નવી દિલ્હી: સુપ્રીમ કોર્ટે ધર્મ પરિવર્તનના મુદ્દે એક અત્યંત મહત્વનો અને દૂરગામી અસરો ધરાવતો ચુકાદો આપ્યો છે. સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ પોતાનો મૂળ ધર્મ છોડીને અન્ય ધર્મ અપનાવે છે, તો તે અનુસૂચિત જાતિ (SC) તરીકેનો પોતાનો દરજ્જો ગુમાવે છે. જસ્ટિસ પી.કે. મિશ્રા અને જસ્ટિસ એ.વી. અંજારિયાની ખંડપીઠે આંધ્રપ્રદેશ હાઈકોર્ટના નિર્ણયને યથાવત રાખતા જણાવ્યું હતું કે, બંધારણીય જોગવાઈઓ મુજબ હિન્દુ, શીખ અથવા બૌદ્ધ ધર્મ સિવાય અન્ય કોઈ પણ ધર્મ સ્વીકારનાર વ્યક્તિને અનુસૂચિત જાતિના સભ્ય ગણી શકાય નહીં.
અદાલતે આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન ખાસ નોંધ્યું હતું કે, જે વ્યક્તિ સક્રિયપણે ખ્રિસ્તી ધર્મનું પાલન કરે છે અથવા પાદરી તરીકે સેવા આપે છે, તે SC/ST અત્યાચાર નિવારણ અધિનિયમ, 1989 હેઠળ મળતી કાયદાકીય સુરક્ષા કે અન્ય બંધારણીય લાભોનો દાવો કરી શકે નહીં. કોર્ટના મતે, અન્ય ધર્મમાં પરિવર્તન કરવાની સાથે જ અનુસૂચિત જાતિ તરીકેનો દરજ્જો આપોઆપ સમાપ્ત થઈ જાય છે. આ ચુકાદાથી હવે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે ધર્મ પરિવર્તન કરનાર વ્યક્તિ પોતાની જૂની જ્ઞાતિના આધારે અનામત કે સરકારી યોજનાઓના લાભ મેળવવા માટે હકદાર રહેશે નહીં.
આ કેસના તથ્યો મુજબ, સંબંધિત પક્ષકાર છેલ્લા 10 વર્ષથી ખ્રિસ્તી ધર્મની પરંપરાઓનું પાલન કરતો હતો અને રવિવારની પ્રાર્થનાઓ પણ કરાવતો હોવાનું સાબિત થયું હતું. આ બાબતને ગંભીરતાથી લેતા સુપ્રીમ કોર્ટે ઠેરવ્યું કે લાંબા સમયથી અન્ય ધર્મનું પાલન કરનાર વ્યક્તિને અનુસૂચિત જાતિના સભ્ય માની શકાય નહીં. આ ઐતિહાસિક ચુકાદાએ હવે ધર્મ પરિવર્તન અને જ્ઞાતિ આધારિત અધિકારો વચ્ચેની કાયદાકીય સ્થિતિને સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ કરી દીધી છે, જેની અસર આગામી સમયમાં અનેક કાયદાકીય કેસો પર જોવા મળી શકે છે.
