યુરોપના અનેક દેશોમાં મોંઘવારી, શિક્ષણના વધતા ખર્ચ, બેરોજગારી અને મકાનના ઊંચા ભાડા સામે લોકોનો અસંતોષ વધી રહ્યો છે. ફ્રાન્સ, ઇટાલી, સ્પેન, ગ્રીસ, બેલ્જિયમ અને અલ્બેનિયામાં વિદ્યાર્થીઓ તથા યુવા સંગઠનો વિરોધ પ્રદર્શનો કરી રહ્યાં છે. ક્યાંક શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારાની માંગ થઈ રહી છે, તો ક્યાંક સસ્તાં મકાનો, હોસ્ટેલ અને રોજગારીની તકો વધારવાની માંગ ઉઠી છે.
ફ્રાન્સમાં વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન હિંસા અને તોડફોડની ઘટનાઓ સામે આવી છે. બીજી તરફ, સ્પેન અને ગ્રીસમાં મકાનના વધતા ભાડાએ વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય નાગરિકોની મુશ્કેલીઓ વધારી છે. વિવિધ દેશોમાં થઈ રહેલા આ આંદોલનોને કારણે યુરોપમાં શિક્ષણ, આવાસ અને રોજગારના મુદ્દાઓ ફરી ચર્ચામાં આવ્યા છે.
ફ્રાન્સ: વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન 1800 લોકોની ધરપકડ
ફ્રાન્સમાં શાળાઓની ખરાબ સ્થિતિ, શિક્ષકોની અછત અને વધતી મોંઘવારીના વિરોધમાં 17 ઑક્ટોબરે 140 શહેરોમાં પ્રદર્શનો યોજાયાં હતાં. અહેવાલ મુજબ, આ પ્રદર્શનોમાં લગભગ 8 લાખ લોકો સામેલ થયા હતા. વિદ્યાર્થીઓ ઉપરાંત ટ્રેડ યુનિયનો અને કર્મચારીઓએ પણ વિરોધમાં ભાગ લીધો હતો.
પેરિસ, માર્સેઈ અને બોર્ડો સહિત અનેક શહેરોમાં તોડફોડ અને લૂંટફાટની ઘટનાઓ બની હતી. લીમોઝમાં 143 વર્ષ જૂના ઐતિહાસિક સિટી હોલમાં આગ લગાવવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત અનેક વાહનોને પણ આગ ચાંપી દેવામાં આવી હતી.
18 ઑક્ટોબર સુધીમાં આશરે 1800 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલ છે. હિંસાની ઘટનાઓમાં 500થી વધુ પોલીસકર્મીઓ, સુરક્ષાકર્મીઓ અને ફાયર વિભાગના જવાનો ઘાયલ થયા હોવાનું જણાવાયું છે.
વડાપ્રધાન સેબાસ્ટિયન લેકોર્નૂ અને રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને હિંસાની નિંદા કરી હતી. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક હિંસક જૂથોએ શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનોનો લાભ લઈને હિંસા ફેલાવી હતી.
ઇટાલી: શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારા માટે 30 ઑક્ટોબરે દેશવ્યાપી હડતાળ
ઇટાલીમાં વિદ્યાર્થીઓ સરકારી શિક્ષણ ખર્ચમાં ઘટાડો, જર્જરિત શાળાઓ અને અભ્યાસના વધતા ખર્ચ સામે વિરોધ કરી રહ્યા છે. રોમ અને તુરીન સહિત અનેક શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓએ શાળાઓમાં વિરોધ પ્રદર્શનો કર્યા છે.
16 ઑક્ટોબરે રોમમાં હજારો વિદ્યાર્થીઓએ શિક્ષણ મંત્રાલય તરફ કૂચ કરી હતી. આ દરમિયાન તેમણે શિક્ષણ મંત્રી જ્યુસેપે વાલ્દિતારાના નિર્ણયો સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
અગાઉના વિરોધ પ્રદર્શનોમાં પોલીસ સાથે અથડામણ અને પથ્થરમારાની ઘટનાઓ પણ બની હતી. હવે વિદ્યાર્થી સંગઠનો પોતાના આંદોલનમાં કર્મચારીઓને પણ જોડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં છે.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગોમાં શિક્ષણ માટે સરકારી બજેટ વધારવું, શાળાઓની સ્થિતિ સુધારવી અને સસ્તી હોસ્ટેલની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવાનો સમાવેશ થાય છે. આ માંગણીઓના સમર્થનમાં વિદ્યાર્થી સંગઠનોએ 30 ઑક્ટોબરે દેશવ્યાપી હડતાળનું એલાન આપ્યું છે.
સ્પેન: મકાનના ભાડા એટલા વધ્યા કે ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ
સ્પેનમાં મકાનોની વધતી કિંમતો અને ભાડામાં થઈ રહેલા વધારા સામે લોકોનો વિરોધ તેજ બન્યો છે. રાજધાની મેડ્રિડના સોલ ચોકમાં પ્રદર્શનકારીઓએ ટેન્ટ લગાવીને વિરોધ શરૂ કર્યો છે. અન્ય શહેરોમાં પણ આવાસ સંકટ સામે રેલીઓ યોજાઈ રહી છે.
સપ્ટેમ્બરના અંતમાં 87 વર્ષીય એક વૃદ્ધ મહિલાને ભાડામાં વધારાને કારણે ઘર ખાલી કરવાની ફરજ પડી હોવાના અહેવાલ બાદ આંદોલન વધુ ઉગ્ર બન્યું હતું.
પ્રદર્શનકારીઓ ભાડા પર નિયંત્રણ લાદવાની, લોકોને ઘરમાંથી કાઢી મૂકવાની કાર્યવાહી સામે સુરક્ષા આપવાની અને સસ્તાં સરકારી મકાનો બનાવવાની માંગ કરી રહ્યાં છે. ભાડૂતોનાં સંગઠનો અને આવાસ અધિકારો માટે કામ કરતાં જૂથો આ આંદોલનનું નેતૃત્વ કરી રહ્યાં છે.
વડાપ્રધાન પેદ્રો સાંચેઝની સરકારે આવાસ સંકટનો ઉકેલ લાવવા માટે પગલાં લેવાની વાત કરી છે. જોકે, પ્રસ્તાવિત ઉપાયો અંગે રાજકીય સહમતિ બની શકી નથી. આ દરમિયાન 29 નવેમ્બરે સમય પહેલાં ચૂંટણી યોજવાની જાહેરાત પણ કરવામાં આવી હોવાનો અહેવાલ છે.
ગ્રીસ: 96 ટકા વિદ્યાર્થીઓને હોસ્ટેલ મળતી ન હોવાનો દાવો
ગ્રીસમાં મોંઘાં ભાડાં અને હોસ્ટેલની અછતને કારણે વિદ્યાર્થીઓ મુશ્કેલીનો સામનો કરી રહ્યાં છે. રાજધાની એથેન્સમાં વિદ્યાર્થીઓએ સંસદની બહાર તંબુ લગાવીને વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું.
વિદ્યાર્થી સંગઠનોના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં આશરે 96 ટકા વિદ્યાર્થીઓને હોસ્ટેલની સુવિધા મળતી નથી. છેલ્લા 10 વર્ષમાં રૂમનું ભાડું ત્રણ ગણું વધી ગયું હોવાનું પણ જણાવાયું છે. કેટલાક નાના રૂમોનું માસિક ભાડું 600 યુરો સુધી પહોંચી ગયું છે.
વિદ્યાર્થીઓની માંગ છે કે ભાડા પર મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવે, સરકારી હોસ્ટેલ બનાવવામાં આવે, શિષ્યવૃત્તિમાં વધારો કરવામાં આવે અને યુનિવર્સિટીઓનું બજેટ વધારવામાં આવે.
વિદ્યાર્થી સંગઠનોનું કહેવું છે કે આવાસ અને શિક્ષણનો વધતો ખર્ચ યુવાનો માટે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવવાનું વધુ મુશ્કેલ બનાવી રહ્યો છે.
બેલ્જિયમ: શિક્ષણના બજેટમાં કાપ સામે વિદ્યાર્થીઓનો વિરોધ
બેલ્જિયમની રાજધાની બ્રસેલ્સમાં શિક્ષણ બજેટમાં કાપ અને સરકારી સુધારાઓના વિરોધમાં વિદ્યાર્થીઓએ માર્ચ યોજી હતી. પ્રદર્શન દરમિયાન કેટલાક લોકોએ તોડફોડ કરી હતી અને પોલીસ પર વસ્તુઓ ફેંકી હતી.
પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે પોલીસે ટીયર ગેસ અને પાણીનો મારો કર્યો હતો. 18 ઑક્ટોબરના અહેવાલ મુજબ, આ ઘટનામાં 150 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે પાંચ પોલીસકર્મીઓને સામાન્ય ઈજાઓ થઈ હતી.
વિદ્યાર્થી સંગઠનો આ વિરોધનું નેતૃત્વ કરી રહ્યાં છે. પ્રદર્શનકારીઓ શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારા અને વિદ્યાર્થીઓને વધુ સારી સુવિધાઓ આપવાની માંગ કરી રહ્યાં છે. સરકારે હિંસાની નિંદા કરીને કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવાની વાત કરી છે.
અલ્બેનિયા: ભ્રષ્ટાચાર અને બેરોજગારી સામે વડાપ્રધાનના રાજીનામાની માંગ
અલ્બેનિયાની રાજધાની તિરાનામાં શિક્ષણનો વધતો ખર્ચ, બેરોજગારી, ભ્રષ્ટાચાર અને યુનિવર્સિટીઓની ખરાબ સ્થિતિ સામે વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન ઉગ્ર બન્યું છે.
15 ઑક્ટોબરે હજારો યુવાનો શિક્ષણ મંત્રાલયની બહાર એકત્ર થયા હતા. પ્રદર્શનકારીઓએ વડાપ્રધાન એદી રામાના રાજીનામાની માંગ કરી હતી.
વિરોધ દરમિયાન કેટલાક લોકોએ પોલીસ પર પથ્થરમારો કર્યો હતો. સરકારી ઇમારતો અને બેંકોમાં આગ લગાવવાની ઘટનાઓ પણ સામે આવી હતી. પાંચ દિવસથી ચાલી રહેલા આંદોલનમાં 167 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાના અહેવાલ છે. આ દરમિયાન પોલીસકર્મીઓ અને પ્રદર્શનકારીઓ ઘાયલ થયા હતા.
આ આંદોલનમાં માત્ર વિદ્યાર્થી સંગઠનો જ નહીં, પરંતુ સરકારની નીતિઓથી નારાજ અન્ય લોકો પણ જોડાયા છે. વડાપ્રધાન એદી રામાએ રાજીનામું આપવાનો ઇનકાર કર્યો છે. જોકે, તેમણે વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતચીત કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે અને હિંસા તથા તોડફોડ કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી છે.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, હિંસક ઘટનાઓથી અલ્બેનિયાના યુરોપિયન યુનિયનમાં જોડાવાના પ્રયાસોને નુકસાન થઈ શકે છે.
યુરોપમાં યુવાનોની વધતી મુશ્કેલીઓ ચર્ચાના કેન્દ્રમાં
યુરોપના આ છ દેશોમાં ચાલી રહેલાં વિરોધ પ્રદર્શનોમાં સ્થાનિક મુદ્દાઓ અલગ-અલગ હોવા છતાં કેટલીક સમસ્યાઓ સમાન છે. શિક્ષણનો વધતો ખર્ચ, રોજગારીની અછત, મોંઘવારી અને સસ્તાં આવાસની મુશ્કેલી યુવાનોના અસંતોષનું મુખ્ય કારણ બની રહ્યાં છે.
વિદ્યાર્થીઓ વધુ સરકારી સહાય, સારી શૈક્ષણિક સુવિધાઓ, સસ્તી હોસ્ટેલ અને રોજગારીની તકો વધારવાની માંગ કરી રહ્યાં છે. બીજી તરફ, અનેક સ્થળોએ વિરોધ દરમિયાન થયેલી હિંસા અને તોડફોડને કારણે કાયદો-વ્યવસ્થાનો મુદ્દો પણ ઊભો થયો છે.
હવે સંબંધિત દેશોની સરકારો આ માંગણીઓનો કેવી રીતે ઉકેલ લાવે છે અને વિરોધ પ્રદર્શનો પર તેની શું અસર પડે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.