મોટર વાહન વ્યવહાર ક્ષેત્રમાં સામાન્ય નાગરિકોને વહીવટી પ્રક્રિયામાં રાહત મળે તે હેતુથી સરકાર દ્વારા દૂરગામી સુધારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, વાહન રજિસ્ટ્રેશન અને ઇન્શ્યોરન્સ સંબંધિત નિયમોને વધુ સરળ અને વ્યવહારુ બનાવીને પ્રક્રિયાને પારદર્શક બનાવવાનો પ્રયાસ થયો છે. આ નવા નિયમોના અમલીકરણથી વાહનચાલકોને બિનજરૂરી દંડમાંથી મુક્તિ મળશે અને દસ્તાવેજી કામગીરી માટે પૂરતો સમય મળી રહેશે.
આ સુધારામાં સૌથી વધુ રાહત ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સધારકોને મળી છે. અત્યાર સુધી લાઇસન્સની મુદત પૂર્ણ થતાની સાથે જ તે અમાન્ય ગણાતું હતું, પરંતુ હવે નવી વ્યવસ્થા મુજબ લાઇસન્સ એક્સપાયર થયા પછી પણ વધારાના એક મહિના સુધી તે માન્ય ગણાશે. આ એક મહિનાના 'ગ્રેસ પિરિયડ' દરમિયાન વાહનચાલકો દંડની ચિંતા વગર પોતાના લાઇસન્સના નવીકરણ (Renewal) માટે અરજી કરી શકશે. તેવી જ રીતે, વાહનના માલિકી પરિવર્તન સમયે ઇન્શ્યોરન્સ ટ્રાન્સફર કરાવવા માટે પણ હવે ૩૦ દિવસનો સમય આપવામાં આવ્યો છે, જે અગાઉ ખૂબ જ મર્યાદિત હતો.
વાહન રજિસ્ટ્રેશન રદ કરાવવા જેવી જટિલ પ્રક્રિયામાં પણ નાગરિકોને મોટી રાહત આપવામાં આવી છે. અગાઉ આ કામગીરી માટે માત્ર ૧૪ દિવસની સમયમર્યાદા મળતી હતી, જેને વધારીને હવે ૩૦ દિવસ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, અકસ્માતના કિસ્સામાં પીડિતોને વળતર માટે અરજી કરવામાં મુશ્કેલી ન પડે તે માટે તેની મર્યાદા પણ ૬ મહિનાથી વધારીને ૧ વર્ષ કરવામાં આવી છે. આ ફેરફારથી પીડિત પરિવારોને કાયદાકીય પ્રક્રિયા અને વળતર મેળવવા માટે પૂરતો સમય અને ન્યાય મળી શકશે.
સરકારે સુવિધાઓ વધારવાની સાથે સાથે સુરક્ષાના નિયમોમાં સખ્તાઈ પણ જાળવી રાખી છે. વીમા (Insurance) વગર વાહન ચલાવતા પકડાવા પર દંડની જોગવાઈ યથાવત્ છે, જેમાં પ્રથમ વખત ₹૫,૦૦૦ અને બીજી વખત પકડાય તો ₹૧૦,૦૦૦ સુધીના દંડની જોગવાઈ છે. આ તમામ ફેરફારો પાછળ સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય માત્ર દંડ વસૂલવાનો નહીં, પરંતુ વ્યવસ્થામાં સુગમતા લાવીને નાગરિકોમાં ટ્રાફિક નિયમો પ્રત્યે સ્વૈચ્છિક જાગૃતિ લાવવાનો છે.
