વિશ્વના સૌથી અમીર ઉદ્યોગપતિ અને સ્પેસએક્સના CEO ઈલોન મસ્કે ભારતમાં સ્ટારલિંકની એન્ટ્રીને લઈને મોટો દાવો કર્યો છે. મસ્કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને આરોપ લગાવ્યો કે ભારતના કેટલાક મોટા બિઝનેસમેન સ્ટારલિંકની સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સર્વિસ ભારતમાં શરૂ ન થાય તેવું ઈચ્છે છે.
મસ્કના જણાવ્યા પ્રમાણે, કેટલાક ઉદ્યોગપતિઓ પોતાનું બજાર પરનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખવા માટે સ્ટારલિંકનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. જોકે, મસ્કે પોતાની પોસ્ટમાં કોઈ કંપની કે ઉદ્યોગપતિનું નામ લીધું નથી. તેમના આ નિવેદન બાદ ભારતીય ટેલિકોમ ક્ષેત્રમાં ચર્ચા તેજ બની છે.
ભારતમાં લોન્ચ માટે સ્ટારલિંકની તૈયારીઓ પૂર્ણ
સ્પેસએક્સની સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સર્વિસ સ્ટારલિંક ભારતમાં સેવા શરૂ કરવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. કંપનીએ દેશભરમાં જરૂરી ગ્રાઉન્ડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કર્યું હોવાનું જણાવ્યું છે. હવે અંતિમ નિયમનકારી મંજૂરી બાદ ભારતમાં કોમર્શિયલ સર્વિસ શરૂ થઈ શકે છે.
સ્ટારલિંકે દેશભરમાં આશરે 20 ગેટવે સાઇટ્સ તૈયાર કરી છે. આ ગેટવે જમીન પરના સ્ટેશન છે, જે અંતરિક્ષમાં ફરતા સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ્સને જમીન પરના ઈન્ટરનેટ નેટવર્ક સાથે જોડવાનું કામ કરે છે. આ માટે વિવિધ સ્થળોએ મોટી સંખ્યામાં એન્ટેના પણ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.
જિયો અને એરટેલ સાથે સ્ટારલિંકની ભાગીદારી
ભારતમાં નેટવર્કનો વિસ્તાર કરવા માટે સ્ટારલિંકે રિલાયન્સ જિયો અને ભારતી એરટેલ સાથે MoU કર્યા છે. આ ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને મેઘાલય સરકાર સાથે પણ કંપનીએ Letter of Intent પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
આ ભાગીદારીઓના કારણે ભારતમાં સ્ટારલિંકની સર્વિસને સ્થાનિક સ્તરે ઝડપથી વિસ્તરણ કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
શા માટે થઈ રહ્યો છે સ્ટારલિંકનો વિરોધ?
ભારતમાં સેટેલાઇટ સ્પેક્ટ્રમની ફાળવણી, સુરક્ષા અને ડેટા સંબંધિત નિયમોને લઈને લાંબા સમયથી ચર્ચા ચાલી રહી છે. ટેલિકોમ કંપનીઓ તરફથી સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સેવાઓ માટે નિયમો અને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણીની પ્રક્રિયાને લઈને અલગ-અલગ માંગણીઓ કરવામાં આવી રહી છે.
આ જ મુદ્દાઓ વચ્ચે મસ્કના આરોપે નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. જોકે, કયા ઉદ્યોગપતિઓ કે કંપનીઓ તરફ મસ્કનો ઈશારો છે તે અંગે તેમણે સ્પષ્ટતા કરી નથી.
સામાન્ય ગ્રાહકો માટે શું બદલાઈ શકે?
સ્ટારલિંકની સેવા શરૂ થયા બાદ ખાસ કરીને એવા વિસ્તારોમાં ફાયદો થઈ શકે છે જ્યાં ફાઈબર અથવા મોબાઇલ નેટવર્કની પહોંચ મર્યાદિત છે. ગામડાં, પહાડી વિસ્તારો અને દૂરના પ્રદેશોમાં સેટેલાઇટ આધારિત ઈન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટીનો વિકલ્પ મળી શકે છે.
સ્ટારલિંકની ટેક્નોલોજી Low Earth Orbit એટલે કે LEO સેટેલાઇટ્સ પર આધારિત છે. સેટેલાઇટ પૃથ્વીની નજીક હોવાથી પરંપરાગત સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટની સરખામણીએ ઓછી લેટન્સી સાથે કનેક્ટિવિટી આપવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.
સ્ટારલિંક કેવી રીતે કામ કરશે?
ગ્રાહકના સ્થળે સ્ટારલિંકની ડિશ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવશે. આ ડિશ ઉપર રહેલા સેટેલાઇટ સાથે કનેક્શન સ્થાપિત કરશે અને ત્યારબાદ સેટેલાઇટ મારફતે ઈન્ટરનેટ ટ્રાફિક સ્ટારલિંકના ગ્રાઉન્ડ નેટવર્ક સુધી પહોંચશે.
યુઝર્સને સામાન્ય રીતે સ્ટારલિંક કિટમાં ડિશ, Wi-Fi રાઉટર, પાવર કેબલ અને માઉન્ટિંગ સાધનો મળે છે. યોગ્ય કનેક્શન માટે ડિશને ખુલ્લા આકાશ તરફ રાખવી જરૂરી હોય છે.
લાઇસન્સમાં કેમ થયો વિલંબ?
સ્ટારલિંક લાંબા સમયથી ભારતમાં સેવા શરૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. જોકે, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, ડેટા સુરક્ષા અને કાયદાકીય પાલન જેવા મુદ્દાઓને કારણે મંજૂરીની પ્રક્રિયામાં સમય લાગ્યો હતો.
હવે કંપનીએ જરૂરી શરતોનું પાલન કરવા માટે પગલાં લીધા હોવાના અહેવાલો વચ્ચે અંતિમ મંજૂરીની રાહ જોવાઈ રહી છે.
ભારતમાં સ્ટારલિંકની એન્ટ્રીથી ટેલિકોમ અને સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ માર્કેટમાં સ્પર્ધા વધવાની શક્યતા છે. જોકે, ગ્રાહકો માટે સેવા ક્યારે શરૂ થશે, તેની કિંમત કેટલી હશે અને કોમર્શિયલ પ્લાન શું હશે તે અંગે અંતિમ જાહેરાતની રાહ જોવી પડશે.