અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ફરી એકવાર સંગીતના અધિકારોને લઈને વિવાદમાં ફસાયા છે. અમેરિકન-કેનેડિયન ગાયક અને ગીતકાર નીલ યંગે ટ્રમ્પની પોલિટિકલ એક્શન કમિટી ‘ટ્રમ્પ 47 કમિટી ઇન્ક.’ સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરતાં 10 મિલિયન ડૉલર એટલે કે આશરે ₹95.10 કરોડના વળતરની માગ કરી છે. આરોપ છે કે ટ્રમ્પની ચૂંટણી રેલી દરમિયાન યંગના લોકપ્રિય ગીત ‘રૉકિન ઇન ધ ફ્રી વર્લ્ડ’નો પરવાનગી વિના ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
ચૂંટણી રેલીમાં ગીત વગાડવાનો આરોપ
મુકદ્દમા મુજબ, 12 ઑક્ટોબરે ઓહાયોના યંગ્સટાઉનમાં યોજાયેલી મધ્યાવધિ ચૂંટણી રેલી દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મંચ પર આવ્યા ત્યારે નીલ યંગનું ગીત ‘રૉકિન ઇન ધ ફ્રી વર્લ્ડ’ વગાડવામાં આવ્યું હતું.
યંગના પક્ષે દાવો કર્યો છે કે આ ગીતના ઉપયોગ માટે જરૂરી લાઇસન્સ લેવામાં આવ્યું નહોતું. ગાયકે કમિટીને ગીતના ઉપયોગની મંજૂરી આપી ન હતી અને ભવિષ્યમાં પણ આવી મંજૂરી આપવાનો ઇરાદો નહોતો. આ મામલે વર્જિનિયામાં કાનૂની કાર્યવાહી દાખલ કરવામાં આવી છે.
ટ્રમ્પ સામે અગાઉ પણ થયો હતો કેસ
ગીતના પરવાનગી વિના ઉપયોગને લઈને નીલ યંગ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચેનો આ પ્રથમ વિવાદ નથી. વર્ષ 2020માં પણ યંગે ટ્રમ્પ સામે આ જ ગીતના ઉપયોગ બદલ કાનૂની કાર્યવાહી કરી હતી. એ મામલો બાદમાં સમાધાન દ્વારા ઉકેલાયો હતો.
હાલના મુકદ્દમામાં યંગે આક્ષેપ કર્યો છે કે અગાઉના સમાધાનની શરતો હોવા છતાં ગીતનો ફરી ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. જોકે, આ આરોપો અંગે કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય આવવાનો બાકી છે.
ગીતના શબ્દો અને ટ્રમ્પની રાજકીય છબી વચ્ચે વિરોધાભાસનો દાવો
નીલ યંગના મુકદ્દમામાં ગીતના સામાજિક અને રાજકીય સંદેશ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. વર્ષ 1989માં રજૂ થયેલું ‘રૉકિન ઇન ધ ફ્રી વર્લ્ડ’ અમેરિકામાં સ્વતંત્રતાના દાવાઓ અને સમાજના વંચિત વર્ગોની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ વચ્ચેના અંતરને ઉજાગર કરતું ગીત હોવાનું દાવામાં જણાવાયું છે.
ગીતમાં ગરીબી, બેઘર લોકો, નશાની લત અને સામાજિક મુશ્કેલીઓ જેવા મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ છે. યંગના પક્ષનું કહેવું છે કે ગીતનો સંદેશ ટ્રમ્પની રાજકીય છબી અને વિચારો સાથે મેળ ખાતો નથી.
મુકદ્દમામાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે ટ્રમ્પને ખબર હતી કે યંગે ગીતના ઉપયોગ માટે કોઈ લાઇસન્સ આપ્યું નથી. આ જ મુદ્દાને આધારે ગાયકે વળતરની માગ કરી છે.
1960ના દાયકાથી સંગીતની દુનિયામાં સક્રિય
નીલ યંગનો જન્મ 12 નવેમ્બર, 1945ના રોજ કેનેડાના ટોરોન્ટોમાં થયો હતો. તેમણે 1960ના દાયકામાં સંગીત કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને લોક, રોક તથા કન્ટ્રી મ્યુઝિકમાં પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી હતી.
1966માં તેઓ લોસ એન્જલસ પહોંચ્યા, જ્યાં સ્ટીફન સ્ટિલ્સ સાથે મળીને ‘બફેલો સ્પ્રિંગફીલ્ડ’ રોક બેન્ડની રચના કરી. 1968માં બેન્ડથી અલગ થયા બાદ તેમણે પોતાની સોલો કારકિર્દી આગળ વધારી અને ‘ક્રેઝી હોર્સ’ સાથે પણ કામ કર્યું.
તેમનાં ‘એવરીબડી નોઝ ધિસ ઇઝ નોવ્હેર’, ‘આફ્ટર ધ ગોલ્ડ રશ’ અને ‘હાર્વેસ્ટ’ જેવા આલ્બમોએ તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે લોકપ્રિયતા અપાવી. ‘ક્રોસ્બી, સ્ટિલ્સ, નેશ એન્ડ યંગ’ સુપરગ્રુપ સાથેનું તેમનું કામ પણ સંગીત જગતમાં નોંધપાત્ર રહ્યું.
અનેક સન્માનોથી નવાજાયેલા ગાયક
સંગીત ઉપરાંત નીલ યંગે ફિલ્મ નિર્માણ અને દિગ્દર્શન ક્ષેત્રે પણ કામ કર્યું છે. તેમની લાંબી કારકિર્દી દરમિયાન તેમને અનેક પ્રતિષ્ઠિત સંગીત પુરસ્કારો મળ્યા છે.
વર્ષ 1995માં તેમને એકલ કલાકાર તરીકે રોક એન્ડ રોલ હોલ ઑફ ફેમમાં સ્થાન મળ્યું હતું. ત્યારબાદ 1997માં બફેલો સ્પ્રિંગફીલ્ડના સભ્ય તરીકે પણ તેમને આ સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું.
હવે ટ્રમ્પની કમિટી સામે દાખલ કરાયેલા નવા મુકદ્દમામાં ગીતના ઉપયોગને લઈને કાનૂની વિવાદ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. આ કેસમાં આગળ કોર્ટ શું નિર્ણય લે છે અને વળતરની માગ અંગે શું કાર્યવાહી થાય છે તેના પર સૌની નજર રહેશે.