ગુજરાતમાં સોલાર ઊર્જાને પ્રોત્સાહન આપવા અને સામાન્ય વીજ ગ્રાહકોને રાહત આપવા રાજ્ય સરકારે મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી કેબિનેટ બેઠકમાં PM સૂર્ય ઘર યોજના હેઠળ કેન્દ્ર સરકારની સબસિડી ઉપરાંત રાજ્ય સરકાર તરફથી વધારાની આર્થિક સહાય આપવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. આ નિર્ણયથી સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ લગાવવાનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ યોજનાથી 3 લાખથી વધુ પરિવારોને સીધો લાભ મળવાની શક્યતા છે.
સોલાર પેનલ લગાવવા સામાન્ય વર્ગે માત્ર 10% ખર્ચ ભોગવવો પડશે
નવી સબસિડી વ્યવસ્થા હેઠળ સામાન્ય વર્ગના લાભાર્થીઓએ સોલાર સિસ્ટમના નિર્ધારિત બેન્ચમાર્ક ખર્ચના માત્ર 10 ટકા અને SC/ST વર્ગના લાભાર્થીઓએ માત્ર 5 ટકા જેટલો ખર્ચ ભોગવવાનો રહેશે. બાકીની રકમ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારની સહાયથી પૂરી કરવામાં આવશે. જોકે, આવક મર્યાદા અને અન્ય પાત્રતાના નિયમો અંગેની વિગતવાર માર્ગદર્શિકા જાહેર થવાની બાકી છે.
રાજ્ય સરકાર આ યોજના માટે અંદાજે રૂ. 1,000 કરોડનો ખર્ચ કરશે. ગુજરાતમાં PM સૂર્ય ઘર યોજના હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 8.5 લાખથી વધુ ઘરોમાં સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ સ્થાપિત થઈ ચૂકી છે.
1 અને 2 કિલોવોટની સોલાર સિસ્ટમ પર કેટલી રાહત મળશે?
નવી સહાય વ્યવસ્થા હેઠળ દર્શાવેલા ખર્ચના આંકડા પ્રમાણે, 1 કિલોવોટની સોલાર સિસ્ટમનો બેન્ચમાર્ક ખર્ચ રૂ. 54,000 છે. તેમાં કેન્દ્ર સરકાર તરફથી રૂ. 32,400ની સહાય અને રાજ્ય સરકાર તરફથી સામાન્ય વર્ગને રૂ. 16,200 તથા SC/ST વર્ગને રૂ. 18,900ની સહાય દર્શાવવામાં આવી છે.
આ ગણતરી પ્રમાણે સામાન્ય વર્ગના લાભાર્થીએ રૂ. 5,400 અને SC/ST વર્ગના લાભાર્થીએ રૂ. 2,700 ચૂકવવાના રહેશે.
તેવી જ રીતે, 2 કિલોવોટની સિસ્ટમનો બેન્ચમાર્ક ખર્ચ રૂ. 1,07,200 છે. તેમાં કેન્દ્ર સરકારની સહાય રૂ. 62,800 અને રાજ્ય સરકારની સહાય સામાન્ય વર્ગ માટે રૂ. 33,600 તથા SC/ST વર્ગ માટે રૂ. 38,960 દર્શાવવામાં આવી છે. આ મુજબ સામાન્ય વર્ગનો ફાળો રૂ. 10,720 અને SC/ST વર્ગનો ફાળો રૂ. 5,360 થાય છે.
અગાઉની સૂર્ય-ગુજરાત યોજના હેઠળ રહેણાંક મકાનોમાં 3 કિલોવોટ સુધીની સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ માટે 40 ટકા સુધીની રાજ્ય સહાયની જોગવાઈ હતી. હવે નવી વ્યવસ્થા હેઠળ સામાન્ય વર્ગ માટે બેન્ચમાર્ક ખર્ચના 30 ટકા અને SC/ST વર્ગ માટે 35 ટકા વધારાની રાજ્ય સહાય દર્શાવવામાં આવી છે.
2,900 ગ્રામસેવકોના પ્રવાસ ભથ્થામાં વધારો
કેબિનેટ બેઠકમાં કૃષિ વિભાગમાં ફરજ બજાવતા ગ્રામસેવકો માટે પણ રાહતભર્યો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. તેમનું માસિક પ્રવાસ ભથ્થું રૂ. 1,850થી વધારીને રૂ. 2,700 કરવામાં આવ્યું છે.
રાજ્યમાં આશરે 2,900 ગ્રામસેવકો ફરજ બજાવે છે. તેઓ સરેરાશ ચારથી પાંચ ગ્રામ પંચાયતોના વિસ્તારોમાં ખેતીવાડી સંબંધિત કામગીરી, ખેડૂતોને માર્ગદર્શન અને સરકારી યોજનાઓના અમલીકરણ માટે પ્રવાસ કરે છે. તેમની કામગીરી અને વધતા પ્રવાસ ખર્ચને ધ્યાનમાં રાખીને ભથ્થામાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
શ્રમિકો માટે વધુ અન્નપૂર્ણા કેન્દ્રો શરૂ કરાશે
રાજ્ય સરકારે શ્રમિકો અને જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને રાહત આપવા માટે શ્રમિક અન્નપૂર્ણા કેન્દ્રોનો વ્યાપ વધારવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે. તાજેતરમાં સમગ્ર ગુજરાતમાં એકસાથે 101 નવા શ્રમિક અન્નપૂર્ણા કેન્દ્રોનું લોકાર્પણ કરવામાં આવ્યું હતું.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે કેબિનેટ બેઠકમાં સૂચના આપી છે કે જ્યાં શ્રમિકોની જરૂરિયાત વધુ હોય ત્યાં નવા કેન્દ્રો શરૂ કરવામાં આવે. આ નિર્ણયથી શ્રમિકોને સસ્તા ભાવે ભોજન ઉપલબ્ધ કરાવવાની વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
ગુજરાતની GST આવકમાં 35 ટકાનો વધારો
રાજ્યની કર આવકના મોરચે પણ સકારાત્મક આંકડા સામે આવ્યા છે. સપ્ટેમ્બર 2026માં ગુજરાતની GST આવક રૂ. 8,167 કરોડ નોંધાઈ હતી, જ્યારે ગયા વર્ષના સમાન મહિનામાં આ આવક રૂ. 6,050 કરોડ હતી. આમ, વાર્ષિક ધોરણે GST આવકમાં આશરે 35 ટકાનો વધારો થયો છે. આ જ સમયગાળામાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે GST આવકનો વૃદ્ધિદર 14.7 ટકા રહ્યો હતો.
નાણાકીય વર્ષ 2026-27ના એપ્રિલથી સપ્ટેમ્બર સુધીના પ્રથમ છ મહિનામાં ગુજરાતની GST આવક રૂ. 49,858 કરોડ રહી હતી. ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળામાં આ આંકડો રૂ. 38,540 કરોડ હતો. એટલે કે છ મહિનાની GST આવકમાં આશરે 29 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
રાજ્યની કુલ કર આવક રૂ. 12,222 કરોડ
સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ગુજરાતને VATમાંથી રૂ. 2,930 કરોડ, વિદ્યુત શુલ્કમાંથી રૂ. 1,102 કરોડ અને વ્યવસાય વેરામાંથી રૂ. 24 કરોડની આવક થઈ હતી. GST સહિત રાજ્ય કર વિભાગની કુલ આવક રૂ. 12,222 કરોડ નોંધાઈ હતી.
રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, વેપાર-ઉદ્યોગની પ્રવૃત્તિઓમાં મજબૂતી અને કરદાતાઓમાં સ્વૈચ્છિક કરપાલન વધવાને કારણે આવકમાં વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે.
એક જ કેબિનેટ બેઠકમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો
સોલાર રૂફટોપ માટે વધારાની સબસિડી, ગ્રામસેવકોના પ્રવાસ ભથ્થામાં વધારો, શ્રમિક અન્નપૂર્ણા કેન્દ્રોનો વિસ્તાર અને રાજ્યની કર આવકમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ—આ તમામ મુદ્દાઓ ગુજરાત સરકારના તાજેતરના નિર્ણયોમાં મહત્વપૂર્ણ રહ્યા છે. સોલાર સબસિડી માટેની અંતિમ પાત્રતા, આવક મર્યાદા અને અરજી પ્રક્રિયાની સત્તાવાર વિગતો જાહેર થયા બાદ લાભાર્થીઓને યોજનાનો લાભ મેળવવા અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળશે.