સેવિંગ્સ સ્કીમ્સમાં રોકાણ કરનારા લોકો માટે સરકાર દ્વારા મહત્વની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે સરકારે પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF), સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY), પોસ્ટ ઓફિસ ડિપોઝિટ સહિતની નાની બચત યોજનાઓના વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી.
આ સાથે સતત 11મા ત્રિમાસિક ગાળામાં આ યોજનાઓના વ્યાજ દર યથાવત રહ્યા છે. સરકાર દ્વારા છેલ્લે ડિસેમ્બર 2023માં કેટલીક સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સના વ્યાજ દરમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
PPF પર 7.1% અને SSY પર 8.2% વ્યાજ
સરકારના નિર્ણય બાદ PPF પર વાર્ષિક 7.1%ના દરે વ્યાજ મળતું રહેશે. જ્યારે દીકરીના ભવિષ્ય માટેની મહત્વપૂર્ણ બચત યોજના સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર 8.2% વ્યાજ દર યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે.
હાલમાં વિવિધ સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ પર વ્યાજ દર 4%થી લઈને 8.2% સુધી છે. આ વ્યાજ દરોની સરકાર દ્વારા દર ત્રણ મહિને સમીક્ષા કરવામાં આવે છે.
વ્યાજ દર નક્કી કરતી વખતે કયા મુદ્દા ધ્યાનમાં લેવાય છે?
સરકાર સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સના વ્યાજ દર નક્કી કરતી વખતે બજારની સ્થિતિ ઉપરાંત રોકડ પ્રવાહ, મોંઘવારી અને સરકારી બોન્ડના યીલ્ડ જેવા વિવિધ આર્થિક પરિબળોને ધ્યાનમાં લે છે.
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સના વ્યાજ દર નક્કી કરવા માટે શ્યામલા ગોપીનાથ સમિતિની ભલામણો પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સમિતિએ સરકારી બોન્ડના યીલ્ડની તુલનામાં આ યોજનાઓના વ્યાજ દરને ચોક્કસ માર્જિનથી વધુ રાખવાની ભલામણ કરી હતી.
ઘરગથ્થુ બચતમાં મહત્વની ભૂમિકા
દેશમાં સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સ ઘરગથ્થુ બચત માટેનું મહત્વનું માધ્યમ છે. આ યોજનાઓમાં રોકાણકારોને નિર્ધારિત નિયમો અનુસાર વ્યાજ મળે છે અને ઘણી યોજનાઓ લાંબા ગાળાની બચત તથા નાણાકીય આયોજન માટે ઉપયોગી બને છે.
આ તમામ યોજનાઓમાંથી એકત્ર થતી રકમ નેશનલ સ્મોલ સેવિંગ્સ ફંડ (NSSF)માં જમા થાય છે.
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સના મુખ્ય પ્રકાર
સ્મોલ સેવિંગ્સ સ્કીમ્સને મુખ્યત્વે ત્રણ કેટેગરીમાં સમજી શકાય છે:
1. પોસ્ટલ ડિપોઝિટ સ્કીમ્સ
- પોસ્ટ ઓફિસ સેવિંગ્સ અકાઉન્ટ
- રિકરિંગ ડિપોઝિટ
- ટાઇમ ડિપોઝિટ
- મંથલી ઇન્કમ સ્કીમ
2. સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ્સ
- નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC)
- કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP)
3. સોશિયલ સિક્યોરિટી સ્કીમ્સ
- પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF)
- સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY)
- સિનિયર સિટિઝન્સ સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS)
આ રીતે, ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન નાની બચત યોજનાઓમાં રોકાણ કરનારા લોકોને હાલના વ્યાજ દર મુજબ જ રિટર્ન મળતું રહેશે.