અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને તેમની પત્ની પેંગ લિયુઆનના સન્માનમાં વ્હાઇટ હાઉસમાં ભવ્ય સ્ટેટ ડિનરનું આયોજન કર્યું. આ મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશોના સંબંધો, વેપાર, ટેક્નોલોજી અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સહિતના મહત્વના મુદ્દાઓ ચર્ચામાં રહ્યા. વ્હાઇટ હાઉસના જણાવ્યા મુજબ ડિનરમાં અમેરિકન સામગ્રી સાથે ચીની રસોઈની ઝલક પણ જોવા મળી હતી.
ડિનરની શરૂઆત પીળા સ્ક્વોશના સૂપથી થઈ હતી. તેમાં જંગલી મશરૂમ, લીલી જડીબુટ્ટીઓ, કરકરું પેન્સેટા અને લીલી ડુંગળીનું તેલ ઉમેરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ તલના પડવાળી સી-બાસ માછલી પીરસવામાં આવી, જેની સાથે બોક ચોય, શેકેલું રીંગણ અને લીલી ચટણી આપવામાં આવી હતી. મીઠાઈમાં વેનિલા ક્રીમ, ખાટી ચેરી, અખરોટ અને આઈસ્ક્રીમનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. વ્હાઇટ હાઉસમાં તૈયાર કરાયેલા મધનો પણ મીઠાઈમાં ઉપયોગ થયો હતો.
ટ્રમ્પે કહ્યું- અમેરિકા અને ચીનના સંબંધો વધુ મજબૂત બની શકે
ડિનર દરમિયાન ટ્રમ્પે બંને દેશોની રાજકીય વ્યવસ્થાઓ અલગ હોવા છતાં અમેરિકા અને ચીનના લોકો વચ્ચેના સંબંધોને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યા. તેમણે પોતાના તાજેતરના ચીન પ્રવાસ દરમિયાન મળેલા ઉષ્માભર્યા સ્વાગતનો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે હવે અમેરિકા પણ જિનપિંગ અને તેમના પ્રતિનિધિમંડળને એ જ પ્રકારનું સન્માન આપવા માગે છે.
ટ્રમ્પે અમેરિકા અને ચીનના સંબંધોને લઈને સકારાત્મક ભાષા વાપરી અને બંને દેશો વચ્ચે સહયોગની શક્યતાઓ પર ભાર મૂક્યો હતો. બીજી તરફ, જિનપિંગે બંને દેશો વચ્ચે લાંબા ગાળાના સંબંધો અને પરસ્પર હિતોને આગળ વધારવાની વાત કરી હતી.
શી જિનપિંગને 3 ફૂટ ઊંચી બાલ્ડ ઈગલની પ્રતિમા ભેટ
સ્ટેટ ડિનર દરમિયાન ટ્રમ્પે શી જિનપિંગને અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય પક્ષી બાલ્ડ ઈગલની આશરે 3 ફૂટ ઊંચી પ્રતિમા ભેટમાં આપી. ટ્રમ્પે આ પ્રતિમાને અમેરિકાની સ્વતંત્ર અને ઊંચી ઉડાન ભરનારી ભાવનાનું પ્રતીક ગણાવ્યું હતું.
આ પ્રતિમા એક અમેરિકન કલાકારે તૈયાર કરી હતી અને ટ્રમ્પ તથા ફર્સ્ટ લેડી મેલાનિયા ટ્રમ્પે તેની ડિઝાઇનમાં વ્યક્તિગત રીતે સહયોગ આપ્યો હોવાનું ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું.
બીજા વિશ્વયુદ્ધના ઇતિહાસનો પણ ઉલ્લેખ
બંને નેતાઓએ અમેરિકા અને ચીનના જૂના સંબંધોનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જાપાન સામેની લડાઈમાં અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે રહેલા સહકારને ટ્રમ્પે યાદ કર્યો હતો. બંને દેશોના સંબંધોમાં 1972ની રિચર્ડ નિક્સનની ચીન મુલાકાતને પણ મહત્વપૂર્ણ વળાંક માનવામાં આવે છે.
શી જિનપિંગે પણ નિક્સનની 1972ની ચીન મુલાકાત અને અમેરિકાના પૂર્વ વિદેશમંત્રી હેનરી કિસિંજરની ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ કરીને બંને દેશોના રાજદ્વારી સંબંધોના ઇતિહાસને યાદ કર્યો હતો.
AIથી લઈને વેપાર અને તાઇવાન સુધી ચર્ચા
સ્ટેટ ડિનર પહેલાં ટ્રમ્પ અને જિનપિંગ વચ્ચે વ્હાઇટ હાઉસમાં લાંબી બેઠક યોજાઈ હતી. વિવિધ અહેવાલો મુજબ આ ચર્ચા બે કલાકથી વધુ ચાલી હતી, જ્યારે કેટલાક અહેવાલોમાં બેઠકનો કુલ સમય લગભગ ત્રણ કલાક હોવાનું જણાવાયું છે. ચર્ચામાં વેપાર, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ટેક્નોલોજી, સુરક્ષા અને તાઇવાન જેવા મુદ્દાઓ સામેલ હતા.
AI આ મુલાકાતના મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓમાંનું એક રહ્યું. ટ્રમ્પે AI માટે ‘સુપરઇન્ટેલિજન્સ’ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો અને આ ક્ષેત્રમાં લેવાતા નિર્ણયો લાંબા સમય સુધી અસરકારક રહેશે તેમ જણાવ્યું. બીજી તરફ, જિનપિંગે AI માનવ નિયંત્રણ હેઠળ રહેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
અમેરિકા-ચીન ટ્રેડ ટ્રુસ વધુ બે મહિના લંબાઈ
બંને દેશો વચ્ચેનો વેપાર કરાર અથવા ટ્રેડ ટ્રુસ વધુ બે મહિના માટે લંબાવવામાં આવ્યો છે. હવે તેની સમયમર્યાદા 10 જાન્યુઆરી સુધી રહેશે. આ વિસ્તરણથી બંને દેશોને વેપાર, ટેરિફ, રેર અર્થ મિનરલ્સ અને અન્ય આર્થિક મુદ્દાઓ પર વધુ ચર્ચા માટે સમય મળ્યો છે.
જિનપિંગનું અમેરિકન વિદ્યાર્થીઓને ચીન આવવાનું આમંત્રણ
શી જિનપિંગે આગામી પાંચ વર્ષ દરમિયાન 1 લાખ અમેરિકન વિદ્યાર્થીઓને ચીનમાં અભ્યાસ માટે આમંત્રણ આપવાની જાહેરાત કરી. તેમણે બંને દેશોના યુવાનોને અમેરિકા-ચીનના ભવિષ્યના સંબંધોમાં મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યા હતા.
જિનપિંગે એ પણ જણાવ્યું કે ચીન અમેરિકન કંપનીઓ માટે પોતાનું બજાર ખુલ્લું રાખશે અને ચીની કંપનીઓ સાથે અમેરિકામાં પણ ન્યાયપૂર્ણ વ્યવહાર થવાની આશા વ્યક્ત કરી હતી.
ટેક જગતના દિગ્ગજોની હાજરી
વ્હાઇટ હાઉસના સ્ટેટ ડિનરમાં અમેરિકાના ટેક અને બિઝનેસ જગતના અનેક જાણીતા ચહેરાઓ હાજર રહ્યા હતા. તેમાં જેફ બેઝોસ, ઈલોન મસ્ક, સુંદર પિચાઈ, સેમ ઓલ્ટમેન, જેન્સેન હુઆંગ, માઈકલ ડેલ અને ટિમ કૂક જેવા નામો સામેલ હતા.
સેમ ઓલ્ટમેન વ્હાઇટ હાઉસ પહોંચ્યા ત્યારે ઓટોગ્રાફ આપતા જોવા મળ્યા હતા, જ્યારે એનવિડિયાના CEO જેન્સેન હુઆંગ તેમના સામાન્ય કાળા લેધર જેકેટને બદલે ટક્સીડોમાં જોવા મળ્યા હતા.
ટ્રમ્પે જિનપિંગને વ્હાઇટ હાઉસનું બાંધકામ પણ બતાવ્યું
મુલાકાત દરમિયાન ટ્રમ્પે જિનપિંગને વ્હાઇટ હાઉસ પરિસરમાં ચાલી રહેલા નવા બૉલરૂમ અને હેલિપેડના કામની પણ મુલાકાત કરાવી હતી. આ દરમિયાન ટ્રમ્પે જિનપિંગને ગ્રેનાઇટના જાણકાર ગણાવીને મજાક પણ કરી હતી.
મીડિયા ઍક્સેસને લઈને પણ વિવાદ
શી જિનપિંગની મુલાકાત દરમિયાન વ્હાઇટ હાઉસમાં મીડિયા ઍક્સેસને લઈને પણ વિવાદ જોવા મળ્યો. CNN, MS NOW અને Politicoના પત્રકારોને વ્હાઇટ હાઉસમાં પ્રવેશથી રોકવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં ફેડરલ જજ ટિમોથી કેલીએ આ ઍક્સેસ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ગુરુવારે શરૂઆતમાં કેટલાક પત્રકારોને ફરી પ્રવેશ ન મળ્યો, પરંતુ બાદમાં તેમના ઍક્સેસને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવ્યા અને તેઓ વ્હાઇટ હાઉસમાં પ્રવેશી શક્યા.
મીડિયા વિવાદની અસર વ્હાઇટ હાઉસના કાર્યક્રમોના ટીવી કવરેજ પર પણ પડી હતી. કેટલાક મોટા અમેરિકન નેટવર્ક્સે CNNના ઍક્સેસ મુદ્દે એકતા દર્શાવતા વ્હાઇટ હાઉસના વીડિયો કવરેજમાં ભાગ ન લેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.
આ રીતે ટ્રમ્પ અને જિનપિંગની વ્હાઇટ હાઉસ મુલાકાત માત્ર ભવ્ય સ્ટેટ ડિનર પૂરતી સીમિત રહી નહોતી. તેમાં અમેરિકા-ચીનના જૂના સંબંધો, વેપાર, AI, ટેક્નોલોજી, તાઇવાન, વિદ્યાર્થીઓના આદાન-પ્રદાન અને બંને દેશોના ભવિષ્યના સંબંધો જેવા અનેક મુદ્દાઓ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહ્યા.