ભૂખ્યા રહેવાથી સ્વર્ગ મળશે તેવી માન્યતા ફેલાવવાનો આરોપ, શાકાહોલા જંગલમાંથી 400થી વધુ મૃતદેહો મળ્યા
કેન્યામાં ધર્મના નામે લોકોને ભૂખ્યા રહેવા માટે પ્રેરિત કરીને મોત તરફ ધકેલવાના ચકચારી કેસમાં ધર્મગુરુ પૉલ મેકેન્ઝી અને તેના લગભગ 30 સાથીઓને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે. રૉયટર્સના અહેવાલ અનુસાર, મેકેન્ઝીએ પોતાના અનુયાયીઓને એવો વિશ્વાસ અપાવ્યો હતો કે દુનિયાનો અંત આવે તે પહેલાં ભૂખ્યા રહેવાથી તેઓ સ્વર્ગમાં પહોંચી શકશે. આ કેસમાં બાળકો સહિત અનેક લોકોનાં મોત થયાં છે. અદાલતે 6 નવેમ્બરે સજા સંભળાવવાની તારીખ નક્કી કરી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
આ સમગ્ર મામલો કેન્યાના શાકાહોલા જંગલમાંથી સામૂહિક કબરો મળી આવ્યા બાદ પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. અત્યાર સુધીમાં આ વિસ્તારમાંથી 400થી વધુ મૃતદેહો મળી આવ્યા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. સોમવારે અદાલતે 191 લોકોનાં મોત સંબંધિત કેસમાં ચુકાદો સંભળાવ્યો હતો, જ્યારે અન્ય મૃત્યુની તપાસ ચાલુ હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
ઈસાઈ ધર્મના નામે ચલાવતો હતો અલગ જૂથ
સરકારી વકીલોના જણાવ્યા અનુસાર, પૉલ મેકેન્ઝી ગુડ ન્યૂઝ ઇન્ટરનેશનલ ચર્ચ સાથે સંકળાયેલો હતો અને ધાર્મિક માન્યતાઓના આધારે અનુયાયીઓને પ્રભાવિત કરતો હતો. તેના પર દુનિયાનો અંત નજીક હોવાની વાતો ફેલાવી લોકોને ભૂખ્યા રહેવા માટે પ્રેરિત કરવાનો ગંભીર આરોપ છે.
અભિયોજન પક્ષનો આરોપ છે કે લોકોને ભૂખ્યા રાખવાની કથિત યોજના તબક્કાવાર બનાવવામાં આવી હતી. પહેલાં બાળકોને, ત્યારબાદ મહિલાઓ અને યુવાનોને અને અંતે અન્ય પુરુષોને ભૂખ્યા રાખવાની યોજના હતી.
જોકે, મેકેન્ઝીએ હત્યાના આરોપો નકારી કાઢ્યા હતા. તેણે દાવો કર્યો હતો કે તેણે કોઈને ભૂખ્યા રહેવા માટે મજબૂર કર્યા નહોતા. અદાલતે આ કેસમાં તેની દલીલ સ્વીકારી નહોતી.
2023માં ખુલ્યો હતો સામૂહિક કબરોનો મામલો
આ ચકચારી ઘટના માર્ચ 2023માં ચર્ચામાં આવી હતી. એક સ્થાનિક વ્યક્તિએ પોલીસને જાણ કરી હતી કે તેના ભાઈ અને ભાભીએ મેકેન્ઝીના કહેવાથી પોતાનાં બાળકોને ભૂખ્યા રાખ્યાં હોવાની આશંકા છે.
આ ફરિયાદ બાદ મેકેન્ઝીની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જોકે, તેને જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. એપ્રિલ 2023માં ફરી ધરપકડ થયા બાદ પોલીસે શાકાહોલા જંગલમાં તપાસ તેજ કરી હતી. ત્યારબાદ સામૂહિક કબરોમાંથી મૃતદેહો બહાર કાઢવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
આ તપાસ દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં મૃતદેહો મળી આવતાં સમગ્ર કેન્યામાં આઘાત અને રોષની લાગણી ફેલાઈ હતી.
બાળકોને માતા-પિતાથી અલગ રાખ્યાનો આરોપ
સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશ ડાયના કાવેડ્ઝા મોચાચેએ જણાવ્યું હતું કે કેટલાક કિસ્સાઓમાં બાળકોને તેમનાં પરિવારોથી અલગ કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં. બાળકોને ભોજન આપવામાં આવતું નહોતું અને તેમના માતા-પિતાની સામે જ તેઓ મુશ્કેલીમાં મુકાતાં હોવાના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા હતા.
આ ઘટનામાં ફ્રાન્સિસ વાંજે નામના વ્યક્તિએ પોતાના પરિવારના આઠ સભ્યો ગુમાવ્યા હતા. મૃતકોમાં તેમના બે પૌત્ર-પૌત્રીઓનો પણ સમાવેશ થતો હતો. તેમણે રૉયટર્સને જણાવ્યું હતું કે આ દુર્ઘટનાને કારણે તેમનો પરિવાર લાંબા સમયથી માનસિક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યો છે.
બાળકોને શાળા અને બીમાર પડે તો હોસ્પિટલ જવાથી પણ રોકતો હતો
તપાસમાં સામે આવેલી વિગતો અનુસાર, મેકેન્ઝી પોતાના અનુયાયીઓને બાળકોને શાળાએ મોકલવાથી રોકતો હતો. બીમારીના કિસ્સામાં હોસ્પિટલમાં સારવાર લેવાની પણ મનાઈ કરવામાં આવતી હોવાનો આરોપ છે. તે શાળા અને હોસ્પિટલ જેવી સંસ્થાઓને શેતાન સાથે જોડીને રજૂ કરતો હતો.
તેના અનુયાયીઓ જંગલમાં પ્લાસ્ટિકની ચાદરો અને સૂકા ઘાસથી બનેલી કામચલાઉ ઝૂંપડીઓમાં રહેતા હતા. તેમના રહેવાના વિસ્તારોને બાઇબલ સાથે સંકળાયેલા યેરુશાલેમ અને યહૂદિયા જેવા નામ આપવામાં આવ્યાં હતાં.
કસ્ટડીમાં હોવા છતાં 52 લોકોનાં મોતનો આદેશ આપ્યાનો આરોપ
મેકેન્ઝી સામે અન્ય કેસો પણ ચાલી રહ્યા છે. સરકારી વકીલોના આરોપ મુજબ, કસ્ટડીમાં હોવા છતાં તેણે શાકાહોલા જંગલથી લગભગ 30 કિલોમીટર દૂર આવેલા એક ગામમાં 52 લોકોનાં મોતનો આદેશ આપ્યો હતો. આ કેસમાં પણ તેણે પોતાને નિર્દોષ ગણાવ્યો છે. તેની સામે આતંકવાદ સંબંધિત આરોપો પણ છે, જેને તેણે નકારી કાઢ્યા છે.
2017થી પોલીસની નજરમાં હતો મેકેન્ઝી
આ કેસે કેન્યાની પોલીસ અને વહીવટીતંત્રની કામગીરી પર પણ ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે. મેકેન્ઝી 2017થી અધિકારીઓની નજરમાં હતો અને તે વર્ષે તેના ઠેકાણે દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, 2019માં તેનું ચર્ચ બંધ કરાવવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ તે શાકાહોલા જંગલમાં રહેવા ગયો હતો.
આટલા સમય સુધી તેની પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ કેવી રીતે રહી અને સમયસર કાર્યવાહી કેમ ન થઈ, તે અંગે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે. આ ઘટના બાદ કેન્યામાં ધાર્મિક સંગઠનોની કામગીરી પર દેખરેખ વધુ કડક કરવાની માગ ઊઠી છે.
આ કેસ માત્ર સામૂહિક મોતની ઘટના પૂરતો મર્યાદિત નથી; તે ધાર્મિક અંધશ્રદ્ધા, અનુયાયીઓ પરના કથિત નિયંત્રણ અને સરકારી દેખરેખની નિષ્ફળતા અંગે પણ ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.