સુરત: તહેવારોની સિઝન વચ્ચે સુરતમાં ભેળસેળયુક્ત ઘીના કૌભાંડનો પર્દાફાશ થયો છે. ઉત્રાણ વિસ્તારમાંથી જપ્ત કરવામાં આવેલા ‘Saahas Premium Cow Ghee’ના 900 કિલો જથ્થાના નમૂનાઓ લેબોરેટરી તપાસમાં નિર્ધારિત ગુણવત્તાના માપદંડ મુજબ ન ઉતરતાં ખાદ્ય સુરક્ષાને લઈને સવાલો ઊભા થયા છે. પ્રાથમિક તપાસમાં ઘીમાં દૂધની ચરબીના સ્થાને વનસ્પતિ ચરબીની ભેળસેળ થયાનું સામે આવ્યું છે. આ ઘી બજારમાં આશરે રૂ. 300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતું હોવાની માહિતી છે.
11 ઓક્ટોબરે દરોડો પાડી મોટો જથ્થો જપ્ત કરાયો
સુરત મહાનગરપાલિકાના ફૂડ સેફ્ટી વિભાગને મળેલી બાતમીના આધારે 11 ઓક્ટોબરે ઉત્રાણ વિસ્તારમાં પોલીસની મદદથી તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન ‘સાહસ પ્રીમિયમ કાઉ ઘી’ના નામે ઘીનું ઉત્પાદન અને પેકિંગ થતું હોવાની વિગતો સામે આવી હતી.
દરોડા દરમિયાન ઘી, વનસ્પતિ ઘી, રિફાઇન્ડ સોયાબીન તેલ, પાઉચ અને ઉત્પાદન માટે વપરાતાં મશીનો સહિતનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો. જપ્ત કરાયેલા સામાનની કુલ કિંમત લાખો રૂપિયામાં હોવાનું જણાવાયું છે.
વનસ્પતિ ઘી અને સોયાબીન તેલમાં ફ્લેવર ભેળવાતું હોવાનો આરોપ
તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો અનુસાર, ગાયના ઘી જેવી સુગંધ લાવવા ખાસ ફ્લેવરનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. આ ફ્લેવર દિલ્હીની એક ટ્રેડિંગ કંપની પાસેથી ઓનલાઈન મંગાવવામાં આવતું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
આરોપ મુજબ, વનસ્પતિ ઘી અને સોયાબીન તેલના મિશ્રણમાં ફ્લેવર ઉમેરીને ઘી તૈયાર કરવામાં આવતું હતું. ત્યારબાદ મશીનરીની મદદથી તેનું પેકિંગ કરીને બજારમાં વેચાણ કરવામાં આવતું હતું. આ સમગ્ર પ્રક્રિયા અંગે તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા વધુ તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.
લેબોરેટરી રિપોર્ટમાં ભેળસેળના સંકેત
જપ્ત કરાયેલા ઘીના નમૂનાઓ લેબોરેટરીમાં તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. રિપોર્ટમાં નમૂનાઓ નિર્ધારિત ગુણવત્તાના માપદંડ મુજબ ન હોવાનું સામે આવ્યું છે. ઉપરાંત, નમૂનામાં બીટા-સીટોસ્ટેરોલની હાજરી નોંધાઈ હોવાનું જણાવાયું છે, જે વનસ્પતિજન્ય ચરબીની હાજરીનો સંકેત આપે છે.
આ ખુલાસા બાદ જપ્ત કરાયેલા ઘીના જથ્થા અંગે કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. સંબંધિત પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જથ્થાનો નિકાલ કરવામાં આવશે.
ત્રણ શખ્સો સામે કાર્યવાહી
આ કેસમાં સન્ની કલ્પેશ મોદી, કિશન મનોજ મોદી અને કલ્પેશ સુંદરલાલ મોદી સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું છે. ત્રણેય અમરોલી વિસ્તારમાં રહેતા હોવાનું અને મૂળ બનાસકાંઠા જિલ્લાના ડીસાના વતની હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. સમગ્ર મામલે તેમની ભૂમિકા અને કથિત ભેળસેળના નેટવર્ક અંગે તપાસ ચાલુ છે.
માત્ર રૂ. 300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતું હતું ઘી
બજારમાં મળતા શુદ્ધ ગાયના ઘીની સરખામણીમાં ઘણું સસ્તું હોવાથી આ ઘી ગ્રાહકોને આકર્ષતું હોવાની શક્યતા છે. આશરે રૂ. 300 પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચાતા આ ઘીની ખરીદી કરનારા ગ્રાહકોમાં હવે ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
તહેવારો દરમિયાન ઘીનો ઉપયોગ મીઠાઈઓ અને વિવિધ વાનગીઓ બનાવવા મોટા પ્રમાણમાં થાય છે. આવી સ્થિતિમાં ભેળસેળયુક્ત ઘીનું વેચાણ લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે.
તહેવારો પહેલાં ખાદ્યપદાર્થોની ગુણવત્તા અંગે ચિંતા
તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો મુજબ, ઉત્રાણમાં આ પ્રવૃત્તિ લગભગ એક મહિનાથી ચાલતી હોવાની આશંકા છે. તહેવારો દરમિયાન ઘીની વધતી માગનો લાભ લઈને ગેરરીતિ આચરવામાં આવી હોવાની દિશામાં પણ તપાસ થઈ રહી છે.
આ મામલે ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ હેઠળ આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. જપ્ત કરાયેલા જથ્થા અને સંબંધિત વ્યક્તિઓ સામેની કાર્યવાહી અંગે સત્તાવાર પ્રક્રિયા આગળ વધારવામાં આવશે.
ગ્રાહકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
ખાદ્ય નિષ્ણાતોની સલાહ મુજબ, ઘી ખરીદતી વખતે પેકિંગ પરનું લેબલ, ઉત્પાદન અને સમાપ્તિ તારીખ, FSSAI લાઇસન્સની વિગતો તથા બિલ તપાસવું જોઈએ. અસામાન્ય રીતે સસ્તા ભાવે મળતા ઘી અંગે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. શંકાસ્પદ ખાદ્યપદાર્થ જણાય તો સ્થાનિક ફૂડ સેફ્ટી વિભાગને જાણ કરવી જોઈએ.