અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અંગે એક મોટી અને ઐતિહાસિક જાહેરાત કરી છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકન સેના આગામી બે થી ત્રણ અઠવાડિયામાં ઈરાનમાંથી સંપૂર્ણપણે પીછેહઠ કરશે.
ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે દાવો કર્યો છે કે ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન ('રિજીમ ચેન્જ') નો અમેરિકાનો મુખ્ય લક્ષ્યાંક હવે પૂરો થઈ ગયો છે, તેથી આ સંઘર્ષને વધુ લંબાવવાની કોઈ જરૂરિયાત બચી નથી. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે, ટ્રમ્પે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે તેમને ઈરાન સાથે કોઈપણ પ્રકારના ઔપચારિક કરાર કે સમજૂતી કરવાની કોઈ જ જરૂર નથી.
'રિજીમ ચેન્જ'નો લક્ષ્યાંક કેવી રીતે થયો પૂરો?
ટ્રમ્પના મતે, 28 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થયેલા અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત અને ઘાતક હુમલાઓમાં ઈરાનનું ટોચનું નેતૃત્વ લગભગ ખતમ થઈ ચૂક્યું છે.
નેતૃત્વનો સફાયો: આ હુમલાઓમાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ સહિત તેમના પરિવારના સભ્યો અને અનેક દિગ્ગજ લશ્કરી અધિકારીઓના મોત નીપજ્યા છે.
નવા લીડર પર સસ્પેન્સ: આયાતુલ્લાના મૃત્યુ બાદ તેમના પુત્ર મોઝતબા ખામેનેઈને નવા સુપ્રીમ લીડર બનાવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલો છે, પરંતુ તેઓ હાલ ક્યાં છે અને કઈ સ્થિતિમાં છે તે અંગે મોટું સસ્પેન્સ યથાવત છે.
ટ્રમ્પનો કટાક્ષ: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું હતું કે, "ઈરાન હવે કોઈ પરમાણુ હુમલો કરી શકશે નહીં, કારણ કે તેમના મોટાભાગના નેતાઓ હવે રહ્યા જ નથી."
અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચે મતભેદ?
એક તરફ ટ્રમ્પ યુદ્ધ વિરામ અને સેનાની વાપસીની વાત કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ તેમના મુખ્ય સાથી દેશ ઈઝરાયલનું વલણ સાવ અલગ જોવા મળી રહ્યું છે.
ઈઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુએ હજુ સુધી જંગ ખતમ કરવા અંગે કોઈ ડેડલાઈન આપી નથી.
નેતન્યાહુએ તાજેતરમાં જ નિવેદન આપ્યું હતું કે તેઓ ઈરાન સામેના જંગના અંત અંગે અત્યારે કંઈ પણ સ્પષ્ટ કહી શકે તેમ નથી.
આ વિરોધાભાસી સ્થિતિને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એવી અટકળો તેજ થઈ છે કે શું ટ્રમ્પનો આ નિર્ણય એકતરફી છે કે પછી આ કોઈ મોટી ગુપ્ત ડીલનો ભાગ છે.
ભારત માટે આ સમાચાર કેમ મહત્વના છે?
મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા આ યુદ્ધની વ્યાપક અસર ભારતની અર્થવ્યવસ્થા અને ખાસ કરીને ખેતી ક્ષેત્ર પર પણ જોવા મળી રહી છે.
ખાતરની કટોકટી: યુદ્ધને કારણે સપ્લાય ચેઈન ખોરવાતા ભારતમાં ખાતર (Fertilizer) ની કાળાબજારીમાં ધરખમ વધારો થયો છે. ખાસ કરીને યુરિયાના ભાવમાં ૪ ગણો ઉછાળો નોંધાયો છે, જેનાથી ખેડૂતો પરેશાન છે.
રાહતના સંકેત: જો ટ્રમ્પની જાહેરાત મુજબ આગામી થોડા અઠવાડિયામાં યુદ્ધ ખરેખર ખતમ થાય છે, તો ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં સપ્લાય ચેઈન ફરીથી પાટા પર આવી શકશે અને મોંઘવારી તેમજ ખાતરની અછતમાંથી ખૂબ મોટી રાહત મળી શકે છે.
