આણંદ મહાનગરપાલિકામાં સમાવિષ્ટ કરમસદ, મોગરી, બાકરોલ અને જીટોડિયા ગામોમાં અવકુડા દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી નવી ડેવલપમેન્ટ પ્લાન (DP) સ્કીમને લઈને ખેડૂતોમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી રહી છે. નવા રસ્તાઓના આયોજનને કારણે 1 હજારથી વધુ ખેડૂતોની ખેતીલાયક જમીન કપાતમાં જવાની ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ મુદ્દે શુક્રવારે 250થી વધુ ખેડૂતો વલ્લભ વિદ્યાનગર સ્થિત અવકુડા કચેરીએ એકત્ર થયા હતા અને વિરોધ નોંધાવી સામૂહિક વાંધા અરજીઓ સુપરત કરી હતી.
નવી DP સ્કીમ સામે ખેડૂતોમાં રોષ
આણંદ મહાનગરપાલિકામાં સમાવિષ્ટ થયેલાં કરમસદ, મોગરી, બાકરોલ અને જીટોડિયા ગામોમાં શહેરી વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને અવકુડા દ્વારા નવી DP સ્કીમની દરખાસ્ત તૈયાર કરવામાં આવી છે. જોકે, આ સ્કીમમાં નવા અને પહોળા રસ્તાઓનું આયોજન કરવામાં આવતાં સ્થાનિક ખેડૂતોમાં અસંતોષ ફેલાયો છે.
ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, સૂચિત રસ્તાઓના કારણે તેમની વર્ષોથી માલિકીની ખેતીલાયક જમીનનો મોટો હિસ્સો કપાતમાં જઈ શકે છે. ખાસ કરીને નાના ખેડૂતો માટે આ સ્થિતિ વધુ મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. કેટલાક ખેડૂતો પાસે માંડ એકથી બે વિઘા જમીન છે, જેમાંથી ચારથી પાંચ ગુંઠા જમીન કપાતમાં જવાની ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે નવી DP સ્કીમના આયોજનમાં ખેતીલાયક જમીન અને ખેડૂતોના હિતોનું પૂરતું ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું નથી. કેટલાક ખેડૂતોએ આ આયોજનથી બિલ્ડરોને ફાયદો થવાની પણ આશંકા વ્યક્ત કરી છે.
250થી વધુ ખેડૂતો અવકુડા કચેરીએ પહોંચ્યા
નવી DP સ્કીમ સામે વિરોધ નોંધાવવા શુક્રવારે 250થી વધુ ખેડૂતો વલ્લભ વિદ્યાનગર સ્થિત અવકુડા કચેરીએ એકત્ર થયા હતા. ખેડૂતોએ સૂત્રોચ્ચાર કરીને પોતાની નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
આ દરમિયાન ખેડૂતોએ પ્લાનિંગ આસિસ્ટન્ટ જય ગોસ્વામીને સામૂહિક વાંધા અરજીઓ સુપરત કરી હતી. ખેડૂતોએ રજૂઆત કરી હતી કે વિકાસના નામે તેમની કિંમતી ખેતીલાયક જમીનનું મોટા પાયે સંપાદન કે કપાત થાય તે યોગ્ય નથી.
ખેડૂતોની મુખ્ય માગ છે કે નવી DP સ્કીમનો ફરીથી અભ્યાસ કરવામાં આવે અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આયોજનમાં જરૂરી ફેરફાર કરવામાં આવે.
અગાઉ પણ 45 અને 24 મીટરના રસ્તાઓ સામે રજૂઆત થઈ હતી
ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, અગાઉ પણ આ વિસ્તારમાં સૂચિત 45 મીટર અને 24 મીટર પહોળા રસ્તાઓના આયોજન સામે રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. તે સમયે તત્કાલીન શહેરી વિકાસ મંત્રી નીતિન પટેલ સમક્ષ પણ ખેતીલાયક જમીનને થનારા નુકસાન અંગે ફરિયાદ કરવામાં આવી હતી.
ખેડૂતોના દાવા મુજબ, ત્યારબાદ સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો. આ સર્વે બાદ ખેતીલાયક જમીનને થનારા નુકસાન અને સૂચિત રસ્તાઓની જરૂરિયાત અંગે વિચારણા કરીને સંબંધિત રસ્તાઓ રદ કરવા માટે ગેઝેટ બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું.
હવે નવી DP સ્કીમમાં ફરીથી પહોળા રસ્તાઓનું આયોજન સામે આવતાં ખેડૂતોમાં ચિંતા વધી છે. ખેડૂતોનો સવાલ છે કે અગાઉ જે રસ્તાઓના આયોજન સામે વાંધા ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા, તેવા જ પ્રકારની સમસ્યાઓ ફરી ઊભી ન થાય તે માટે પૂરતી તકેદારી કેમ રાખવામાં આવી નથી.
40 ટકા જમીન કપાતથી આર્થિક નુકસાનની ભીતિ
ખેડૂતોનું કહેવું છે કે DP સ્કીમમાં જમીન કપાતના નિયમો લાગુ પડતાં તેમની ખેતીની જમીનનો નોંધપાત્ર હિસ્સો વિકાસકાર્યો માટે જતો રહી શકે છે. ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ, 40 ટકા સુધીની જમીન કપાતની શક્યતા તેમના માટે મોટો આર્થિક ફટકો સાબિત થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને નાના અને સીમાંત ખેડૂતોની આવકનો મુખ્ય આધાર ખેતી છે. આવી સ્થિતિમાં જમીનનો હિસ્સો કપાતમાં જવાથી તેમની ખેતીની ક્ષમતા ઘટી શકે છે અને આજીવિકા પર પણ અસર પડી શકે છે.
ખેડૂતોની માગ છે કે નવા રસ્તાઓ બનાવવાને બદલે જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં જૂના અને હયાત રસ્તાઓને પહોળા કરવામાં આવે, જેથી નવી જમીન કપાતની જરૂરિયાત ઘટાડી શકાય.
જૂના રસ્તાઓ પહોળા કરવાની ખેડૂતોની માગ
ખેડૂતોના જણાવ્યા અનુસાર, આણંદ શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં અગાઉથી જ અનેક પાકા રસ્તાઓ અસ્તિત્વમાં છે. તેમ છતાં, કેટલાક વિસ્તારોમાં હાલના રસ્તાઓની નજીક નવા 18 મીટર અને 24 મીટર પહોળા રસ્તાઓ દર્શાવવામાં આવ્યા હોવાનો તેમનો આક્ષેપ છે.
ખેડૂતોનું માનવું છે કે જૂના રસ્તાઓની સ્થિતિ, ઉપલબ્ધ જગ્યા અને આસપાસના વિકાસનો અભ્યાસ કરીને રસ્તાઓનું આયોજન કરવામાં આવે તો ખેતીલાયક જમીનનું નુકસાન ઘટાડી શકાય છે.
તેમણે નવી DP સ્કીમ માટે નવેસરથી સર્વે કરવાની માગ કરી છે. આ સર્વેમાં ખેડૂતોના હિતો, હાલના રસ્તાઓ અને જમીનના વાસ્તવિક ઉપયોગને ધ્યાનમાં રાખીને વિકાસ યોજના તૈયાર કરવામાં આવે તેવી રજૂઆત કરવામાં આવી છે.
અવકુડાએ શું કહ્યું? વાંધા-સૂચનો માટે 60 દિવસનો સમય
ખેડૂતોના વિરોધ અંગે અવકુડાના પ્લાનિંગ આસિસ્ટન્ટ જય ગોસ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે ગ્રામ્ય વિકાસના હેતુથી નવી સ્કીમ તૈયાર કરવામાં આવી છે. હાલ આ માત્ર દરખાસ્ત છે અને તેના અંગે વાંધા-સૂચનો રજૂ કરવા માટે 60 દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ગ્રીન ઝોન અને જમીન કપાત સહિતના મુદ્દાઓ પર ખેડૂતો તરફથી મળનારા વાંધાઓ અંગે અવકુડાની બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ સમગ્ર અહેવાલ અંતિમ નિર્ણય માટે રાજ્યના શહેરી વિકાસ મંત્રાલયને મોકલવામાં આવશે.
આથી હાલ નવી DP સ્કીમ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી. આગામી સમયમાં ખેડૂતો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવતા વાંધાઓ અને સૂચનોને આધારે દરખાસ્તમાં ફેરફાર થાય છે કે નહીં તે જોવાનું રહેશે.
ખેડૂતોના વાંધાઓ બાદ DP સ્કીમમાં ફેરફાર થશે?
કરમસદ, મોગરી, બાકરોલ અને જીટોડિયા ગામોના ખેડૂતો નવી DP સ્કીમને લઈને પોતાની જમીન અને આજીવિકા અંગે ચિંતિત છે. બીજી તરફ, અવકુડા દ્વારા આ યોજનાને ગ્રામ્ય વિકાસના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે.
હવે આગામી 60 દિવસ દરમિયાન ખેડૂતો કેટલા વાંધા રજૂ કરે છે અને અવકુડા તથા રાજ્યનું શહેરી વિકાસ મંત્રાલય તેના પર શું નિર્ણય લે છે તે મહત્ત્વનું રહેશે. ખેડૂતોની મુખ્ય માગ છે કે વિકાસકાર્યો થાય, પરંતુ તેના કારણે ખેતીલાયક જમીનનું બિનજરૂરી નુકસાન ન થાય અને જૂના રસ્તાઓનો ઉપયોગ કરીને શક્ય તેટલો જમીન કપાત ટાળવામાં આવે.