સામાન્ય રીતે જ્યારે પણ વિશ્વમાં યુદ્ધ કે વૈશ્વિક તણાવની સ્થિતિ સર્જાય છે, ત્યારે રોકાણકારો સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે કિંમતી ધાતુઓ તરફ વળતા હોય છે, જેનાથી સોના અને ચાંદીના ભાવ આસમાને પહોંચતા હોય છે. પરંતુ આ વખતે માર્ચ મહિનામાં બજારનો ટ્રેન્ડ સાવ બદલાયેલો જોવા મળ્યો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ છતાં, સોના અને ચાંદીના ભાવમાં સતત અને મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. આ ઘટાડાથી માત્ર વાયદા બજાર જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક બજારોમાં પણ ઘરેણાં ખરીદવા ઇચ્છતા સામાન્ય ગ્રાહકોને મોટી રાહત મળી છે.
મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર 27 ફેબ્રુઆરીથી 30 માર્ચ સુધીના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, ચાંદીના ભાવમાં ઐતિહાસિક કડાકો બોલાયો છે. 27 ફેબ્રુઆરીએ MCX પર 1 કિલો ચાંદીનો ભાવ 2,82,644 રૂપિયા પર બંધ થયો હતો, જે 30 માર્ચ સુધીમાં ઘટીને 2,29,033 રૂપિયા પર આવી ગયો છે. આમ, માત્ર એક જ મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં ચાંદી 53,611 રૂપિયા જેટલી સસ્તી થઈ છે. બીજી તરફ, ઇન્ડિયન બુલિયન જ્વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના આંકડા મુજબ સ્થાનિક બજારમાં પણ ચાંદીના ભાવમાં પ્રતિ કિલો 36,565 રૂપિયાનો નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.
ચાંદીની સાથે સાથે સોનાના વાયદા બજારમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. MCX પર ફેબ્રુઆરીના અંતમાં 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ 1,65,659 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ હતો. 30 માર્ચ સુધીમાં આ ભાવ ઘટીને 1,47,450 રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામના સ્તરે પહોંચી ગયો છે. આમ, એક મહિનામાં સોનાના ભાવમાં પણ પ્રતિ 10 ગ્રામ 18,000 રૂપિયાથી વધુનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે સોનાના ખરીદદારો માટે એક ખુશખબર છે.
વૈશ્વિક સ્તરે અશાંતિ અને યુદ્ધ ચાલુ હોવા છતાં કિંમતી ધાતુઓના ભાવ ઘટવા પાછળ નિષ્ણાતો કેટલાક મુખ્ય પરિબળોને જવાબદાર માને છે. મિડલ ઈસ્ટમાં તણાવ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં થયેલા તોતિંગ વધારાને કારણે મોંઘવારીનું જોખમ વધ્યું છે. આ સ્થિતિમાં રોકાણકારો સોનામાં રોકાણ કરવાને બદલે રોકડ રકમ પોતાની પાસે રાખવાનું વધુ પસંદ કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં મજબૂત અમેરિકન ડોલર અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા પોલિસી રેટ સ્થિર રાખવાના નિર્ણયને કારણે પણ સોના-ચાંદીના ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે.
જોકે, ગ્રાહકોએ ઘરેણાં ખરીદતી વખતે એ બાબત ખાસ ધ્યાનમાં રાખવી પડશે કે આ કિંમતો વાયદા બજાર અને એસોસિએશનની છે. બજારમાંથી જ્વેલરી ખરીદતી વખતે આ કિંમતોમાં GST અને ઝવેરીનો મેકિંગ ચાર્જ (ઘડાઈ) ઉમેરાયા બાદ ગ્રાહકો માટેના આખરી ભાવમાં વધારો થઈ શકે છે.
