મોહન ભાગવતનું મોટું નિવેદન: ભારતમાં પણ ફ્રાન્સ અને બાંગ્લાદેશ જેવી સ્થિતિ ઊભી કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે

નાગપુર: રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવતે વિજયાદશમીના કાર્યક્રમમાં ભારતની એકતા, વૈશ્વિક રાજકીય પરિસ્થિતિ, વિકાસ અને ટેક્નોલોજીના ઉપયોગ સહિતના મુદ્દાઓ પર પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે દુનિયામાં કેટલીક શક્તિઓ ભારતને દબાવવા માંગે છે અને દેશમાં પણ ફ્રાન્સ તથા બાંગ્લાદેશ જેવી સ્થિતિ ઊભી કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે.

નાગપુર સ્થિત સંઘ મુખ્યાલયમાં આયોજિત કાર્યક્રમમાં સંબોધન કરતાં ભાગવતે કહ્યું કે સરકાર બદલવાથી જ પરિસ્થિતિમાં સુધારો થશે એવી માન્યતા યોગ્ય નથી. તેમના મતે, દેશની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે સામાજિક એકતા, મજબૂત નૈતિક મૂલ્યો અને સામૂહિક પ્રયાસો જરૂરી છે. કાર્યક્રમની શરૂઆતમાં તેમણે શસ્ત્રપૂજન કર્યું હતું. RSS દર વર્ષે વિજયાદશમીના દિવસે પોતાનો સ્થાપના દિવસ ઉજવે છે. સંઘની સ્થાપના વર્ષ 1925માં થઈ હતી.

1. ભારતને દબાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો હોવાનો દાવો

મોહન ભાગવતે પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે એવી શક્તિઓ છે, જે ભારતને દબાવવા માંગે છે. તેમણે ફ્રાન્સ, બાંગ્લાદેશ અને નેપાળની પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે સરકાર બદલવાથી દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ આવી જતો નથી.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ભારતમાં પણ આવી સ્થિતિ ઊભી કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. ભાગવતના મતે, સમાજે આવી પરિસ્થિતિમાં ઉશ્કેરાવાને બદલે એકતા જાળવવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.

2. આંદોલનોનો હેતુ સમાજમાં સમાધાન લાવવાનો હોવો જોઈએ

ભાગવતે કહ્યું કે વિવિધ સમસ્યાઓને કારણે આંદોલનો થાય છે, પરંતુ તેમનો હેતુ સમસ્યાનું સમાધાન લાવવાનો હોવો જોઈએ. આંદોલનોના માધ્યમથી સમાજમાં દ્વેષ, વિભાજન અને વિરોધની ભાવના વધે તે યોગ્ય નથી.

તેમણે જણાવ્યું કે સમાજ અને દેશની પ્રગતિમાં માત્ર રાજકીય નેતાઓની જ ભૂમિકા નથી હોતી. સમાજની સક્રિય ભાગીદારીથી પણ અનેક સમસ્યાઓનું નિરાકરણ લાવી શકાય છે. જો આંદોલનોનો ઉપયોગ અન્ય હેતુઓ માટે કરવામાં આવે, તો તે રાજકારણનું સાધન બની શકે છે.

3. ભારતની એકતા અને સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવવા પર ભાર

RSS પ્રમુખે કહ્યું કે ભારતના લોકોની ભાષા, ધર્મ, પંથ અને રીતિ-રિવાજોમાં વિવિધતા હોવા છતાં તેમની વચ્ચે એકતાની ભાવના જળવાઈ રહેવી જોઈએ.

તેમણે કહ્યું કે દેશના લોકોના પૂર્વજો અને સંસ્કૃતિનાં મૂળ એક હોવાની ભાવનાથી સમાજને સાથે લઈને ચાલવું જરૂરી છે. કોઈની અલગ ઓળખને નષ્ટ કર્યા વિના દરેક વ્યક્તિને સન્માન આપવું જોઈએ.

ભાગવતે ઐતિહાસિક બંગાળ વિભાજનનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે સમાજમાં વિભાજનકારી માનસિકતા વધે તો તેના લાંબા ગાળાના પરિણામો આવી શકે છે. તેમણે સામાજિક એકતા જાળવવા માટે સતત પ્રયાસ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

4. વિકાસની સાથે પર્યાવરણ અને નૈતિકતાનું પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ

નેપાળની પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરતાં ભાગવતે વિકાસની પદ્ધતિ અંગે મહત્ત્વપૂર્ણ વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે ટેક્નોલોજી અને માળખાકીય વિકાસ જરૂરી છે, પરંતુ વિકાસના પ્રયાસો દરમિયાન પર્યાવરણને થતું નુકસાન પણ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.

તેમના મતે, એવો વિકાસ થવો જોઈએ જે અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવાની સાથે પ્રકૃતિ અને માનવીય મૂલ્યોનું પણ રક્ષણ કરે. વિકાસના નામે એવી સ્થિતિ ઊભી ન થવી જોઈએ કે તેના ગંભીર પરિણામો સમાજે ભોગવવા પડે.

તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે વિકાસની નીતિઓ બનાવતી વખતે પર્યાવરણ, નૈતિકતા અને લોકોની સુરક્ષાને પણ પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.

5. AI અને નવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ સમજદારીથી કરવા અપીલ

મોહન ભાગવતે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સહિતની નવી ટેક્નોલોજી અંગે પણ પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે ટેક્નોલોજીના વિકાસને રોકી શકાય તેમ નથી, પરંતુ તેનો ઉપયોગ કઈ રીતે થાય છે તે વધુ મહત્ત્વનું છે.

તેમણે જણાવ્યું કે માહિતી ઉપલબ્ધ હોવી પૂરતી નથી. સાચું અને ખોટું સમજવાની ક્ષમતા પણ હોવી જોઈએ. વિવેક વિના માહિતીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તેના નકારાત્મક પરિણામો આવી શકે છે.

આ ઉપરાંત, તેમણે OTT પ્લેટફોર્મ પર નિયમો અને દેખરેખની જરૂરિયાતનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. નશાની સમસ્યાને પણ તેમણે ગંભીર પડકાર ગણાવી હતી અને નવી પેઢીમાં જાગૃતિ તથા યોગ્ય સંસ્કારો વિકસાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

નવી પેઢીને દેશની જવાબદારી માટે તૈયાર કરવી પડશે

ભાગવતે કહ્યું કે ભારતને વિશ્વ સમક્ષ પોતાની ક્ષમતા અને પરંપરાના આધારે ઉકેલો રજૂ કરવા માટે નવી પેઢીને તૈયાર કરવી જરૂરી છે. તેમના મતે, આજના યુવાનો પર દેશના ભવિષ્યની મોટી જવાબદારી છે.

તેમણે દેશની સ્વતંત્રતા માટે બલિદાન આપનારા સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે દેશ માટે સમર્પણની ભાવના જાળવવી જોઈએ. ભાગવતે એવો પણ મત વ્યક્ત કર્યો કે સમાજમાં જૂના મતભેદો દૂર કરીને નવી ગાંઠો ન પડે તેવું વર્તન કરવું જરૂરી છે.

કાર્યક્રમમાં અનેક મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા

નાગપુરમાં યોજાયેલા વિજયાદશમીના આ કાર્યક્રમમાં પૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જગદીપ ધનખડ અને તેમની પત્ની ડૉ. સુદેશ ધનખડ, ઇઝરાયલના કોન્સલ જનરલ યાનિવ રેવાચ, મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરી સહિતના મહાનુભાવો હાજર રહ્યા હતા.

મોહન ભાગવતના આ સંબોધનમાં રાષ્ટ્રીય એકતા, સામાજિક સમરસતા, વિકાસની દિશા, પર્યાવરણનું રક્ષણ અને નવી ટેક્નોલોજીના જવાબદાર ઉપયોગ જેવા મુદ્દાઓ મુખ્ય રહ્યા હતા.