નવી દિલ્હી: દેશમાં વૈકલ્પિક ઇંધણના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે મોટું પગલું ભર્યું છે. સરકારે 100% ઇથેનોલ આધારિત E100 ઇંધણ પર ચાલતાં ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો માટે નવા નિયમો જાહેર કર્યા છે. આ માટે સેન્ટ્રલ મોટર વ્હીકલ્સ રૂલ્સમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી ભવિષ્યમાં E100 ઇંધણ પર ચાલતી કારોના ઉત્પાદન અને બજારમાં પ્રવેશ માટેનો માર્ગ વધુ સ્પષ્ટ બનશે.
સરકારી નોટિફિકેશન અનુસાર, વાહનોના ઉત્સર્જન સંબંધિત જોગવાઈઓમાં E85ની સાથે E100 ઇંધણનો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ ઇંધણનો ઉપયોગ માત્ર એવાં વાહનોમાં જ થઈ શકશે, જે ખાસ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજી માટે ડિઝાઇન અને પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યાં હોય.
સામાન્ય પેટ્રોલ કારમાં E100નો ઉપયોગ નહીં કરી શકાય
કેન્દ્ર સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે હાલના E20 પેટ્રોલ અથવા સામાન્ય પેટ્રોલ પર ચાલતાં વાહનોમાં સીધું E85 કે E100 ઇંધણ વાપરી શકાશે નહીં. આ માટે વાહનની એન્જિન સિસ્ટમ અને અન્ય જરૂરી ભાગો ખાસ રીતે તૈયાર કરવામાં આવતાં હોય છે.
આ નવા નિયમોને કારણે હાલના કારમાલિકોએ પોતાની કારમાં કોઈ ફેરફાર કરવાની જરૂર નથી. આ વ્યવસ્થા ખાસ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો માટે વૈકલ્પિક વિકલ્પ તરીકે લાગુ કરવામાં આવી છે. એટલે કે, સામાન્ય પેટ્રોલ પર ચાલતી કારમાં E100 ભરવાથી તે યોગ્ય રીતે ચાલશે એવી કોઈ ગેરંટી નથી.
શું છે ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજી?
ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ ટેક્નોલોજી એવી વ્યવસ્થા છે, જેમાં વાહન પેટ્રોલ અને ઇથેનોલના અલગ-અલગ પ્રમાણવાળા મિશ્રણ પર ચાલી શકે છે. વાહનની ડિઝાઇન અને પ્રમાણપત્રના આધારે આ ઇંધણમાં ઇથેનોલનું પ્રમાણ E85થી E100 સુધી હોઈ શકે છે.
અમેરિકા અને બ્રાઝિલ જેવા દેશોમાં આ પ્રકારની ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોમાં ખાસ એન્જિન અને ફ્યુઅલ સિસ્ટમ હોય છે, જે ઇથેનોલના ઊંચા પ્રમાણને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
શું છે E100 પેટ્રોલ?
E100નો અર્થ લગભગ સંપૂર્ણપણે ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણ થાય છે. ઇથેનોલ એક પ્રકારનું આલ્કોહોલ આધારિત બાયોફ્યુઅલ છે, જે શેરડી, મકાઈ અને અન્ય જૈવિક સ્ત્રોતોમાંથી તૈયાર કરી શકાય છે.
પરંપરાગત પેટ્રોલની સરખામણીએ ઇથેનોલ આધારિત ઇંધણનો ઉપયોગ કેટલાક પ્રકારના પ્રદૂષક ઉત્સર્જનને ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક અસર વાહનની ટેક્નોલોજી, ઇંધણના ઉત્પાદનની પ્રક્રિયા અને ઉપયોગની પરિસ્થિતિઓ પર આધારિત રહે છે.
પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને ક્રૂડ ઓઇલની આયાત ઓછી કરવાનો પ્રયાસ
ભારત પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાતો માટે મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે. આવી સ્થિતિમાં ઇથેનોલ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ વધારવાથી પેટ્રોલિયમ ઇંધણ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
સરકારના આ પગલાનો હેતુ વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે વાહનોના ઉત્સર્જનને નિયંત્રિત કરવાનો પણ છે. ઇથેનોલનું ઉત્પાદન સ્થાનિક સ્તરે વધે તો કૃષિ આધારિત ઉદ્યોગોને પણ ફાયદો થઈ શકે છે.
જોકે, ઇથેનોલથી ચાલતાં વાહનોનો પર્યાવરણીય લાભ ઇંધણના ઉત્પાદન, પરિવહન અને વાહનની કાર્યક્ષમતા સહિતના અનેક પરિબળો પર આધારિત છે.
કારમાલિકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
E100 ઇંધણને મંજૂરી મળવાનો અર્થ એ નથી કે હવે દરેક કારમાં આ ઇંધણનો ઉપયોગ કરી શકાશે. આ માટે વાહન ઉત્પાદક કંપની દ્વારા ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ માટે ખાસ ડિઝાઇન અને પ્રમાણપત્ર જરૂરી રહેશે.
હાલની E20 અથવા સામાન્ય પેટ્રોલ કારમાં E85 કે E100નો ઉપયોગ ન કરવો. ભવિષ્યમાં જ્યારે આવી ટેક્નોલોજી ધરાવતી કારો બજારમાં ઉપલબ્ધ થશે, ત્યારે ગ્રાહકોને ઇંધણના વિકલ્પો અંગે વધુ પસંદગી મળી શકે છે.
ટૂંકમાં, કેન્દ્ર સરકારનો આ નિર્ણય ભારતમાં વૈકલ્પિક ઇંધણ આધારિત વાહનો માટે મહત્ત્વનું પગલું છે. જોકે, E100નો સામાન્ય કારોમાં ઉપયોગ શક્ય નથી અને તેનો લાભ મેળવવા માટે ખાસ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનોની જરૂર પડશે.