નવી દિલ્હી: મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અને ઈરાન-અમેરિકા-ઈઝરાયેલ વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઊર્જા સંકટ ઘેરું બન્યું છે. હોર્મૂઝની ખાડી બંધ થવાને કારણે ક્રૂડ ઓઈલના સપ્લાયમાં મોટો ઘટાડો થતા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે. આ કપરી પરિસ્થિતિમાં સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીના મારથી બચાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત મહત્વનો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં સીધો ₹10-10નો ધરખમ ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી છે.
નવું ટેક્સ માળખું અને ભાવ પર અસર
સરકારના આ નિર્ણય મુજબ, પેટ્રોલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટી ₹13 થી ઘટાડીને હવે માત્ર ₹3 કરી દેવામાં આવી છે. જ્યારે ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં પણ ₹10નો ઘટાડો કરીને તેને હવે 'શૂન્ય' કરી દેવામાં આવી છે. આ ઘટાડાનો સીધો અર્થ એ છે કે હવે આગામી સમયમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ₹10 સુધીનો ઘટાડો જોવા મળી શકે છે. જોકે, અંતિમ ભાવમાં ફેરફાર કરવાનો નિર્ણય હવે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ પર નિર્ભર રહેશે અને તેના પર રાજ્ય સરકારોનો વેટ (VAT) પણ લાગુ રહેશે, પરંતુ આ ડ્યુટી કટથી જનતાને મોટી રાહત મળવી નિશ્ચિત જણાય છે.
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં 78% નો તોતિંગ ઉછાળો
પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના પીપીએસી (PPAC) ના તાજેતરના ડેટા ચોંકાવનારા છે. ફેબ્રુઆરી 2026 માં ભારતીય બાસ્કેટના ક્રૂડ ઓઈલની સરેરાશ કિંમત 69.01 ડોલર પ્રતિ બેરલ હતી, જે માત્ર એક જ મહિનામાં એટલે કે 24 માર્ચ સુધીમાં વધીને 123.15 ડોલર પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગઈ છે. કાચા તેલના ભાવમાં નોંધાયેલો આ 78% નો જંગી વધારો તેલ કંપનીઓ માટે પડકારરૂપ હતો, પરંતુ કેન્દ્ર સરકારે ટેક્સ ઘટાડીને સામાન્ય જનતા પર સીધો બોજ ન પડે તેની તકેદારી રાખી છે.
વૈશ્વિક મોંઘવારી વચ્ચે ભારતની રાહત
કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આ અંગે માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમતો $70 થી વધીને $120 ને પાર પહોંચતા વિશ્વના અનેક ભાગોમાં ઈંધણના ભાવમાં 20% થી 50% સુધીનો વધારો થયો છે. દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકાના દેશોમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશોના ભાવ આસમાને છે, ત્યારે ભારતે એક્સાઈઝ ડ્યુટી ઘટાડીને નાગરિકોને રક્ષણ આપ્યું છે. હવે સૌની નજર ઓઈલ કંપનીઓ પર છે કે તેઓ ક્યારથી અને કેટલો ભાવ ઘટાડો ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડે છે.
