેલ-ગેસના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવાની ધમકી આપી રહ્યું છે.
ઈરાનનો વળતો જવાબ આપવાનો સંકેત
અમેરિકાના સંભવિત હુમલાની ચર્ચા વચ્ચે ઈરાને પણ કડક વલણ અપનાવ્યું છે. તેહરાનથી જાહેર કરાયેલા નિવેદન અનુસાર, ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીએ સૈન્ય કમાન્ડરોને કોઈપણ નવા હુમલાનો તાત્કાલિક અને જોરદાર જવાબ આપવા તૈયાર રહેવા સૂચના આપી છે.
ઈરાન તરફથી એવો પણ સંકેત આપવામાં આવ્યો છે કે જવાબી કાર્યવાહી માટે કોઈ ભૌગોલિક મર્યાદા રહેશે નહીં. બીજી તરફ, ઈરાનના સેનાપ્રમુખ જનરલ અલી અબ્દોલ્લાહીએ ચેતવણી આપી છે કે સંભવિત નિશાનાઓની યાદી વધારવામાં આવી છે અને અમેરિકા તરફથી વધુ એક હુમલો થશે તો મોટા પાયે જવાબ આપવામાં આવશે.
અમેરિકા સાથેની વાતચીતમાં ઈરાનની ત્રણ મુખ્ય માગણીઓ
અમેરિકા સાથે ચાલી રહેલી રાજદ્વારી ચર્ચામાં ઈરાનની કેટલીક મુખ્ય માગણીઓ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
તેલ વેચવાની છૂટ: ઈરાન ફરીથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પોતાનું તેલ વેચી શકે તેવી છૂટ આપવા માંગે છે.
આર્થિક પ્રતિબંધો દૂર કરવા: અમેરિકાએ ઈરાન પર લાદેલા આર્થિક પ્રતિબંધો હટાવવા જોઈએ, જેથી દેશની અર્થવ્યવસ્થાને રાહત મળી શકે.
6 અબજ ડૉલરની રકમ પરત આપવા: કતારમાં રોકાયેલી પોતાની આશરે 6 અબજ ડૉલરની રકમ પરત આપવાની પણ ઈરાનની માગણી છે.
શું ફરી શરૂ થશે અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ?
એક તરફ અમેરિકા વાતચીત દ્વારા વિવાદ ઉકેલવાની વાત કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ પશ્ચિમ એશિયામાં તેની સૈન્ય તૈયારીઓ વધતી હોવાના અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે. ઇઝરાયલ પણ સંભવિત કાર્યવાહી માટે તૈયાર હોવાની ચર્ચા છે.
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે 4 નવેમ્બરથી ખરેખર ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ થશે કે પછી બંને દેશો વચ્ચે રાજદ્વારી વાતચીતથી તણાવ ઓછો થશે? આગામી દિવસોમાં અમેરિકા અને ઈરાનનું વલણ સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયાની સ્થિતિ નક્કી કરી શકે છે.