મધ્ય પૂર્વમાં ભયાનક તણાવ વચ્ચે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ દ્વારા કરવામાં આવેલી સંયુક્ત એર સ્ટ્રાઈકમાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર Ayatollah Ali Khameneiના મોતના અહેવાલો સામે આવતા વિશ્વ રાજકારણમાં ભારે ચકચાર મચી છે. તેહરાન નજીક થયેલા આ હુમલા બાદ ઈરાનમાં 40 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોકની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ ઘટનાથી સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટમાં બોમ્બ-ધડાકા અને સૈન્ય કાર્યવાહી વચ્ચે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર અને તણાવપૂર્ણ બની ગઈ છે.
રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ Vladimir Putinએ ખામેનેઈના મોતને “હત્યા” ગણાવી તેની કડક નિંદા કરી છે. તેમણે નિવેદનમાં જણાવ્યું કે આ હુમલો માનવીય નૈતિકતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના તમામ ધોરણોનું ઉલ્લંઘન છે. રશિયાએ આ કાર્યવાહીથી પ્રદેશમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાય તેવી ચેતવણી પણ આપી છે.
ચીન તરફથી પણ કડક પ્રતિક્રિયા આવી છે. ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ આ ઘટનાને ઈરાનની સંપ્રભુતા અને સુરક્ષાનું ઘોર ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે. ચીને જણાવ્યું કે આ હુમલો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ચાર્ટરના નિયમો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના માપદંડોનું ખુલ્લું ઉલ્લંઘન છે. ચીને તાત્કાલિક તમામ મિલિટરી ઓપરેશન બંધ કરવાની અપીલ કરી અને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવા સંયુક્ત પ્રયાસોની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ Masoud Pezeshkianએ ખામેનેઈની હત્યાને મુસ્લિમ વિશ્વ સામે યુદ્ધની ઘોષણા ગણાવી છે. તેમણે જણાવ્યું કે દેશના સૌથી મોટા રાજકીય અને ધાર્મિક નેતાની હત્યા શિયા સમુદાય સામે ખુલ્લી લડાઈ સમાન છે અને તેનો બદલો લેવાનો ઈરાનને કાયદાકીય અધિકાર છે. તેમના નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આગામી દિવસોમાં તણાવ વધુ ઉગ્ર બનવાની શક્યતા છે.
અહેવાલો મુજબ આ હુમલામાં ઈરાનના 40થી વધુ વરિષ્ઠ સૈન્ય અને સુરક્ષા અધિકારીઓના મોત થયા છે. ઈરાનના ઈસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC)ના ગ્રાઉન્ડ ફોર્સના કમાન્ડર મોહમ્મદ પકપૂર, સંરક્ષણ મંત્રી અને મિસાઈલ પ્રોગ્રામના મુખ્ય ચહેરા અમીર નાસિરઝાદેહ, ખામેનેઈના ટોચના સલાહકાર અલી શમખાની, કુદ્સ ફોર્સના ચીફ ઈસ્માઈલ કાની અને સશસ્ત્ર દળોના ચીફ ઓફ સ્ટાફ મોહમ્મદ બઘેરી સહિતના અગ્રણીઓ આ હુમલામાં માર્યા ગયા હોવાનું જણાવાયું છે. આ હુમલાથી ઈરાનના સૈન્ય નેતૃત્વમાં ભારે ખલેલ પહોંચ્યો છે.
વિશ્વભરમાં આ ઘટનાને લઈને ચિંતાનો માહોલ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે આ હુમલો મધ્ય પૂર્વમાં લાંબા ગાળાના સંઘર્ષને જન્મ આપી શકે છે. હાલમાં ઈરાન, અમેરિકા અને ઈઝરાયલ વચ્ચેનો તણાવ ચરમસીમાએ છે અને વિશ્વ સમુદાય તાત્કાલિક સંયમ અને સંવાદની અપીલ કરી રહ્યો છે.
