ગુજરાત સરકારના નાણાં વિભાગે પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ પેન્શન મેળવતા પેન્શનરો અને ફેમિલી પેન્શનરો માટે મોંઘવારી રાહત (Dearness Relief) અંગે મહત્ત્વપૂર્ણ ઠરાવ કર્યો છે. આ નિર્ણયમાં મોંઘવારી રાહતના દરમાં સુધારો કરવાની સાથે અગાઉના સમયગાળાની બાકી રકમ એટલે કે એરિયર્સની ચૂકવણીની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.
1 જાન્યુઆરી, 2024થી મોંઘવારી રાહતનો દર 443%
આપેલી વિગતો અનુસાર, પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ આવતા પેન્શનરો માટે મોંઘવારી રાહતનો દર 1 જાન્યુઆરી, 2024થી વધારીને 443% કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, 1 જુલાઈ, 2021થી 30 જૂન, 2024 દરમિયાનના વિવિધ સમયગાળાની મોંઘવારી રાહતના તફાવતની રકમ ચૂકવવા અંગે પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
આ નિર્ણયથી સંબંધિત પાત્રતા ધરાવતા પેન્શનરો અને ફેમિલી પેન્શનરોને લાભ મળી શકે છે. જોકે, લાભાર્થીઓની ચોક્કસ સંખ્યા, ચુકવણીની તારીખ અને દરેક સમયગાળા માટે લાગુ પડતા દરોની વિગતો મૂળ સરકારી ઠરાવના આધારે ચકાસવી જરૂરી છે.
પેન્શનરોને કેટલો લાભ મળશે?
પેન્શનરને મળનારી મોંઘવારી રાહત અને એરિયર્સની રકમ તેમના મૂળ પેન્શન, લાગુ પડતા દર તથા સંબંધિત સમયગાળા પર આધારિત રહેશે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ પેન્શનરનું મૂળ પેન્શન ₹10,000 હોય અને ગણતરી માટે 381% તથા 443%ના દર લેવામાં આવે, તો ગણતરી આ પ્રમાણે થાય:
381%ના દરે: ₹10,000ના મૂળ પેન્શન પર ₹38,100
443%ના દરે: ₹10,000ના મૂળ પેન્શન પર ₹44,300
બંને દર વચ્ચેનો માસિક તફાવત: ₹6,200
આ ઉદાહરણ માત્ર ટકાવારીના આધારે તફાવત સમજાવવા માટે છે. વાસ્તવિક ચુકવણી માટે કયા દર કયા સમયગાળામાં લાગુ પડે છે અને અગાઉ કેટલી રકમ ચૂકવવામાં આવી છે તે જોવું જરૂરી છે.
એરિયર્સની ગણતરી કેવી રીતે થાય?
મોંઘવારી રાહતના દરમાં સુધારો પાછલી તારીખથી લાગુ કરવામાં આવે ત્યારે પાત્ર પેન્શનરોને અગાઉના સમયગાળાની બાકી રકમ મળી શકે છે. આ બાકી રકમની ગણતરી કરવા માટે સુધારેલા દર અને અગાઉ લાગુ પડતા દર વચ્ચેનો તફાવત ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.
આપેલી માહિતીમાં 1 જાન્યુઆરી, 2024થી 30 જૂન, 2024 સુધીના છ મહિનાના સમયગાળા માટે 131 ટકાના તફાવતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
જો મૂળ પેન્શન ₹10,000 હોય અને 131 ટકાનો તફાવત ખરેખર સંબંધિત સમયગાળા માટે લાગુ પડતો હોય, તો ઉદાહરણરૂપ ગણતરી આ પ્રમાણે થશે:
મૂળ પેન્શન: ₹10,000
131% મુજબ એક મહિનાનો તફાવત: ₹13,100
છ મહિનાનો કુલ તફાવત: ₹78,600
મહત્ત્વપૂર્ણ નોંધ: ₹78,600ની આ ગણતરી આપેલા 131%ના દરને આધારે કરવામાં આવી છે. આ દર ખરેખર 1 જાન્યુઆરીથી 30 જૂન, 2024ના સમયગાળા માટે લાગુ પડે છે કે નહીં અને તેમાં અગાઉ ચૂકવાયેલી રકમની કેવી રીતે ગણતરી કરવી તે મૂળ ઠરાવ પરથી ચકાસવું જરૂરી છે. આ રકમને દરેક પેન્શનરને મળનારી નિશ્ચિત ચુકવણી તરીકે ગણવી નહીં.
કયા પેન્શનરોને લાભ મળી શકે?
આ નિર્ણયની જોગવાઈઓ પાંચમા પગાર પંચ હેઠળ પેન્શન મેળવતા પાત્ર પેન્શનરો અને ફેમિલી પેન્શનરોને લગતી છે. તેથી તમામ સરકારી કર્મચારીઓ કે તમામ પેન્શનરોને 443%નો દર લાગુ પડે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
લાભ મેળવવા માટે પેન્શનરની લાગુ પડતી પેન્શન યોજના, સંબંધિત પગાર પંચ અને સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા નિયમો મહત્ત્વના રહેશે.
બાકી રકમની ચૂકવણી અંગે શું જાણવું જરૂરી?
નાણાં વિભાગના ઠરાવમાં અગાઉના સમયગાળાની મોંઘવારી રાહતના તફાવતની ચુકવણી અંગેની જોગવાઈનો ઉલ્લેખ છે. જોકે, પેન્શનરોને એરિયર્સ ક્યારે અને કયા હપ્તામાં મળશે તે અંગેની ચોક્કસ માહિતી માટે મૂળ સરકારી ઠરાવ અને સંબંધિત કચેરીની સૂચનાઓ તપાસવી જરૂરી છે.
પેન્શનરો પોતાની ચોક્કસ બાકી રકમ જાણવા માટે સંબંધિત પેન્શન ચૂકવણી કચેરી અથવા પેન્શન વિભાગનો સંપર્ક કરી શકે છે.
નોંધ
આ લેખમાં આપવામાં આવેલા દરો અને ગણતરીઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવેલી માહિતીના આધારે રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે. પ્રકાશન પહેલાં ગુજરાત સરકારના નાણાં વિભાગના મૂળ ઠરાવમાં દર્શાવેલા દરો, તારીખો, પાત્રતા અને એરિયર્સની ગણતરીની પદ્ધતિની પુષ્ટિ કરવી જરૂરી છે.