સિંગિંગ રિયાલિટી શો ‘સા રે ગા મા પા’ની નવી સીઝન 19 સપ્ટેમ્બર 2026થી ઝી ટીવી પર શરૂ થઈ છે. આ સીઝનમાં સંગીતકાર અને ગાયક શંકર મહાદેવન જજની ભૂમિકામાં જોવા મળી રહ્યા છે. દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાંથી આવેલા ગાયકો પોતાની પ્રતિભા રજૂ કરી રહ્યા છે.
શંકર મહાદેવને શોની ભવ્યતા, નવા કલાકારો, સંગીતની અસર, સોશિયલ મીડિયા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા મુદ્દાઓ પર વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે એક સારા ગાયક માટે માત્ર સૂર અને ટેકનિક પૂરતી નથી, પરંતુ તેના અવાજમાં રહેલી લાગણી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.
100 મ્યુઝિશિયન અને 100થી વધુ કોરસ સિંગર્સ સાથે મેગા સીઝન
શંકર મહાદેવનના જણાવ્યા મુજબ, આ વખતે ‘સા રે ગા મા પા’ને અગાઉ કરતાં અનેકગણો ભવ્ય બનાવવામાં આવ્યો છે. શોમાં લગભગ 100 મ્યુઝિશિયન અને આશરે 100 કોરસ સિંગર્સનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
આ ઉપરાંત દેશના અલગ-અલગ રાજ્યોમાંથી લોક કલાકારો અને સ્થાનિક ડાન્સર્સને પણ શો સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. ઓડિશા, કેરળ, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ અને આસામ સહિતના રાજ્યોની સંસ્કૃતિ અને સંગીતની ઝલક પણ શોમાં જોવા મળી રહી છે.
શંકર મહાદેવને કહ્યું કે શોનું મૂળ જીવન તેનું સંગીત છે. ભવ્ય સેટ અને વિઝ્યુઅલ્સ મહત્વના છે, પરંતુ જો સંગીત અને પ્રતિભા મજબૂત ન હોય તો આ બધું નિરર્થક બની જાય છે.
‘દરેક સારા ગાયકમાં કંઈક અલગ હોવું જરૂરી’
નવા સિંગર્સમાં તેઓ શું શોધે છે તે અંગે શંકર મહાદેવને કહ્યું કે સૂર, રિયાઝ અને ટેકનિક સાથે કલાકારનો પોતાનો એક અલગ ઓરા હોવો જરૂરી છે.
તેમના મતે, કેટલાક કલાકારો ટેક્નિકલી ખૂબ જ સારા હોય છે, પરંતુ તેમનો અવાજ શ્રોતાના હૃદય સુધી પહોંચતો નથી. બીજી તરફ, કેટલાક કલાકારોના અવાજમાં એવી ખાસ લાગણી હોય છે કે તેઓ માત્ર થોડા શબ્દો ગાય તો પણ લોકો તેમની તરફ આકર્ષાય છે.
લતા મંગેશકરના ઉદાહરણ સાથે તેમણે સમજાવ્યું કે અનેક ગાયકો કોઈ ગીતને સૂર સાથે ગાઈ શકે છે, પરંતુ લતાજીના અવાજમાં રહેલી ખાસ લાગણી તેમને અલગ બનાવતી હતી.
‘દરેક કલાકારનું લક્ષ્ય હવે પ્લેબેક સિંગર બનવાનું નથી’
શંકર મહાદેવનના મતે, સંગીતની દુનિયામાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. અગાઉ નવા ગાયકો માટે ફિલ્મોમાં પ્લેબેક સિંગર બનવું સૌથી મોટું લક્ષ્ય માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે.
સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના કારણે કલાકારો સીધા પોતાના દર્શકો અને ચાહકો સુધી પહોંચી શકે છે. ઘણા રિયાલિટી શોના કલાકારો આજે પોતાના મ્યુઝિક પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા કમાણી કરી રહ્યા છે અને પોતાની અલગ ઓળખ બનાવી રહ્યા છે.
તેમણે કહ્યું કે આજના સમયમાં કલાકારો પાસે પોતાની કારકિર્દી બનાવવા માટે પહેલાં કરતાં ઘણા વધુ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.
વાયરલ થવું સરળ, પરંતુ લાંબા સમય સુધી ટકી રહેવું મુશ્કેલ
સોશિયલ મીડિયા પર કોઈ કલાકારની લોકપ્રિયતા ઝડપથી વધે છે, પરંતુ શંકર મહાદેવન માને છે કે માત્ર વાયરલ થવાથી લાંબી કારકિર્દી બનાવી શકાતી નથી.
તેમના મતે કેટલાક કલાકારોની કારકિર્દીમાં અચાનક મોટો સ્પાઇક આવે છે અને તેઓ ઝડપથી લોકપ્રિય બને છે. પરંતુ એટલી જ ઝડપથી તેમની લોકપ્રિયતા ઘટી પણ શકે છે.
બીજી તરફ, જે કલાકારો પોતાની કલા, સૂર, રાગ અને સંગીતની ઊંડી સમજ ધરાવે છે, તેઓ લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. આ વાત માત્ર ગાયકો નહીં, પરંતુ ડાન્સર, એક્ટર, પેઇન્ટર સહિત દરેક ક્ષેત્રના કલાકારો માટે લાગુ પડે છે.
AIને લઈને શંકર મહાદેવનનો અભિગમ શું છે?
સંગીતમાં AIના વધતા ઉપયોગ અંગે શંકર મહાદેવને તેને ટેક્નોલોજીના આગામી મોટા તબક્કા તરીકે ગણાવ્યો. તેમના મતે, ટેક્નોલોજી હંમેશાં બદલાતી રહી છે અને AI પણ લાંબા સમય સુધી આપણી સાથે રહેવાની છે.
જોકે, તેમણે AIના દુરુપયોગ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી. ખાસ કરીને કોઈ ગાયકના અવાજની નકલ કરીને તેની જાણ વગર કન્ટેન્ટ બનાવવું અથવા રિલીઝ કરવું યોગ્ય નથી.
તેમણે કહ્યું કે AI એક શક્તિશાળી અને ક્રાંતિકારી ટેક્નોલોજી છે, પરંતુ તેનો જવાબદારીપૂર્વક ઉપયોગ થવો જોઈએ.
‘AI મદદ કરી શકે, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય કલાકારનો હોવો જોઈએ’
શંકર મહાદેવનના મતે AIનો ઉપયોગ સર્જનાત્મકતાને સરળ બનાવવા માટે થવો જોઈએ, સર્જકની જગ્યા લેવા માટે નહીં.
તેમણે AIની સરખામણી કેલ્ક્યુલેટર જેવી ટેક્નોલોજી સાથે કરી. ટેક્નોલોજી ગણતરી સરળ બનાવી શકે છે, પરંતુ શું કરવું અને કેવી રીતે કરવું તેનો અંતિમ નિર્ણય માણસનો જ રહે છે.
તેમના મતે કલાકાર સર્જક છે અને AI માત્ર એક સાધન છે. સર્જનાત્મક વિચાર અને અંતિમ નિર્ણય કલાકારનો હોવો જરૂરી છે.
નવા કલાકારોને જોઈને પોતાના શરૂઆતના દિવસો યાદ આવે છે
શંકર મહાદેવને જણાવ્યું કે જ્યારે તેઓ નવા કલાકારોને મહેનત કરતા જુએ છે ત્યારે તેમને પોતાના શરૂઆતના દિવસોની યાદ આવે છે.
તેમણે કહ્યું કે સમય બદલાયો છે. એક સમયે તેઓ વરિષ્ઠ કલાકારોને મળીને તેમના આશીર્વાદ લેતા હતા અને આજે નવા કલાકારો તેમની સામે આવીને તેમના પગ સ્પર્શ કરે છે.
તેમના મતે આ સમય યુવાનોને પ્રોત્સાહન આપવા અને તેમને આગળ વધવામાં મદદ કરવાનો છે. તેમણે કલાકારો વચ્ચેની બિનજરૂરી સ્પર્ધા કરતાં એકબીજાને સકારાત્મક ઊર્જા અને માર્ગદર્શન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
અરિજિત સિંહ અંગે 20 વર્ષ જૂનો કિસ્સો સંભળાવ્યો
શંકર મહાદેવને પોતાના કરિયરના એક રસપ્રદ અનુભવનો પણ ખુલાસો કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે લગભગ 20 વર્ષ પહેલાં ‘ફેમ ગુરુકુલ’ દરમિયાન અરિજિત સિંહને જોયો હતો.
તે સમયે શંકર મહાદેવન, જાવેદ અલી અને કેકે શોના જજ હતા. અરિજિત સિંહ પાંચમા રાઉન્ડમાં શોમાંથી બહાર થઈ ગયો હતો. જોકે, શંકર મહાદેવનને તે સમયે જ લાગ્યું હતું કે અરિજિત ભવિષ્યમાં મોટો સિંગર બની શકે છે.
આજે અરિજિત સિંહ પોતાની આગવી ઓળખ બનાવી ચૂક્યો છે. શંકર મહાદેવને કહ્યું કે અરિજિતની સફળતા જોઈને તેમને ખૂબ ખુશી થાય છે, કારણ કે એક કલાકાર તરીકે તેના માટે તેમના મનમાં શરૂઆતથી જ સન્માન હતું.