અમેરિકન ગાયિકા મેરી મિલબેન અને કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP)ના સ્થાપક અભિજીત દીપકે વચ્ચે વિદેશી ફંડિંગના મુદ્દે સોશિયલ મીડિયા પર તીખી નિવેદનબાજી થઈ છે. મિલબેને CJPને અમેરિકન દાતાઓ પાસેથી ભંડોળ મળતું હોવાનો દાવો કર્યો, જ્યારે દીપકેએ ભારતની આંતરિક બાબતોમાં વિદેશીઓના હસ્તક્ષેપ સામે સવાલ ઉઠાવ્યો. આ વિવાદ નવી દિલ્હીમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામાની માંગ સાથે ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે સામે આવ્યો છે.
નવી દિલ્હી: ભારતમાં ચાલી રહેલા રાજકીય વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે અમેરિકન ગાયિકા મેરી મિલબેન અને CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકે વચ્ચે વિદેશી ફંડિંગને લઈને વિવાદ વકર્યો છે. બંનેએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર એકબીજાના નિવેદનોનો જવાબ આપતાં આક્ષેપો કર્યા છે. આ વિવાદમાં CJPને મળતા ભંડોળ, ભારતની આંતરિક બાબતોમાં વિદેશી હસ્તક્ષેપ અને વિરોધ પ્રદર્શનોની ભૂમિકા જેવા મુદ્દાઓ ચર્ચામાં આવ્યા છે.
મેરી મિલબેનનો દાવો: CJPને અમેરિકન દાતાઓ પાસેથી ફંડિંગ મળે છે
મેરી મિલબેને X પરની એક પોસ્ટમાં દાવો કર્યો હતો કે CJPને અમેરિકામાં રહેતા દાતાઓ પાસેથી નાણાકીય મદદ મળી રહી છે. તેમણે ભારતના યુવાનોને સંગઠનની કથિત વિઘટનકારી વિચારધારા સામે શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ નોંધાવવાની અપીલ પણ કરી હતી.
મિલબેનના આ નિવેદન બાદ CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ વળતો જવાબ આપ્યો હતો. તેમણે સવાલ કર્યો કે ભારતના નાગરિકોને બદનામ કરવા માટે અમેરિકન નાગરિકોનો સહારો શા માટે લેવામાં આવી રહ્યો છે.
દીપકેએ વિદેશી નાગરિકોને સંબોધીને કહ્યું હતું કે ભારતના લોકો પોતાના દેશના મુદ્દાઓનો સામનો કરવા સક્ષમ છે અને દેશની આંતરિક બાબતોમાં બહારના લોકોના હસ્તક્ષેપની જરૂર નથી.
મિલબેનનો વળતો પ્રહાર: 'PM સાથે બેસો અને ભારતને આગળ વધારવામાં મદદ કરો'
અભિજીત દીપકેના નિવેદન બાદ મેરી મિલબેને ફરી પોસ્ટ કરીને જવાબ આપ્યો હતો. તેમણે પોતાના સંદેશમાં દીપકેને તેમની અમેરિકન શિક્ષણ અને પ્રતિભાનો ઉપયોગ સકારાત્મક કાર્યો માટે કરવાની સલાહ આપી હતી.
મિલબેને દાવો કર્યો હતો કે જો CJP સફળ નહીં થાય તો અમેરિકન દાતાઓ તેને સાથ આપવાનું બંધ કરી દેશે. તેમણે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓના આરોપોનો ઉલ્લેખ કરતાં દીપકેને વડાપ્રધાન સાથે બેસીને ભારતના વિકાસ માટે સકારાત્મક ભૂમિકા ભજવવા અપીલ કરી હતી.
જોકે, અમેરિકન દાતાઓ દ્વારા CJPને ખરેખર ભંડોળ આપવામાં આવ્યું છે કે નહીં તે અંગે સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થયેલી વિગતો અહીં ઉપલબ્ધ નથી. તેથી આ મુદ્દે મિલબેનના નિવેદનને દાવા તરીકે જ જોવું જરૂરી છે.
દિલ્હીમાં SIR અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ
આ વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે, જ્યારે નવી દિલ્હીમાં વિપક્ષી પક્ષો અને CJP દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનો કરવામાં આવી રહ્યાં છે. પ્રદર્શનકારીઓ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમરના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે.
વિરોધ કરી રહેલા પક્ષોનો આરોપ છે કે મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ની પ્રક્રિયામાં અનિયમિતતાઓ થઈ છે. આ મુદ્દે ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શિતા અને જવાબદારી અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
આ જ પ્રદર્શનોની વચ્ચે CJPને મળતા કથિત વિદેશી ભંડોળ અંગેની ચર્ચાએ રાજકીય વિવાદને વધુ વેગ આપ્યો છે.
મેરી મિલબેન અગાઉ પણ મોદી સરકારને સમર્થન આપી ચૂકી છે
મેરી મિલબેન અગાઉ પણ ભારતની રાજકીય બાબતો અંગે નિવેદનો આપીને ચર્ચામાં રહી છે. તેમણે વિવિધ પ્રસંગોએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની સરકારની નીતિઓને સમર્થન આપ્યું હતું.
ખેડૂત આંદોલન, 2021: મિલબેને કૃષિ કાયદાઓ અંગે મોદી સરકારના અભિગમને સમર્થન આપ્યું હતું અને ખેડૂતોના જીવનમાં સુધારા માટે વડાપ્રધાનના વિઝન પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.
મણિપુર હિંસા, 2023: તેમણે મણિપુરની સ્થિતિ અંગે વડાપ્રધાનના નેતૃત્વમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.
BBCની ડોક્યુમેન્ટરી, 2023: 'India: The Modi Question' ડોક્યુમેન્ટરી અંગે તેમણે ટીકા કરતાં મોદી સરકારના સમર્થનમાં નિવેદન આપ્યું હતું.
CAA, 2024: નાગરિકતા સુધારા કાયદો લાગુ કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેમણે સરકારના નિર્ણયની પ્રશંસા કરી હતી. લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન પણ તેમણે ભારતીય મતદારોને મોદીને સમર્થન આપવા અપીલ કરી હતી.
જૂન 2023માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અમેરિકાની મુલાકાતે ગયા હતા ત્યારે તેમની મેરી મિલબેન સાથે મુલાકાત પણ થઈ હતી.
ભારતમાં પણ CJPના ભંડોળ અંગે સવાલો ઉઠ્યા
CJPના નાણાકીય વ્યવહારો અને અભિજીત દીપકેના અભ્યાસના ખર્ચને લઈને ભારતમાં પણ સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. ભાજપના સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ દીપકેના અમેરિકામાં થયેલા અભ્યાસના ખર્ચ અંગે સવાલો કરતાં જ્યોર્જ સોરોસ સાથે જોડાયેલા ફાઉન્ડેશનની સંભવિત ભૂમિકા અંગે પ્રશ્ન કર્યો હતો.
ભાજપના અધ્યક્ષ નીતિન નવીને પણ વિપક્ષ અને CJP પર વિદેશી મદદથી દેશમાં અસ્થિરતા ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.
આ ઉપરાંત, ઓગસ્ટ 2026માં RTI કાર્યકર્તા અમિત તિવારીએ દીપકેના અભ્યાસના ખર્ચ અને CJPના કાનૂની સહાયતા ફંડની તપાસ કરવાની માંગ કરી હોવાનો ઉલ્લેખ સામે આવ્યો હતો.
આ તમામ મુદ્દાઓને લઈને ભંડોળના સ્ત્રોત અને નાણાકીય પારદર્શિતા અંગે રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે. જોકે, આક્ષેપો અને તપાસની માંગને કોઈ ગેરરીતિ સાબિત થઈ હોવાના પુરાવા તરીકે ગણવા યોગ્ય નથી.
દીપકેનો જવાબ: મિત્રો મળીને આંદોલનનો ખર્ચ ઉઠાવે છે
અભિજીત દીપકેએ CJPને વિદેશી ભંડોળ મળતું હોવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સંગઠનનાં આંદોલનોનો ખર્ચ તેઓ અને તેમના મિત્રો મળીને ઉઠાવે છે. તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે સંગઠનને કોઈ મોટા ઉદ્યોગપતિ કે બાહ્ય દાતા પાસેથી નાણાકીય મદદ મળી નથી.
દીપકેએ ભવિષ્યમાં ક્રાઉડફંડિંગ દ્વારા નાણાં એકત્ર કરવાની યોજના અંગે પણ વાત કરી હતી. વિદેશી ભંડોળના આરોપો અંગે તેમણે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહને સવાલ કરતાં કહ્યું હતું કે જો આંદોલનમાં વિદેશી નાણાંનો ઉપયોગ થયો હોય તો તેની તપાસ કરવાની જવાબદારી ગૃહ મંત્રાલયની છે.
વિદેશી ફંડિંગનો વિવાદ હવે કઈ દિશામાં જશે?
મેરી મિલબેન અને અભિજીત દીપકે વચ્ચેનો આ વિવાદ હવે માત્ર સોશિયલ મીડિયા પરના નિવેદનો પૂરતો સીમિત રહ્યો નથી. તેની સાથે રાજકીય વિરોધ, વિદેશી ભંડોળની પારદર્શિતા અને ભારતની આંતરિક બાબતોમાં બહારના લોકોની ભૂમિકા જેવા મુદ્દાઓ પણ જોડાયા છે.
એક તરફ મિલબેન CJPને અમેરિકન દાતાઓ પાસેથી ભંડોળ મળતું હોવાનો દાવો કરી રહી છે, તો બીજી તરફ દીપકે આ આરોપોને નકારીને સંગઠનના ખર્ચ અંગે પોતાનો પક્ષ રજૂ કરી રહ્યા છે.
હાલમાં આ દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અંગે સ્પષ્ટ માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. તેથી વિદેશી ફંડિંગના વાસ્તવિક સ્ત્રોત અંગે કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવા માટે સંબંધિત નાણાકીય રેકોર્ડ અને સત્તાવાર તપાસના પરિણામો મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.