કાશ્મીરી પંડિતોને ધમકી આપવાના કેસમાં રાકેશ હાંડુની ધરપકડ, ફરીદાબાદથી પકડીને કાશ્મીર લવાયો

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કાશ્મીરી પંડિત કર્મચારીઓને ધમકી આપવાના મામલે પોલીસે મોટી કાર્યવાહી કરી છે. આ કેસમાં કાશ્મીરી પંડિત કાર્યકર રાકેશ હાંડુની હરિયાણાના ફરીદાબાદથી ધરપકડ કરવામાં આવી છે. બારામુલા પોલીસની વિશેષ ટીમે સ્થાનિક પોલીસની મદદથી 17 ઑક્ટોબરે તેને કસ્ટડીમાં લીધો હતો. ત્યારબાદ ટ્રાન્ઝિટ રિમાન્ડ પર જમ્મુ-કાશ્મીર લાવવામાં આવ્યો હતો.

પોલીસે આ મામલે 21 સપ્ટેમ્બરે FIR નોંધી હતી. હાંડુ સામે આતંકવાદ અને સાયબર ગુનાને લગતી કલમો હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, તપાસ દરમિયાન તેની વિરુદ્ધ પુરાવા મળ્યા છે. જોકે, આરોપોની સત્યતા નક્કી કરવાની પ્રક્રિયા કાયદાકીય તપાસ અને ન્યાયિક કાર્યવાહી હેઠળ રહેશે.

ધમકીભર્યા પત્રોમાં નામ, સરનામાં અને વાહનોની વિગતો

આ કેસની ગંભીરતા ત્યારે વધી, જ્યારે કાશ્મીરી પંડિતોને 7 ઑગસ્ટથી 1 સપ્ટેમ્બર વચ્ચે ત્રણ ધમકીભર્યા પત્રો મળ્યા હતા. અહેવાલો મુજબ, પત્રોમાં કેટલાક લોકોનાં નામ ઉપરાંત તેમના ઘરનાં સરનામાં, વાહનોના નંબર અને વાહનોના રંગ જેવી ખાનગી વિગતોનો પણ ઉલ્લેખ હતો.

વ્યક્તિગત માહિતી આ રીતે જાહેર થતાં કાશ્મીરી પંડિત કર્મચારીઓમાં ચિંતા વધી હતી. આ ધમકીઓ બાદ વડાપ્રધાનના વિશેષ રોજગાર પેકેજ હેઠળ નિયુક્ત કરાયેલા સેંકડો કર્મચારીઓને આશરે ત્રણ અઠવાડિયા સુધી કામ પર ન આવવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. કેટલાક કર્મચારીઓને ઘરેથી કામ કરવાની વ્યવસ્થા પણ આપવામાં આવી હતી.

તપાસ માટે પોલીસે વારંવાર હાજર થવા જણાવ્યું હતું

હાંડુની પત્નીને 17 ઑક્ટોબરે આપવામાં આવેલા દસ્તાવેજો અનુસાર, પોલીસે બિનજામીનપાત્ર ગુનાના કેસમાં તેની ધરપકડ કરી હતી. પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, તેને 26 સપ્ટેમ્બરે બારામુલામાં હાજર થવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તે હાજર થયો નહોતો.

રાકેશ હાંડુ કાશ્મીરી પંડિતો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર અગાઉ પણ સક્રિય રહ્યો છે. તેણે 2008ની જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શ્રીનગરની હઝરતબલ બેઠક પરથી નેશનલ કોન્ફરન્સના અધ્યક્ષ ફારૂક અબ્દુલ્લા સામે ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ તેને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

ટેલિગ્રામ ચેનલ મારફતે ધમકીઓ મોકલાઈ હોવાનો દાવો

અહેવાલો અનુસાર, ધમકીભર્યા પત્રો ટેલિગ્રામ ચેનલ મારફતે યુનાઇટેડ લિબરેશન કાઉન્સિલ (ULC)ના નામે મોકલવામાં આવ્યા હતા. ગુપ્તચર એજન્સીઓ આ સંગઠનને લશ્કર સાથે સંકળાયેલું મુખોટા સંગઠન માને છે.

આ સંગઠન દ્વારા સરકારી વિભાગો અને કાશ્મીરી પંડિતોને નિશાન બનાવવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. આ ઘટનાક્રમ બાદ કર્મચારીઓની સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધી હતી અને વહીવટીતંત્રે તેમને ઘરેથી કામ કરવાની સૂચના આપી હતી.

જોકે, ધમકીઓ પાછળ કોણ છે, ખાનગી માહિતી ક્યાંથી મેળવવામાં આવી અને આ સમગ્ર મામલામાં અન્ય કોઈ વ્યક્તિ કે સંગઠનની ભૂમિકા છે કે કેમ, તે તપાસનો વિષય છે.

6,000 કાશ્મીરી પંડિતોને રોજગાર આપવાનું લક્ષ્ય

કાશ્મીરી પંડિતોના પુનર્વસન માટે વર્ષ 2010માં વિશેષ રોજગાર પેકેજ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ યોજના હેઠળ આશરે 6,000 કાશ્મીરી પંડિતોને સરકારી નોકરી આપવામાં આવી હતી. તેનો મુખ્ય હેતુ 1990ના દાયકામાં આતંકવાદને કારણે કાશ્મીર ખીણ છોડીને ગયેલા પરિવારોની વાપસી અને પુનર્વસનને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો.

જોકે, 2022માં આતંકવાદી હુમલામાં પાંચ કાશ્મીરી પંડિતોની હત્યા બાદ આ પેકેજ હેઠળ નિયુક્ત કર્મચારીઓએ સુરક્ષાની માગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કર્યા હતા. કર્મચારીઓએ તેમને જમ્મુમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની માગ કરી હતી. આ મુદ્દે લગભગ સાત મહિના સુધી વિરોધ ચાલ્યો હતો.

સરકારે તેમની જમ્મુમાં બદલી કરવાની માગ સ્વીકારી નહોતી. તેના બદલે કર્મચારીઓને શ્રીનગર અને ખીણનાં અન્ય મોટા શહેરોમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.

'6,000 કર્મચારીઓ સુરક્ષિત નથી તો પુનર્વસન કેવી રીતે થશે?'

કાશ્મીર ખીણમાં કાર્યરત કાશ્મીરી પંડિત કર્મચારીઓનું કહેવું છે કે વારંવાર મળતી ધમકીઓથી તેમનો ભય વધી રહ્યો છે. અનંતનાગમાં મહેસૂલ વિભાગમાં કાર્યરત એક કર્મચારીએ પોતાની ઓળખ જાહેર ન કરવાની શરતે જણાવ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પર નામ અને ખાનગી વિગતો સાથે ધમકીઓ સામે આવતાં અસુરક્ષાની લાગણી થાય છે.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, તેમના પરિવારે અગાઉ પણ કાશ્મીર છોડવાની પરિસ્થિતિનો સામનો કર્યો હતો. હવે તેઓ ફરીથી એવો સમય જોવા માગતા નથી.

તેમણે સુરક્ષા એજન્સીઓને ધમકીભર્યા પત્રો પાછળના લોકોની ઓળખ કરવા અને ખાનગી માહિતી કેવી રીતે લીક થઈ તેની તપાસ કરવાની માગ કરી છે. જો પત્રો ખોટા હોય તો તે સ્પષ્ટ થવું જોઈએ અને જો ધમકીઓ વાસ્તવિક હોય તો જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ, એવી તેમની માગ છે.

કર્મચારીઓના જણાવ્યા મુજબ, સરકાર કાશ્મીરી પંડિતોના પુનર્વસનની વાત કરે છે, પરંતુ રોજગાર પેકેજ હેઠળ કામ કરતા લોકોની સુરક્ષા અને રહેઠાણના પ્રશ્નોનો કાયમી ઉકેલ હજુ જરૂરી છે.

ઘરેથી કામ કરવાની સૂચના સામે પણ પ્રશ્નો

ધમકીઓ બાદ કર્મચારીઓને ઘરેથી કામ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી. જોકે, કેટલાક કર્મચારીઓનું કહેવું છે કે માત્ર વર્ક ફ્રોમ હોમથી તેમની રોજિંદી સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવતો નથી. બાળકોને શાળાએ મોકલવા, બજારમાં ખરીદી કરવા અને પરિવારના વૃદ્ધ કે બીમાર સભ્યો માટે દવાઓ લાવવા જેવી જરૂરિયાતો યથાવત્ રહે છે.

કર્મચારીઓએ સુરક્ષાની વ્યવસ્થા મજબૂત કરવાની અને ધમકીઓની નિષ્પક્ષ તપાસ કરવાની માગ કરી છે. કેટલાક કર્મચારીઓએ જરૂર પડે તો આત્મરક્ષા માટે તાલીમ અને અન્ય સુરક્ષાત્મક પગલાં ઉપલબ્ધ કરાવવાની પણ અપીલ કરી છે.

37 વર્ષ જૂનો ભય ફરી તાજો થયો હોવાનો દાવો

જમ્મુમાં રહેતા વિસ્થાપિત કાશ્મીરી પંડિત રાકેશ કૌલના જણાવ્યા મુજબ, તાજેતરની ધમકીઓથી 1990ના દાયકામાં થયેલા વિસ્થાપનની યાદો ફરી તાજી થઈ છે. તેમણે કહ્યું કે કાશ્મીરી પંડિતોના નામ અને સરનામાં જાહેર થવા જેવી ઘટનાઓને ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ અને ધમકીઓ પાછળના લોકો સુધી તપાસ પહોંચવી જોઈએ.

કૌલનું માનવું છે કે કાશ્મીરી પંડિતોની સુરક્ષા અને તેમના પુનર્વસન માટે સરકાર તથા સમાજે સંયુક્ત રીતે પ્રયાસો કરવા જોઈએ. તેમણે એવી પણ માગ કરી છે કે ધમકીઓ પાછળનો હેતુ અને તેમાં સામેલ લોકોની ઓળખ સ્પષ્ટ કરવામાં આવે.

હવે તપાસનો મુખ્ય મુદ્દો શું રહેશે?

રાકેશ હાંડુની ધરપકડ બાદ પોલીસ માટે હવે ધમકીભર્યા પત્રો, ખાનગી માહિતીના સંભવિત લીક અને આ મામલે અન્ય લોકોની ભૂમિકા અંગે સ્પષ્ટતા મેળવવી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.

આ કેસ માત્ર એક વ્યક્તિની ધરપકડ પૂરતો મર્યાદિત નથી. કાશ્મીરી પંડિત કર્મચારીઓની સુરક્ષા, તેમની ખાનગી માહિતીનું રક્ષણ અને ખીણમાં પુનર્વસનના પ્રયાસો અંગે પણ અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. પોલીસ તપાસમાં આગળ કઈ વિગતો સામે આવે છે તેના પર હવે સૌની નજર રહેશે.