નાસિક: મહારાષ્ટ્રના નાસિકમાં સિંહસ્થ કુંભ મેળાની તૈયારીઓ વચ્ચે એક અનોખી સિદ્ધિ નોંધાઈ છે. રવિવારે ગોદાવરી નદીના કિનારે 517 શ્રદ્ધાળુઓએ એકસાથે શંખ વગાડીને ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. આ કાર્યક્રમ સિંહસ્થ કુંભ મેળાના ધ્વજારોહણ સમારોહ પહેલાં યોજાયો હતો. ધાર્મિક પરંપરા અને સામૂહિક ભાગીદારીના આ આયોજનમાં શ્રદ્ધાળુઓએ પાંચ મિનિટ અને 30 સેકન્ડ સુધી સતત શંખનાદ કર્યો હતો.
પાંચ મિનિટથી વધુ સમય સુધી ગુંજ્યો શંખનાદ
આ રેકોર્ડ બનાવવા માટે આયોજકો દ્વારા ખાસ તૈયારીઓ કરવામાં આવી હતી. મળતી માહિતી અનુસાર, કાર્યક્રમમાં ઉપયોગ માટે ચેન્નાઈથી પ્રમાણિત શંખ મંગાવવામાં આવ્યા હતા. ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સના વરિષ્ઠ નિર્ણાયક ઋષિ નાથે દેવમામલેદાર યશવંત મહારાજ પટાંગણમાં આ સિદ્ધિની જાહેરાત કરી હતી.
આ પહેલાં એકસાથે શંખ વગાડવાનો રેકોર્ડ વર્ષ 2019માં અમેરિકાના ન્યૂ જર્સીમાં નોંધાયો હતો, જેમાં 303 લોકોએ ભાગ લીધો હતો. હવે નાસિકમાં 517 શ્રદ્ધાળુઓની ભાગીદારીએ આ રેકોર્ડને પાછળ છોડી દીધો છે.
31 ઓક્ટોબરે કુંભ મેળાનો ધ્વજારોહણ સમારોહ
નાસિક-ત્ર્યંબકેશ્વર સિંહસ્થ કુંભ મેળાની શરૂઆતના ભાગરૂપે 31 ઓક્ટોબરે ધ્વજારોહણ સમારોહ યોજાવાનો છે. આ કાર્યક્રમ બપોરે 12:02 વાગ્યે નાસિકના રામકુંડ ખાતે યોજાશે. તેમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યાં છે.
NTKMAના કમિશનર શેખર સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, શંખનાદની આ પહેલ દ્વારા ધાર્મિક પરંપરાને કુંભ મેળાની શુભ શરૂઆત સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. ધ્વજારોહણ સમારોહ દરમિયાન 251 પ્રતિભાગીઓ દ્વારા શંખનાદ કરવામાં આવશે. આ પ્રસંગે ગિનિસ વર્લ્ડ રેકોર્ડનું પ્રમાણપત્ર પણ સોંપવામાં આવશે.
કુંભ મેળામાં કરોડો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડવાનો અંદાજ
નાસિક અને ત્ર્યંબકેશ્વરમાં યોજાનારો સિંહસ્થ કુંભ મેળો હિંદુ ધર્મના મહત્ત્વના ધાર્મિક આયોજનોમાંનો એક છે. આ મેળો બંને પવિત્ર શહેરોમાં દર 12 વર્ષે યોજાય છે. આપેલી વિગતો અનુસાર, આ વખતનો મેળો 31 ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈને 24 જુલાઈ 2028 સુધી ચાલશે.
સરકારના અંદાજ મુજબ, આ સમયગાળા દરમિયાન નાસિકમાં 8થી 10 કરોડ અને ત્ર્યંબકેશ્વરમાં આશરે 4 કરોડ શ્રદ્ધાળુઓ પહોંચે તેવી શક્યતા છે. મેળા દરમિયાન નાસિકમાં 44 અને ત્ર્યંબકેશ્વરમાં 53 સ્નાન મુહૂર્તનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
આ કુંભ મેળાની વિશેષતા એ છે કે વૈષ્ણવ અને શૈવ અખાડાઓનાં સ્નાન અલગ-અલગ તીર્થસ્થળો પર યોજાય છે. નાસિક અને ત્ર્યંબકેશ્વર આ સમગ્ર આયોજનનાં બે મુખ્ય કેન્દ્રો છે.
નાસિકના કુંભને સિંહસ્થ કેમ કહેવામાં આવે છે?
નાસિકના કુંભ મેળાને 'સિંહસ્થ કુંભ' કહેવા પાછળ જ્યોતિષીય અને ધાર્મિક પરંપરા જોડાયેલી છે. પરંપરાગત માન્યતા અનુસાર, ગુરુ ગ્રહનો સિંહ રાશિમાં પ્રવેશ આ મેળાના આયોજનમાં વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. કુંભ મેળાની તારીખો નક્કી કરવામાં ધાર્મિક પરંપરાઓ, ગ્રહોની સ્થિતિ અને અખાડાઓની સંમતિ પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
હિંદુ પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, સમુદ્રમંથન દરમિયાન અમૃતકળશ માટે દેવતાઓ અને અસુરો વચ્ચે સંઘર્ષ થયો હતો. એવી માન્યતા છે કે અમૃતનાં ટીપાં પ્રયાગરાજ, હરિદ્વાર, ઉજ્જૈન અને નાસિકમાં પડ્યાં હતાં. આ ચાર સ્થળોએ કુંભ મેળાની પરંપરા વિકસિત થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
નાસિકમાં 517 શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા એકસાથે શંખનાદ કરીને બનાવવામાં આવેલો આ રેકોર્ડ આગામી સિંહસ્થ કુંભ મેળાની તૈયારીઓમાં વિશેષ આકર્ષણ બન્યો છે. હવે 31 ઓક્ટોબરના ધ્વજારોહણ સમારોહ અને ત્યારબાદના ધાર્મિક કાર્યક્રમો પર સૌની નજર રહેશે.