મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારની મુશ્કેલીઓ વધી શકે છે. તેમની સામે આશરે 20 વર્ષ જૂના લાંચ માગવાના આરોપોની ફરી તપાસ કરવામાં આવશે. કેરળના ગૃહમંત્રી રમેશ ચેન્નિથલાએ આ મામલે વિજિલન્સ વિભાગને તપાસના આદેશ આપ્યા છે. આ વિવાદ વર્ષ 2006નો છે, જ્યારે જ્ઞાનેશ કુમાર કેરળમાં PWD સચિવ તરીકે ફરજ બજાવતા હતા.
આરોપો એક માર્ગ નિર્માણ પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા છે. કોલ્લમના કોન્ટ્રાક્ટર સાજને ફરિયાદમાં દાવો કર્યો છે કે કેરળ સ્ટેટ ટ્રાન્સપોર્ટ પ્રોજેક્ટ (KSTP)નું કામ પૂર્ણ થયા બાદ બાકી ચુકવણીના ચેક જારી કરવાના બદલામાં જ્ઞાનેશ કુમારે ₹2 કરોડની લાંચ માગી હતી.
જોકે, જ્ઞાનેશ કુમાર સામેના આ આરોપો હજુ સાબિત થયા નથી. આ મામલે તેમની તરફથી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા પણ સામે આવી નથી.
₹17 કરોડના બિલ મંજૂર થયા છતાં ચુકવણી અટકાવ્યાનો આરોપ
ફરિયાદી સાજનના જણાવ્યા પ્રમાણે, પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા એન્જિનિયરોએ આશરે ₹17 કરોડનાં બિલ મંજૂર કરી દીધાં હતાં. તેમ છતાં ચુકવણીના ચેક અટકાવી દેવામાં આવ્યા હતા. આના કારણે મલેશિયાની કંપની PATI-BEL અને તેની સાથે જોડાયેલા કોન્ટ્રાક્ટરો તથા કર્મચારીઓને આર્થિક મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.
સાજનનો દાવો છે કે કંપનીના પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયર લી સી બીને તેમને જણાવ્યું હતું કે લાંચની માગણી પૂરી કર્યા વિના ચુકવણીના ચેક આપવામાં આવી રહ્યા નથી.
સાજને આર્થિક નુકસાન ટાળવા માટે નાણાં આપીને મામલો ઉકેલવાની વાત કરી હતી, પરંતુ કંપનીના અધિકારીઓએ લાંચ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ત્યારબાદ લી સી બીએ ઠેકેદારો અને કર્મચારીઓનાં બાકી નાણાં ચૂકવવા માટે બેંગલુરુમાં કંપનીના અન્ય પ્રોજેક્ટમાંથી નાણાંની વ્યવસ્થા કરી હતી.
લાંચની માગ અને ચુકવણીના વિવાદ વચ્ચે એન્જિનિયરે આત્મહત્યા કરી હોવાનો દાવો
ફરિયાદમાં એવો પણ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે બાકી ચુકવણી અને લાંચની માગને કારણે ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિ વચ્ચે વર્ષ 2006માં પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયર લી સી બીએ આત્મહત્યા કરી હતી.
સાજનના જણાવ્યા પ્રમાણે, લીએ આત્મહત્યા પહેલાં લખેલી સુસાઇડ નોટમાં જ્ઞાનેશ કુમારનું નામ લખ્યું હતું. મલેશિયામાં રહેતા લીના પરિવારજનોએ પણ કંપનીના કર્મચારીઓને આ અંગે જાણ કરી હતી.
ફરિયાદીનો આરોપ છે કે અગાઉ થયેલી વિજિલન્સ તપાસમાં લીના પરિવારજનો, કંપનીના ભૂતપૂર્વ કર્મચારીઓ અને અન્ય મહત્વના સાક્ષીઓની યોગ્ય પૂછપરછ કરવામાં આવી નહોતી.
2006ની તપાસમાં આરોપો સાબિત ન થતાં કેસ બંધ થયો હતો
લી સી બીના મૃત્યુ બાદ વર્ષ 2006માં પણ આ મામલે વિજિલન્સ તપાસ કરવામાં આવી હતી. જોકે, તે સમયે આરોપો સાબિત ન થતાં તપાસ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી.
હવે નવી ફરિયાદના આધારે ફરી તપાસ હાથ ધરવામાં આવશે. તેમાં અગાઉની તપાસ દરમિયાન કયા પાસાઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી અને કયા મહત્વના સાક્ષીઓનાં નિવેદનો લેવામાં આવ્યાં નહોતાં તેની પણ સમીક્ષા થઈ શકે છે.
વિજિલન્સ વિભાગે પ્રાથમિક તપાસ બાદ કેસ નોંધવા માટે ગૃહ વિભાગ પાસેથી મંજૂરી માગી હતી. કાનૂની અભિપ્રાય મેળવ્યા બાદ ગૃહમંત્રી દ્વારા તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા હોવાનું સૂત્રોને ટાંકીને જણાવવામાં આવ્યું છે.
SIR મુદ્દે પણ વિપક્ષના નિશાના પર છે જ્ઞાનેશ કુમાર
આ જૂના લાંચના આરોપો એવા સમયે ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે, જ્યારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ વિપક્ષી પક્ષો સતત સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.
કોંગ્રેસ સાંસદ રાહુલ ગાંધી મતદાર યાદીની સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિઓ થઈ હોવાનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે. તેમનો દાવો છે કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા જાણીજોઈને કેટલાક મતદારોનાં નામ યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવી રહ્યાં છે.
આ મુદ્દે ઈન્ડિયા અલાયન્સ દ્વારા 1 નવેમ્બરે રેલી પણ યોજવામાં આવી હતી. રાહુલ ગાંધી સહિત વિપક્ષના કેટલાક નેતાઓએ ચૂંટણી પંચના નિર્ણયોને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ અરજી કરી છે.
ચૂંટણી કમિશનરોના વાંધાઓને લઈને પણ વિવાદ
આ દરમિયાન ધ ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસના 23 સપ્ટેમ્બરના અહેવાલમાં ચૂંટણી પંચના આંતરિક મતભેદો અંગે પણ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.
અહેવાલ અનુસાર, ચૂંટણી કમિશનર સુખબીર સિંહ સંધુ અને વિવેક જોશીએ 28 ઓક્ટોબર 2025થી 14 ઓગસ્ટ 2026 દરમિયાન પંચના કેટલાક નિર્ણયો સામે 14 વખત લેખિત વાંધા નોંધાવ્યા હતા.
આ વાંધાઓ મતદાર યાદી, ફોર્મ-6, નવા મતદારોની નોંધણી અને મતદાર ડેટાબેઝ સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને લગતા હતા. અહેવાલમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ વાંધાઓની નકલો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને મોકલવામાં આવી હતી.
આ સમગ્ર મામલે હવે કેરળ વિજિલન્સની તપાસ શું દિશામાં આગળ વધે છે અને 20 વર્ષ જૂના આરોપો અંગે કોઈ નવા પુરાવા સામે આવે છે કે કેમ તેના પર સૌની નજર રહેશે.