અમેરિકન ક્રિકેટમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વહીવટી સંકટ અને આર્થિક મુશ્કેલીઓનો અંત લાવવા માટે નવી કવાયત શરૂ કરવામાં આવી છે. કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત ટ્રસ્ટી માર્ક ડેનિસે USA ક્રિકેટ બોર્ડમાં ત્રણ સ્વતંત્ર ડિરેક્ટરની નિમણૂક કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ માટે સેલિના કૅંગ, પેટ્રિક સિંગલટન અને નોર્મન વેનનાં નામ રજૂ કરવામાં આવ્યાં છે.
આ નવી વ્યવસ્થાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકન ક્રિકેટમાં વહીવટી સ્થિરતા લાવવાનો અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (ICC) દ્વારા સ્થગિત કરવામાં આવેલી USA ક્રિકેટની સભ્યતા ફરીથી મેળવવાનો છે. આ સમગ્ર પ્રસ્તાવ અમેરિકન બેન્ક્રપ્સી કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવેલી પુનઃસંગઠન યોજનાનો ભાગ છે.
પ્રસ્તાવિત યોજના અનુસાર, કોર્ટની મંજૂરી અને જરૂરી શરતો પૂર્ણ થયા બાદ ત્રણેય સ્વતંત્ર ડિરેક્ટર બોર્ડની જવાબદારી સંભાળી શકે છે. તેમની નિમણૂક થતાં જ USA ક્રિકેટના વર્તમાન બોર્ડના તમામ સભ્યોનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થશે. નવા ડિરેક્ટરની પસંદગી પ્રક્રિયા પર ICC અને અમેરિકન ઓલિમ્પિક તથા પેરાલિમ્પિક સમિતિ (USOPC) પણ નજર રાખી રહી છે.
ACE તરફથી આશરે 30 કરોડ રૂપિયાની વધારાની આર્થિક મદદ
અમેરિકામાં મેજર લીગ ક્રિકેટ (MLC)નું સંચાલન કરતી કંપની અમેરિકન ક્રિકેટ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (ACE)એ USA ક્રિકેટને આર્થિક સંકટમાંથી બહાર લાવવા માટે વધારાનું ભંડોળ આપવાની તૈયારી દર્શાવી છે.
કંપનીએ સંગઠનની કામગીરી અને રોજિંદા ખર્ચ માટે 29 કરોડ 68 લાખ રૂપિયા સુધીનું વધારાનું ફંડિંગ આપવાનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે. આ રકમ અગાઉ જુલાઈમાં થયેલા સમાધાન હેઠળ નક્કી કરવામાં આવેલા ભંડોળ ઉપરાંતની હશે.
કોર્ટ દ્વારા નિયુક્ત ટ્રસ્ટી માર્ક ડેનિસે 15 જાન્યુઆરી 2027ની આસપાસ પુનઃસંગઠન યોજનાની સુનાવણી રાખવાની વિનંતી કરી છે. આ સુનાવણી વધુમાં વધુ 22 જાન્યુઆરી સુધી યોજાઈ શકે છે. ફંડિંગની વ્યવસ્થાને અંતિમ મંજૂરી આપવા માટે 29 જાન્યુઆરી સુધી કોર્ટનો નિર્ણય જરૂરી રહેશે.
USA ક્રિકેટ અને ACE વચ્ચેના વિવાદનો અંત લાવવાનો પ્રયાસ
USA ક્રિકેટ અને ACE વચ્ચે લાંબા સમયથી વ્યાવસાયિક કરારને લઈને મતભેદ ચાલી રહ્યા છે. બંને પક્ષો 2019માં થયેલા પ્રારંભિક કરારની શરતો મુજબ નવો કરાર કરવામાં સફળ રહ્યા નહોતા. આ વિવાદને કારણે અમેરિકન ક્રિકેટનું વહીવટી માળખું નબળું પડ્યું હતું.
હવે નવા બોર્ડની મુખ્ય જવાબદારીઓમાં ACE સાથે નવો કરાર તૈયાર કરવાનો પણ સમાવેશ થશે. આ કરાર એવો હોવો જરૂરી છે કે ICC દ્વારા અગાઉ ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓનું નિરાકરણ આવી શકે.
ICCનું સસ્પેન્શન છતાં આર્થિક સહાય ચાલુ રાખવાની યોજના
સપ્ટેમ્બર 2025થી ICCએ USA ક્રિકેટની સભ્યતા સ્થગિત કરી છે. પરિણામે અમેરિકન ક્રિકેટને ICC તરફથી મળતું ભંડોળ અટકી ગયું છે. આવી સ્થિતિમાં ACE તરફથી મળનારી આર્થિક સહાય સંસ્થાની કામગીરી ચાલુ રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
પુનઃસંગઠન યોજનામાં 2028 લૉસ એન્જલસ ઓલિમ્પિક્સ બાદ વર્ષ 2029 સુધી ભંડોળની વ્યવસ્થા કરવાની જોગવાઈ પણ સામેલ છે. આ વ્યવસ્થા ICCની સભ્યતા પુનઃસ્થાપિત થવામાં વિલંબ થાય તો પણ સંસ્થાની કામગીરી ચાલુ રાખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
આ ઉપરાંત નવા બોર્ડે ICCની સભ્યતા ફરી મેળવવા માટે કરવામાં આવતા પ્રયાસો અંગે દર મહિને ACEને લેખિત અહેવાલ આપવાનો રહેશે. તેમાં ICC અને USOPC સાથે થયેલી ચર્ચા તથા જરૂરી કામગીરીની વિગતો રજૂ કરવી પડશે.
2028 ઓલિમ્પિક્સ સુધી ચૂંટણી વગર ચાલી શકે છે બોર્ડ
નવી પુનઃસંગઠન યોજનામાં USA ક્રિકેટના ભાવિ વહીવટી માળખા અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. નવા બંધારણ મુજબ બોર્ડમાં 9થી 11 ડિરેક્ટર હોઈ શકે છે. તેમાં ખેલાડીઓના પ્રતિનિધિઓને ઓછામાં ઓછા 33.3 ટકા મતદાન અધિકાર આપવાની જોગવાઈ છે.
પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થા પ્રમાણે ICCની સભ્યતા પુનઃસ્થાપિત ન થાય ત્યાં સુધી સ્વતંત્ર ડિરેક્ટર બોર્ડની કમાન સંભાળી શકે છે. આ કારણે 2028 લૉસ એન્જલસ ઓલિમ્પિક્સ સુધી સામાન્ય સભ્યો વચ્ચે ચૂંટણી યોજ્યા વિના પણ વહીવટ ચલાવવાની શક્યતા છે. જોકે, યોજનામાં ચૂંટણી યોજવા પર કોઈ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો નથી અને તેની ચોક્કસ સમયમર્યાદા પણ નક્કી કરવામાં આવી નથી.
અમેરિકન ક્રિકેટમાં અગાઉ પણ આવી ચૂક્યું છે વહીવટી સંકટ
અમેરિકન ક્રિકેટ માટે વહીવટી વિવાદો નવા નથી. અગાઉ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઑફ અમેરિકા ક્રિકેટ એસોસિયેશન (USACA) અમેરિકામાં ક્રિકેટનું સંચાલન કરતી હતી. વર્ષ 2005થી 2015 દરમિયાન ICCએ આ સંસ્થાને ત્રણ વખત સસ્પેન્ડ કરી હતી. ત્યારબાદ 2017માં ICCએ તેને સભ્યપદમાંથી બહાર કરી દીધી હતી.
આ પછી USA ક્રિકેટની રચના કરવામાં આવી હતી, પરંતુ થોડાં વર્ષોમાં જ નવી સંસ્થામાં પણ વહીવટી અને આર્થિક વિવાદો શરૂ થઈ ગયા. આખરે સપ્ટેમ્બર 2025માં ICCએ USA ક્રિકેટની સભ્યતા સ્થગિત કરી દીધી.
વહીવટી મુશ્કેલીઓ વચ્ચે અમેરિકામાં ક્રિકેટનું વિસ્તરણ
એક તરફ અમેરિકન ક્રિકેટનું વહીવટી માળખું મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ મેદાન પર ટીમનું પ્રદર્શન અને દેશમાં ક્રિકેટના માળખાકીય વિકાસની કામગીરી આગળ વધી રહી છે.
અમેરિકન ટીમે ત્રણ વર્ષ સુધી ચાલેલા અભિયાન બાદ વર્લ્ડ કપ લીગ-2નું ટાઇટલ જીત્યું છે. આ ઉપરાંત દેશમાં ક્રિકેટ માટે નવા સ્ટેડિયમ અને વેન્યુ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યાં છે.
લૉસ એન્જલસ નાઇટ રાઇડર્સે પોમોનામાં નવું ક્રિકેટ વેન્યુ તૈયાર કર્યું છે, જ્યાં 2028 ઓલિમ્પિક્સ દરમિયાન ક્રિકેટની મેચો યોજાવાની છે. બીજી તરફ વૉશિંગ્ટન ફ્રીડમે મેરીલેન્ડના ફ્રેડરિકમાં 10 હજાર દર્શકોની ક્ષમતા ધરાવતું ખાનગી ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ બનાવવાનું કામ શરૂ કર્યું છે.
હવે સૌથી મોટો પડકાર અમેરિકન ક્રિકેટના વહીવટી માળખાને મજબૂત કરવાનો અને ICCની સભ્યતા ફરી મેળવવાનો છે. જો આ પુનઃસંગઠન યોજના સફળ રહેશે, તો અમેરિકામાં ક્રિકેટના ભવિષ્ય માટે નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે.