વિદેશ પ્રવાસે જતા ભારતીયો માટે એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. હવે દુબઈના વિશ્વપ્રસિદ્ધ બુર્જ ખલીફા અને સિંગાપોરના યુનિવર્સલ સ્ટુડિયોઝ સહિતનાં લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળોની ટિકિટ ખરીદવા માટે ઇન્ટરનેશનલ ક્રેડિટ કે ડેબિટ કાર્ડની જરૂર નહીં પડે. ભારતીય પ્રવાસીઓ હવે પોતાના UPI દ્વારા જ ઓનલાઇન પેમેન્ટ કરી શકશે.
નાણાં મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI)ની આંતરરાષ્ટ્રીય શાખા NPCI ઇન્ટરનેશનલ પેમેન્ટ્સ લિમિટેડ (NIPL)એ આ સુવિધા શરૂ કરવા માટે વિદેશી પેમેન્ટ કંપનીઓ સાથે ભાગીદારી કરી છે. આ પહેલથી વિદેશમાં ભારતીય ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ વધુ સરળ બનશે.
દુબઈના બુર્જ ખલીફાની ટિકિટ હવે UPIથી બુક થશે
દુબઈની સૌથી પ્રખ્યાત ઓળખ ગણાતી બુર્જ ખલીફાના 'At the Top' ઓબ્ઝર્વેશન ડેકની ટિકિટ હવે ભારતીય પ્રવાસીઓ UPI દ્વારા ઓનલાઇન બુક કરી શકશે.
આ સુવિધા શરૂ કરવા માટે NIPLએ UAEની પેમેન્ટ કંપની NEOPAY અને Emaar Entertainment સાથે ભાગીદારી કરી છે. આના કારણે ભારતીય પ્રવાસીઓને ટિકિટ બુકિંગ વખતે વિદેશી પેમેન્ટ ગેટવે અથવા ઇન્ટરનેશનલ કાર્ડ પર નિર્ભર રહેવાની જરૂર ઓછી થશે.
આ પહેલ UAEમાં ઓનલાઇન પેમેન્ટ અને ઇ-કોમર્સ ક્ષેત્રે UPIના વિસ્તરણ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
સિંગાપોરના યુનિવર્સલ સ્ટુડિયોઝમાં પણ UPIથી પેમેન્ટ
દુબઈની સાથે સિંગાપોરમાં પણ ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે આ સુવિધા ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી છે. NIPLએ સિંગાપોરની પેમેન્ટ કંપની FOMO Pay સાથે કરાર કર્યો છે.
આ ભાગીદારી હેઠળ રિસોર્ટ્સ વર્લ્ડ સેન્ટોસાનાં અનેક લોકપ્રિય પર્યટન સ્થળોની ટિકિટ UPIથી ખરીદી શકાશે. તેમાં મુખ્યત્વે ત્રણ સ્થળોનો સમાવેશ થાય છે.
યુનિવર્સલ સ્ટુડિયો સિંગાપોર
સિંગાપોર ઓશનેરિયમ
એડવેન્ચર કોવ વોટરપાર્ક
આ સુવિધાથી સિંગાપોર ફરવા જતા ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે ઓનલાઇન ટિકિટ બુકિંગ વધુ સરળ બનશે.
10 દેશોમાં UPIની સુવિધા, હવે ઉઝબેકિસ્તાનનો વારો
ભારત પોતાની ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ UPIને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિસ્તારવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. હાલમાં 10 દેશોમાં વિવિધ સ્વરૂપે UPI પેમેન્ટની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોવાનું જણાવાયું છે.
આ યાદીમાં હવે ઉઝબેકિસ્તાન પણ સામેલ થવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઉઝબેકિસ્તાન મુલાકાત દરમિયાન 30 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ થયેલા કરારના અમલ બાદ ઉઝબેકિસ્તાન UPI સાથે જોડાનાર 11મો દેશ બની શકે છે.
આનાથી ભારતીય પ્રવાસીઓ અને વેપારીઓ માટે બંને દેશો વચ્ચે ડિજિટલ પેમેન્ટની સુવિધા વધવાની અપેક્ષા છે.
શું છે UPI અને તેની શરૂઆત ક્યારે થઈ?
UPI એટલે યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ. આ ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમને વર્ષ 2016માં નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી હતી.
UPIની મદદથી એક બેંક ખાતામાંથી બીજા બેંક ખાતામાં મોબાઇલ દ્વારા તાત્કાલિક નાણાં ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે. QR કોડ સ્કેન કરીને અથવા UPI ID દ્વારા પણ પેમેન્ટ કરી શકાય છે.
UPI પહેલાં ડિજિટલ વોલેટનો ઉપયોગ વધુ થતો હતો. જોકે, વોલેટમાં પહેલાંથી પૈસા જમા કરાવવા પડતા હતા, જ્યારે UPI સીધું બેંક ખાતા સાથે જોડાયેલું હોવાથી પેમેન્ટની પ્રક્રિયા વધુ સરળ બની છે.
ભારતમાં UPIનું સંચાલન કોણ કરે છે?
ભારતમાં UPIનું સંચાલન નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) કરે છે. NPCI દ્વારા UPI ઉપરાંત IMPS અને RuPay જેવી પેમેન્ટ સેવાઓનું પણ સંચાલન કરવામાં આવે છે.
જ્યારે RTGS અને NEFT જેવી પેમેન્ટ સિસ્ટમનું સંચાલન રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) કરે છે.
સરકારે 1 જાન્યુઆરી 2020થી UPI ટ્રાન્ઝેક્શન માટે ઝીરો-ચાર્જ ફ્રેમવર્ક લાગુ કર્યું હતું, જેના કારણે સામાન્ય UPI પેમેન્ટ પર ગ્રાહકો પાસેથી ટ્રાન્ઝેક્શન ચાર્જ લેવામાં આવતો નથી.
વિદેશમાં UPIનો ઉપયોગ વધવાથી ભારતીય પ્રવાસીઓને શું ફાયદો?
વિદેશ પ્રવાસ દરમિયાન સ્થાનિક ચલણ, કાર્ડ પેમેન્ટ અને વિદેશી પેમેન્ટ ગેટવેની વ્યવસ્થા કરવી ઘણીવાર મુશ્કેલ બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં UPIની સુવિધા ભારતીય પ્રવાસીઓ માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
ખાસ કરીને પ્રવાસન સ્થળોની ટિકિટ ઓનલાઇન ખરીદતી વખતે ભારતીયો પોતાના UPIથી પેમેન્ટ કરી શકશે. જોકે, દરેક UPI એપ, બેંક અને ટ્રાન્ઝેક્શન માટે સુવિધા ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તે તપાસવું જરૂરી રહેશે.
ભારતની સ્વદેશી ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ પોતાની ઓળખ બનાવી રહી છે. દુબઈ અને સિંગાપોર જેવા લોકપ્રિય પ્રવાસન સ્થળો પર UPIની સુવિધા શરૂ થવી એ ભારતીય ડિજિટલ પેમેન્ટ ક્ષેત્ર માટે મહત્વનું પગલું છે.