ઇલોન મસ્કની કંપની SpaceX માટે 28 સપ્ટેમ્બર 2026નો દિવસ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થયો. કંપનીના Starship રોકેટે પોતાની 14મી ટેસ્ટ ફ્લાઇટ દરમિયાન પ્રથમ વખત પૃથ્વીની કક્ષામાં સફળતાપૂર્વક પ્રવેશ કર્યો. આ મિશન દરમિયાન 26 નવી પેઢીના Starlink V3 સેટેલાઇટ્સ પણ ઓર્બિટમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા.
SpaceXના Starship-Super Heavy રોકેટનું આ પ્રથમ ઓર્બિટલ મિશન હતું. અગાઉની 13 ટેસ્ટ ફ્લાઇટમાં Starshipને સબ-ઓર્બિટલ ટ્રેજેક્ટરી સુધી જ રાખવામાં આવ્યું હતું. આ વખતે આશરે 275 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ પહોંચીને Starshipએ પૃથ્વીની કક્ષામાં પ્રવેશ કર્યો હતો.
10 કલાકના મિશનને વહેલું પૂર્ણ કરાયું
શરૂઆતની યોજના મુજબ Starshipને આશરે 10 કલાક સુધી અંતરિક્ષમાં રહીને પૃથ્વીના લગભગ છ ચક્કર લગાવવાના હતા. જોકે, ઉડાન દરમિયાન એક Raptor એન્જિન વહેલું બંધ થયા બાદ ફ્લાઇટ કંટ્રોલ ટીમે સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરીને મિશન વહેલું પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. અંતે Starshipએ આશરે ત્રણ કલાકની અંદર નિયંત્રિત ડી-ઓર્બિટ બર્ન કરીને પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ કર્યો અને પ્રશાંત મહાસાગરમાં સ્પ્લેશડાઉન કર્યું.
26 Starlink V3 સેટેલાઇટ્સનું સફળ ડિપ્લોયમેન્ટ
આ મિશનની બીજી મોટી સિદ્ધિ 26 Starlink V3 સેટેલાઇટ્સનું ઓર્બિટમાં તૈનાત થવું રહ્યું. આ પ્રથમ વખત હતું જ્યારે Starshipએ ઓપરેશનલ Starlink પેલોડને કક્ષામાં પહોંચાડ્યો. દરેક V3 સેટેલાઇટ આશરે 1 Tbps ડેટા ક્ષમતા ઉમેરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે.
આ સેટેલાઇટ્સ તૈનાત થયા બાદ પોતાની સોલર પેનલ અને એન્ટેના ખોલીને નેટવર્ક સાથે જોડાવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરશે. SpaceX માટે આ મિશન Starshipને માત્ર ટેસ્ટ રોકેટમાંથી મોટા પાયે સેટેલાઇટ લોન્ચિંગ માટે ઉપયોગી સિસ્ટમ તરીકે વિકસાવવાના દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પરીક્ષણ છે.
હીટશીલ્ડની પણ થઈ તપાસ
મિશનમાં સામેલ ત્રણ Starlink સેટેલાઇટ્સમાં ખાસ કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા હતા. આ કેમેરાનો ઉપયોગ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પરત ફરતી વખતે Starshipની હીટશીલ્ડ અને તેની કામગીરી અંગે ડેટા મેળવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. મળેલી તસવીરો અને ડેટા ભવિષ્યની ફ્લાઇટ્સમાં Starshipની સુરક્ષા અને પુનઃઉપયોગી ક્ષમતા સુધારવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
અગાઉની 13 ફ્લાઇટથી અલગ કેમ?
Starshipની અગાઉની ટેસ્ટ ફ્લાઇટ્સમાં કંપનીએ અલગ-અલગ તબક્કે એન્જિન, સ્ટેજ સેપરેશન, પુનઃપ્રવેશ અને પાણીમાં લેન્ડિંગ જેવી ટેક્નોલોજીનું પરીક્ષણ કર્યું હતું. Flight 14માં પ્રથમ વખત સમગ્ર સિસ્ટમને ઓર્બિટલ ટ્રેજેક્ટરી પર લઈ જઈને વાસ્તવિક Starlink પેલોડ પણ તૈનાત કરવામાં આવ્યો.
Starship અને Super Heavy મળીને લગભગ 124 મીટર એટલે કે 407 ફૂટ ઊંચું બે-તબક્કાવાળું રોકેટ સિસ્ટમ છે.
ઓર્બિટલ અને સબ-ઓર્બિટલમાં શું તફાવત?
સબ-ઓર્બિટલ ફ્લાઇટ: રોકેટ અવકાશમાં પહોંચ્યા બાદ પૃથ્વીની સંપૂર્ણ કક્ષામાં પ્રવેશવા જેટલી ઝડપ હાંસલ કરતું નથી અને ફરી પૃથ્વી તરફ પરત આવે છે.
ઓર્બિટલ ફ્લાઇટ: વાહન એટલી ઝડપ હાંસલ કરે છે કે તે પૃથ્વીની આસપાસની કક્ષામાં પ્રવેશી શકે. Starship Flight 14માં પ્રથમ વખત આ ક્ષમતા સફળતાપૂર્વક દર્શાવવામાં આવી.
આ સફળતા છતાં મિશન સંપૂર્ણ રીતે મૂળ પ્લાન મુજબ પૂર્ણ થયું નહોતું. છ ચક્કરની જગ્યાએ Starshipને વહેલું ડી-ઓર્બિટ કરવામાં આવ્યું, પરંતુ 26 સેટેલાઇટ્સનું ડિપ્લોયમેન્ટ અને પ્રથમ ઓર્બિટલ ફ્લાઇટ સહિતના મુખ્ય ઉદ્દેશો હાંસલ થયા.