NPPAના નિર્ણયથી 543 બ્રાન્ડ-પેકની કિંમતોમાં ફેરફાર | 217 દવાઓના ભાવ અડધાથી પણ ઓછા થયા, પરંતુ કીટ્રુડા સહિત કેટલીક મોંઘી દવાઓના ભાવ યથાવત્
નવી દિલ્હીઃ કેન્સરની સારવાર કરાવતા દર્દીઓ માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રાષ્ટ્રીય ઔષધિ ભાવ નિર્ધારણ પ્રાધિકરણ (NPPA) દ્વારા કેન્સરની 543 દવા બ્રાન્ડ્સ અને પેકના મહત્તમ છૂટક ભાવમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, આમાંથી 397 બ્રાન્ડ-પેકની કિંમતોમાં ઘટાડો થયો છે. ખાસ વાત એ છે કે 217 દવાઓના ભાવ અગાઉની સરખામણીએ અડધાથી પણ ઓછા થયા છે.
કેટલીક દવાઓની કિંમતોમાં તો 90 ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો છે. જોકે, બીજી તરફ કેટલીક અત્યંત મોંઘી કેન્સરવિરોધી દવાઓના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. આથી કેન્સરની સારવારના ખર્ચ અને દવાઓની ઉપલબ્ધતાને લઈને ફરી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
₹80,071નું ઇન્જેક્શન હવે ₹7,150માં મળશે
દવાઓની કિંમતોમાં થયેલા ઘટાડામાં સૌથી વધુ ચર્ચા સેમટેવા (થિયોટેપા 100 મિલિગ્રામ ઇન્જેક્શન, એક વાયલ)ની થઈ રહી છે. તેની કિંમત ₹80,071.86થી ઘટીને ₹7,150.33 થઈ છે. એટલે કે એક વાયલ પર અંદાજે ₹72,921.53ની રાહત મળે છે.
આ ઉપરાંત, પાલ્બોસિક્લિબ ધરાવતી પાલ્બોપ્રો દવાના 21 કેપ્સ્યુલના પેકની કિંમત પણ ₹40,421થી ઘટીને ₹2,720 થઈ ગઈ છે. આ ફેરફારથી સંબંધિત દવાઓનો ઉપયોગ કરતા દર્દીઓના સારવાર ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થઈ શકે છે.
543માંથી 397 દવાઓના ભાવ ઘટ્યા
અહેવાલમાં આપવામાં આવેલા આંકડા મુજબ, કુલ 543 બ્રાન્ડ-પેકની કિંમતોની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી 397ની કિંમતોમાં ઘટાડો થયો છે, જ્યારે 146 બ્રાન્ડ-પેકના ભાવ યથાવત્ રહ્યા છે.
કિંમતોમાં થયેલા ઘટાડાની વિગતો આ પ્રમાણે છે:
397 બ્રાન્ડ-પેક: ભાવમાં ઘટાડો.
217 બ્રાન્ડ-પેક: ભાવ અડધાથી પણ ઓછા થયા.
97 બ્રાન્ડ-પેક: ભાવમાં 70 ટકાથી વધુ ઘટાડો.
50 બ્રાન્ડ-પેક: ભાવમાં 80 ટકાથી વધુ ઘટાડો.
5 બ્રાન્ડ-પેક: ભાવમાં 90 ટકાથી વધુ ઘટાડો.
146 બ્રાન્ડ-પેક: ભાવમાં કોઈ ફેરફાર નહીં.
નવી કિંમતો 9 નવેમ્બરથી લાગુ થવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. જોકે, દર્દીઓએ સંબંધિત દવાની નવી MRP અને સત્તાવાર સૂચના ચકાસવી જરૂરી છે.
શું છે સરકારની ટ્રેડ માર્જિન રૅશનલાઇઝેશન નીતિ?
કેન્સરની દવાઓના ભાવ ઘટાડવા માટે સરકારે 137 કેન્સરવિરોધી દવાઓના સોલ્ટ માટે ટ્રેડ માર્જિનને મહત્તમ છૂટક કિંમતના 30 ટકા સુધી મર્યાદિત કરવાની કાર્યવાહી કરી હતી. આ પ્રક્રિયા હેઠળ દવા કંપનીઓએ નવી કિંમતોની વિગતો રજૂ કરી હતી.
ટ્રેડ માર્જિન એટલે દવાના ઉત્પાદકની કિંમત અને સપ્લાય ચેઇનમાં દવા વેચતી વખતે લાગુ પડતા વેપારી માર્જિન વચ્ચેનો તફાવત. આ માર્જિનને નિયંત્રિત કરવાનો હેતુ દવાઓના ભાવમાં ઘટાડો કરીને દર્દીઓ પરનો આર્થિક બોજ ઓછો કરવાનો છે.
જોકે, આ નીતિ કેટલી અસરકારક સાબિત થશે તે દવાઓની વાસ્તવિક ઉપલબ્ધતા, વિતરણ વ્યવસ્થા અને ભાવ નિયંત્રણના અમલ પર આધારિત રહેશે.
કીટ્રુડા સહિત કેટલીક મોંઘી દવાઓના ભાવ યથાવત્
દવાઓની કિંમતોમાં મોટા ઘટાડા છતાં કેટલીક મોંઘી દવાઓના ભાવમાં ફેરફાર થયો નથી. તેમાં ઇમ્યુનોથેરાપીની દવા કીટ્રુડાનો પણ સમાવેશ થાય છે. અહેવાલ મુજબ, તેની કિંમત ₹2,16,500 યથાવત્ છે.
આ ઉપરાંત, સ્તન કેન્સરની સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવાતી રિબોસાયક્લિબની કિંમત ₹24,435 પર સ્થિર છે. ટેગ્રિસો, ટેસેન્ટ્રિક, ડાર્ઝાલેક્સ અને ઇમ્ફિંજી જેવી દવાઓના ભાવમાં પણ કોઈ ફેરફાર થયો નથી.
આ સ્થિતિને કારણે સવાલ ઊભો થાય છે કે સસ્તી થયેલી દવાઓથી દર્દીઓને રાહત મળશે, પરંતુ અત્યંત મોંઘી દવાઓની જરૂરિયાત ધરાવતા દર્દીઓ માટે સારવારનો ખર્ચ કેવી રીતે ઘટાડવામાં આવશે?
દવાઓના માર્જિન અને સપ્લાય ચેઇન પર સવાલ
દવાઓના ભાવમાં ઘટાડા બાદ ટ્રેડ માર્જિનની ગણતરી અને સપ્લાય ચેઇનની પારદર્શિતા અંગે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. દવાની ખરીદી કિંમત અને દર્દીને ચૂકવવી પડતી MRP વચ્ચે મોટો તફાવત હોય, તો તેનો બોજ સીધો દર્દી પર પડે છે.
બીજી તરફ, દવાઓના માર્જિનમાં ઘટાડો કરતી વખતે ઉત્પાદકો અને વિતરકો માટે આર્થિક રીતે વ્યવહારુ વ્યવસ્થા જાળવવી પણ જરૂરી છે. માર્જિન ખૂબ ઓછું થઈ જાય અને તેના કારણે દવાનો પુરવઠો ખોરવાય, તો દર્દીઓને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ખાસ કરીને પેટન્ટ હેઠળની દવાઓના ભાવ નક્કી કરવામાં સંશોધન ખર્ચ, પેટન્ટ અધિકારો અને બજારમાં ઉપલબ્ધ વિકલ્પો જેવા મુદ્દાઓ પણ મહત્ત્વના બને છે. તેથી દવાઓની કિંમતો ઘટાડવાની સાથે તેમની નિયમિત ઉપલબ્ધતા જાળવવી પણ જરૂરી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ કેન્સરની દવાઓની કિંમતોનો મુદ્દો ઉઠ્યો હતો
કેન્સરની દવાઓની ઊંચી કિંમતો અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હોવાનો અહેવાલ છે. 29 સપ્ટેમ્બરની સુનાવણી દરમિયાન દવાની ખરીદી કિંમત અને દર્દી પાસેથી વસૂલવામાં આવતી રકમ વચ્ચેના મોટા તફાવત અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.
અહેવાલ મુજબ, જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે કેન્સરની દવાઓની કિંમતો અને જેનેરિક દવાઓ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર સુનાવણી કરી હતી. આ દરમિયાન દવાઓના ભાવ નિયંત્રણ અને દર્દીઓ પર પડતા આર્થિક બોજ અંગે ચર્ચા થઈ હતી.
દર્દીઓને જરૂરી દવાઓ વાજબી કિંમતે મળી રહે અને સારવાર માત્ર આર્થિક રીતે સક્ષમ લોકો પૂરતી મર્યાદિત ન રહે, તે આરોગ્ય ક્ષેત્રનો મહત્ત્વનો મુદ્દો છે.
દવાઓ સસ્તી થવાથી દર્દીઓને કેટલી રાહત મળશે?
કેન્સરની સારવાર લાંબા સમય સુધી ચાલતી હોવાથી દવાઓના ખર્ચમાં ઘટાડો દર્દીઓ અને તેમના પરિવાર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જે દવાઓની કિંમતમાં મોટો ઘટાડો થયો છે, તેમના ઉપયોગથી સારવારનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે ઘટવાની શક્યતા છે.
જોકે, દરેક દર્દીને સમાન પ્રમાણમાં લાભ મળશે એવું નથી. વાસ્તવિક બચત દર્દીને કઈ દવા આપવામાં આવે છે, કેટલા સમય સુધી સારવાર ચાલે છે અને દવાની નવી કિંમત ક્યારે લાગુ પડે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે.
મહત્ત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે દવાઓની કિંમતોમાં ઘટાડાની સાથે તેમની ઉપલબ્ધતા, ગુણવત્તા અને સપ્લાય ચેઇન પર પણ નજર રાખવી પડશે, જેથી કેન્સરના દર્દીઓને ખરેખર આર્થિક રાહત મળી શકે.