ગુજરાતમાં આજથી 'ઓપરેશન હેલ્થ' શરૂ: આઈસ્ક્રીમના નામે ફ્રોઝન ડેઝર્ટ તો નથી ખાતા ને? આરોગ્ય વિભાગ કરશે તપાસ અને જાગૃતિ

ગુજરાતમાં આજથી 'ઓપરેશન હેલ્થ' શરૂ: આઈસ્ક્રીમના નામે ફ્રોઝન ડેઝર્ટ તો નથી ખાતા ને? આરોગ્ય વિભાગ કરશે તપાસ અને જાગૃતિ

ઉનાળાની ઋતુ હોય કે ઠંડી મીઠાઈ ખાવાની ઇચ્છા, આઈસ્ક્રીમ મોટાભાગના લોકોની પસંદગી હોય છે. પરંતુ બજારમાં આઈસ્ક્રીમના નામે વેચાતા તમામ ઉત્પાદનો ખરેખર આઈસ્ક્રીમ જ હોય છે? આ સવાલને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાતના આરોગ્ય વિભાગે રાજ્યવ્યાપી 'ઓપરેશન હેલ્થ' અભિયાન શરૂ કર્યું છે.

આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ડેઝર્ટ વચ્ચેનો તફાવત સમજાવવાનો છે. કારણ કે દેખાવ, સ્વાદ અને ઠંડકમાં બંને ઉત્પાદનો લગભગ સરખાં લાગતાં હોવાથી અનેક ગ્રાહકો ખરીદી વખતે તેની વચ્ચેનો તફાવત ઓળખી શકતા નથી.

આરોગ્યમંત્રીની બેઠકમાં લેવાયો મહત્વનો નિર્ણય

આરોગ્યમંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાની અધ્યક્ષતામાં આરોગ્ય વિભાગ અને ખોરાક તથા ઔષધ નિયમન તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓની બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં ગ્રાહકોમાં ખાદ્ય પદાર્થોની ગુણવત્તા અંગે જાગૃતિ વધારવા માટે 'ઓપરેશન હેલ્થ' અભિયાન શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ડેઝર્ટ દેખાવમાં લગભગ સરખાં હોવા છતાં બંનેની બનાવટમાં મહત્વનો તફાવત છે. મોટાભાગના ગ્રાહકો આ તફાવત જાણતા ન હોવાથી એક ઉત્પાદનને બીજું સમજીને ખરીદે છે.

બંને ઉત્પાદનો ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, 2006 હેઠળ નિર્ધારિત નિયમો અને ધોરણોને આધીન છે.

આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ડેઝર્ટ વચ્ચે શું છે તફાવત?

આ બંને ઉત્પાદનો વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત તેમાં વપરાતી ચરબીના સ્ત્રોત અને બનાવટની પ્રક્રિયામાં છે.

  • આઈસ્ક્રીમ: પરંપરાગત આઈસ્ક્રીમમાં દૂધની ચરબી એટલે કે મિલ્ક ફેટનો ઉપયોગ થાય છે.

  • ફ્રોઝન ડેઝર્ટ: તેમાં દૂધની ચરબીના બદલે અથવા તેના સ્થાને વનસ્પતિ તેલ અને વનસ્પતિ ચરબીનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

બંનેનો સ્વાદ અને ટેક્સચર એકસરખાં લાગતાં હોવા છતાં તેના ઘટકો અલગ હોઈ શકે છે. તેથી ગ્રાહકોએ ઉત્પાદન ખરીદતાં પહેલાં તેની ઓળખ અને લેબલની વિગતો તપાસવી જરૂરી છે.

ખરીદી કરતાં પહેલાં પેકેટ પર આ વિગતો તપાસો

આરોગ્યમંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાએ ગ્રાહકોને અપીલ કરી છે કે આઈસ્ક્રીમ કે ફ્રોઝન ડેઝર્ટ ખરીદતી વખતે માત્ર પેકેટના દેખાવ કે જાહેરાતથી પ્રભાવિત ન થવું.

ખરીદી પહેલાં નીચેની બાબતો તપાસવી જોઈએ:

  1. પેકેટ પર ઉત્પાદનનું સાચું નામ વાંચો.

  2. તેમાં વપરાયેલા ઘટકોની યાદી તપાસો.

  3. પોષકતત્ત્વો અને ચરબીની વિગતો વાંચો.

  4. ઉત્પાદનની એક્સપાયરી ડેટ અને અન્ય જરૂરી માહિતી તપાસો.

  5. ઉત્પાદન પર જરૂરી ફૂડ સેફ્ટી સંબંધિત વિગતો અને લેબલિંગ છે કે નહીં તે જુઓ.

આ નાની બાબતોનું ધ્યાન રાખવાથી ગ્રાહકો પોતાની પસંદગી અને જરૂરિયાત પ્રમાણે યોગ્ય ઉત્પાદન ખરીદી શકશે.

દુકાનદારોને પણ સ્પષ્ટ માહિતી આપવા સૂચના

આ અભિયાન હેઠળ માત્ર ગ્રાહકો જ નહીં, પરંતુ આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ડેઝર્ટનું વેચાણ કરતા વેપારીઓને પણ જાગૃત કરવામાં આવશે.

વેપારીઓએ ગ્રાહકોને તેઓ કયું ઉત્પાદન ખરીદી રહ્યા છે તેની સાચી માહિતી આપવી પડશે. દુકાનોમાં યોગ્ય ડિસ્પ્લે બોર્ડ અને માર્કિંગ રાખવા માટે પણ અપીલ કરવામાં આવી છે, જેથી ગ્રાહકોને બંને ઉત્પાદનો વચ્ચેનો તફાવત સરળતાથી સમજાય.

સોશિયલ મીડિયા દ્વારા પણ ચાલશે જાગૃતિ અભિયાન

આરોગ્ય વિભાગ હવે આ અભિયાનની માહિતી વધુમાં વધુ લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે સોશિયલ મીડિયાનો પણ સહારો લેશે.

આરોગ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અગાઉ મીડિયાના સહયોગથી એનાલોગ પનીર, ચીઝ અને બટર અંગે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવામાં આવી હતી. એ જ રીતે હવે આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ડેઝર્ટ અંગે પણ લોકોમાં યોગ્ય સમજ વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

આ માટે શિક્ષિત વર્ગ, સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ અને અન્ય નાગરિકોને અભિયાનમાં સહભાગી બનવા અપીલ કરવામાં આવી છે.

શું ફ્રોઝન ડેઝર્ટ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે?

ફ્રોઝન ડેઝર્ટ હોવાનો અર્થ એ નથી કે તે ભેળસેળયુક્ત અથવા અસુરક્ષિત ઉત્પાદન છે. જો ઉત્પાદન ખાદ્ય સુરક્ષા અને ગુણવત્તાના લાગુ પડતા ધોરણોનું પાલન કરે છે, તો તેનું વેચાણ કાયદેસર છે.

આઈસ્ક્રીમ અને ફ્રોઝન ડેઝર્ટ બંનેની પોષણક્ષમતા તેમાં વપરાયેલા ઘટકો અને ઉત્પાદન પ્રક્રિયા પર આધારિત હોય છે. તેથી કોઈ એક ઉત્પાદનને આપમેળે વધુ સારું કે વધુ ખરાબ માનવાને બદલે તેના ઘટકો અને પોષકતત્ત્વોની સરખામણી કરવી જરૂરી છે.

આ બેઠકમાં ખોરાક અને ઔષધ નિયમન તંત્રનાં કમિશનર રતનકંવર ગઢવી ચારણ સહિત આરોગ્ય વિભાગ અને સંબંધિત તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ખાસ નોંધ: હવે આઈસ્ક્રીમ ખરીદતી વખતે માત્ર સ્વાદ અને બ્રાન્ડ નહીં, પરંતુ પેકેટ પર લખેલું ઉત્પાદનનું નામ અને તેમાં વપરાયેલા ઘટકો પણ જરૂર તપાસો. કારણ કે તમે જે આઈસ્ક્રીમ સમજીને ખરીદી રહ્યા છો તે ખરેખર ફ્રોઝન ડેઝર્ટ પણ હોઈ શકે છે.