નવી દિલ્હી: પરમાણુ વીજળી મથકોમાં સોફ્ટવેરની ખામી, સિસ્ટમ ક્રેશ અને સાયબર હુમલાના જોખમને ઘટાડવા ભારત દ્વારા નવી હાર્ડવેર આધારિત સુરક્ષા ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. રશિયાની પરમાણુ ઊર્જા કંપની રોસાટોમ દ્વારા તમિલનાડુના કુડનકુલમ પરમાણુ વીજળી મથક માટે આશરે 300 સેટ સુરક્ષા ઉપકરણો મોકલવામાં આવ્યા છે. આ ટેક્નોલોજીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સુરક્ષાની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ કામગીરી માટે માઇક્રોપ્રોસેસર અને એપ્લિકેશન સોફ્ટવેર પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે.
કુડનકુલમના યુનિટ 3 અને 4માં થશે ઉપયોગ
કુડનકુલમ ભારતના મહત્વપૂર્ણ પરમાણુ વીજળી મથકોમાંનું એક છે. અહીં આગામી યુનિટ 3 અને 4ની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં નવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવાની યોજના છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, જરૂરી તપાસ અને મંજૂરીની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ આ ઉપકરણોને સંબંધિત સુરક્ષા પ્રણાલીમાં સામેલ કરવામાં આવશે.
આ ટેક્નોલોજી પરંપરાગત ડિજિટલ સિસ્ટમોની સરખામણીમાં અલગ રીતે કામ કરે છે. તેમાં ચોક્કસ સુરક્ષા કાર્યો માટે પ્રોગ્રામિંગ પર આધારિત ઉપકરણોને બદલે હાર્ડવેર સર્કિટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
સોફ્ટવેર ક્રેશ થાય તો પણ સુરક્ષા વ્યવસ્થા કાર્યરત રાખવાનો પ્રયાસ
પરમાણુ રિએક્ટરમાં તાપમાન, દબાણ અને અન્ય પરિમાણો પર સતત નજર રાખવી જરૂરી છે. સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં કોઈ ખામી સર્જાય તો ગંભીર પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. કમ્પ્યુટર સોફ્ટવેરમાં બગ, સિસ્ટમ ક્રેશ અથવા અન્ય ટેક્નિકલ ખામીઓ કેટલીક ડિજિટલ સુરક્ષા પ્રણાલીઓની કામગીરીને અસર કરી શકે છે.
નવી હાર્ડવેર આધારિત ટેક્નોલોજીનો હેતુ આવા જોખમો ઘટાડવાનો છે. નિર્ધારિત પરિસ્થિતિઓમાં સુરક્ષા ઉપકરણો રિએક્ટરને સુરક્ષિત સ્થિતિમાં લાવવા માટે જરૂરી સંકેતો આપી શકે છે. જોકે, આ ટેક્નોલોજી તમામ પ્રકારની ખામીઓ અથવા સાયબર હુમલાઓ સામે સંપૂર્ણ સુરક્ષાની ગેરંટી આપે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
નવી સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે?
પરમાણુ વીજળી મથકોમાં સુરક્ષા પ્રણાલીઓ રિએક્ટરની સ્થિતિ પર નજર રાખે છે. તાપમાન કે દબાણ નિર્ધારિત મર્યાદાથી બહાર જાય તો સંબંધિત સુરક્ષા વ્યવસ્થા રિએક્ટરને સુરક્ષિત સ્થિતિમાં લાવવા માટે સક્રિય થઈ શકે છે.
હાર્ડવેર આધારિત સુરક્ષા ઉપકરણો ચોક્કસ કાર્યોને સોફ્ટવેર વિના અથવા તેના પર ઓછી નિર્ભરતા સાથે પૂર્ણ કરવા માટે બનાવવામાં આવે છે. આથી સોફ્ટવેર સંબંધિત કેટલીક ખામીઓની અસર ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. તેમ છતાં, વાસ્તવિક સુરક્ષા ઉપકરણોની રચના, પરીક્ષણ અને સમગ્ર પ્લાન્ટની અન્ય સિસ્ટમો સાથેનું સંકલન મહત્ત્વપૂર્ણ રહે છે.
સાયબર હુમલાઓ સામે સુરક્ષાનું વધારાનું સ્તર
આધુનિક ઔદ્યોગિક માળખામાં સાયબર હુમલાઓ એક ગંભીર પડકાર છે. હેકર્સ કમ્પ્યુટર નેટવર્ક, કંટ્રોલ સિસ્ટમ અથવા તૃતીય પક્ષના સોફ્ટવેરને નિશાન બનાવીને કામગીરીમાં વિક્ષેપ પાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.
પ્રોગ્રામિંગ પર ઓછી નિર્ભરતા ધરાવતાં સુરક્ષા ઉપકરણો હુમલાની કેટલીક સંભાવનાઓ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. જોકે, પરમાણુ મથકની સંપૂર્ણ સુરક્ષા માટે નેટવર્ક અલગાવ, ઍક્સેસ નિયંત્રણ, સતત દેખરેખ, નિયમિત સુરક્ષા પરીક્ષણો અને ભૌતિક સુરક્ષા પણ જરૂરી છે.
ભારતના પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે શું મહત્ત્વ?
ભારતમાં પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રના વિસ્તરણ સાથે રિએક્ટરની સુરક્ષા અને વિશ્વસનીયતા જાળવવી અત્યંત જરૂરી છે. કુડનકુલમમાં નવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ સુરક્ષા પ્રણાલીઓને વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસનો એક ભાગ છે.
આ ટેક્નોલોજીનો વાસ્તવિક લાભ તેના પરીક્ષણ, અમલીકરણ અને અન્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ સાથેના સંકલન પર નિર્ભર રહેશે. ઉપકરણોનું સ્થાપન અને જરૂરી ચકાસણી પૂર્ણ થયા બાદ જ તેની કામગીરી અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળશે.