ભારતીય સેનાની હવાઈ સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સંરક્ષણ મંત્રાલયે મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. મંત્રાલયે બુધવારે ભારત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ (BEL) સાથે આશરે રૂ. 770 કરોડનો કરાર કર્યો છે. આ કરાર હેઠળ ઇમ્પ્રૂવ્ડ લો લેવલ લાઇટ વેઇટ રડાર (LLLR-I) ખરીદવામાં આવશે. આ આધુનિક રડાર હવાઈ ક્ષેત્રમાં ફાઇટર જેટ સહિતનાં લક્ષ્યોને શોધવા અને તેમની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવામાં મદદ કરશે. તેની મદદથી અત્યંત નાના ડ્રોનની ગતિવિધિઓને પણ ઓળખી અને ટ્રેક કરી શકાશે.
દુશ્મનના ડ્રોન અને હવાઈ જોખમો પર રહેશે નજર
આધુનિક રડારની મદદથી સેનાને હવાઈ ક્ષેત્રમાં પ્રવેશતાં વિવિધ લક્ષ્યોની ઓળખ કરવામાં મદદ મળશે. તે લક્ષ્યોની ગતિવિધિઓને ટ્રેક કરવાની સાથે કયા સંભવિત ખતરા પર પહેલાં ધ્યાન આપવું જરૂરી છે તે નક્કી કરવામાં પણ ઉપયોગી થશે.
ખાસ કરીને નાના ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવતા સંભવિત હુમલાઓ સામે સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત બનાવવા માટે આવી ટેક્નોલોજી મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. રડારથી મળતી માહિતી સેનાને સમયસર પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવામાં અને જરૂરી પ્રતિસાદ આપવામાં મદદરૂપ થશે.
સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉદ્યોગને મળશે પ્રોત્સાહન
સંરક્ષણ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, BEL સાથે થયેલો આ કરાર સ્વદેશી સંરક્ષણ સાધનોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપશે. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન અને સૂક્ષ્મ, લઘુ તથા મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSME) માટે પણ નવી તકો ઊભી થવાની શક્યતા છે.
આ પહેલ કેન્દ્ર સરકારના આત્મનિર્ભર ભારત અને મેક ઇન ઇન્ડિયા અભિયાન સાથે સુસંગત છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વધારવાથી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને દેશની ઉત્પાદન ક્ષમતા મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસોને વેગ મળી શકે છે.
15 ઓક્ટોબરે પણ ₹4,106 કરોડના બે સંરક્ષણ કરાર થયા હતા
આ પહેલાં 15 ઓક્ટોબરે સંરક્ષણ મંત્રાલયે ભારતીય વાયુસેના અને નૌકાદળની ક્ષમતા વધારવા માટે આશરે રૂ. 4,106 કરોડના બે કરારો કર્યા હતા. તેમાં વાયુસેના માટે GSAT-7C સંચાર ઉપગ્રહ અને નૌકાદળ માટે વરુણાસ્ત્ર હેવી વેઇટ ટૉર્પીડોની ખરીદીનો સમાવેશ થાય છે.
1. વાયુસેના માટે ₹2,563 કરોડનો GSAT-7C ઉપગ્રહ
સંરક્ષણ મંત્રાલયે ન્યૂ સ્પેસ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (NSIL) સાથે GSAT-7C સંચાર ઉપગ્રહ માટે રૂ. 2,563 કરોડનો કરાર કર્યો હતો. સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવેલો આ ઉપગ્રહ વાયુસેનાનાં વિમાનો અને અન્ય સંસાધનો વચ્ચે સુરક્ષિત સંચાર વ્યવસ્થા મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરશે.
સૈન્ય કામગીરી દરમિયાન વિશ્વસનીય અને સુરક્ષિત સંચાર વ્યવસ્થા અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ હોય છે. આ ઉપગ્રહથી વાયુસેનાની સંચાર ક્ષમતામાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે.
2. નૌકાદળ માટે ₹1,543 કરોડના વરુણાસ્ત્ર ટૉર્પીડો
બીજા કરાર હેઠળ ભારત ડાયનેમિક્સ લિમિટેડ (BDL) પાસેથી રૂ. 1,543 કરોડના વરુણાસ્ત્ર હેવી વેઇટ ટૉર્પીડો ખરીદવામાં આવશે.
વરુણાસ્ત્ર સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવેલું પાણીની અંદર કાર્ય કરતું શસ્ત્ર છે, જેનો ઉપયોગ દુશ્મનની સબમરીન જેવા લક્ષ્યો સામે થઈ શકે છે. આ ખરીદીથી ભારતીય નૌકાદળની સબમરીન વિરોધી યુદ્ધ ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હેતુ છે.
ત્રણેય કરારોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સૈન્ય ક્ષમતામાં વધારો
એક તરફ LLLR-I રડારથી ભારતીય સેનાની હવાઈ દેખરેખ અને નાના ડ્રોન સામેની તૈયારીને મજબૂતી મળી શકે છે, તો બીજી તરફ GSAT-7C ઉપગ્રહ વાયુસેનાની સંચાર વ્યવસ્થા અને વરુણાસ્ત્ર ટૉર્પીડો નૌકાદળની પાણીની અંદરની લડાયક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે.
આ કરારો દ્વારા ભારત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ટેક્નોલોજી, આધુનિક સાધનો અને સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યું છે. બદલાતા સુરક્ષા પડકારો વચ્ચે જમીન, હવા અને સમુદ્ર—ત્રણેય ક્ષેત્રોમાં સૈન્યની ક્ષમતા વધારવાની દિશામાં આ પગલાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.