શેરબજારમાં 21 ઓક્ટોબરે શરૂઆતના સત્રમાં જોવા મળેલી તેજી બાદ અચાનક વેચવાલીનું દબાણ વધ્યું હતું. સેન્સેક્સ દિવસની ઊંચી સપાટી 74,682ને સ્પર્શ્યા બાદ લગભગ 1,200 પોઈન્ટ ઘટીને 73,500ની આસપાસ કારોબાર કરી રહ્યો હતો. બીજી તરફ, નિફ્ટીમાં પણ શરૂઆતમાં લગભગ 200 પોઈન્ટનો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ તે ઘટીને 22,750ની આસપાસ પહોંચ્યો હતો.
બજારમાં ઓટો, મેટલ અને રિયલ્ટી સેક્ટરના શેરોમાં ખાસ કરીને વેચવાલી જોવા મળી હતી. વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ, કાચા તેલના ભાવમાં વધારો અને વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સતત કરવામાં આવતી વેચવાલીને બજાર પર દબાણ વધારતાં પરિબળો તરીકે જોવામાં આવી રહ્યાં છે.
શેરબજારમાં ઘટાડાનાં બે મુખ્ય કારણો
1. કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો
વૈશ્વિક તણાવ વચ્ચે કાચા તેલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 110 ડોલરને પાર પહોંચ્યાનો અહેવાલ છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનું મોટું પ્રમાણમાં કાચું તેલ આયાત કરે છે. તેથી ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થવાથી દેશના આયાત ખર્ચ અને મોંઘવારીમાં વધારો થવાની ચિંતા રહે છે.
આ ઉપરાંત, તેલના ભાવ વધવાથી પરિવહન અને ઉત્પાદન ખર્ચમાં પણ વધારો થઈ શકે છે. તેની અસર કંપનીઓના નફા પર પડવાની આશંકા વચ્ચે રોકાણકારો સાવચેતી રાખી રહ્યા છે.
2. વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલી
વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII/FPI) ભારતીય શેરબજારમાંથી નાણાં પાછાં ખેંચી રહ્યા છે. ઉપલબ્ધ આંકડા અનુસાર, સોમવારે વિદેશી રોકાણકારોએ ₹1,149 કરોડના શેરનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું હતું. છેલ્લા સાત કારોબારી દિવસોમાં તેમનું ચોખ્ખું વેચાણ ₹5,268 કરોડ રહ્યું હતું.
બીજી તરફ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) બજારને ટેકો આપી રહ્યા છે. જોકે, વિદેશી રોકાણકારોની સતત વેચવાલીથી બજારમાં અસ્થિરતા વધી શકે છે.
જિયોનો IPO ખુલતાં રોકાણકારોની નજર પ્રાથમિક બજાર પર
21 ઓક્ટોબરે જિયોનો IPO ખુલ્યો હોવાનો અહેવાલ છે. આ ઇશ્યૂમાં 23 ઓક્ટોબર સુધી બિડ કરી શકાશે. કંપની આ IPO મારફતે ₹30,188 કરોડ એકત્ર કરવા માગે છે. આપવામાં આવેલી વિગતો અનુસાર, તેમાં ઓછામાં ઓછું ₹13,428નું રોકાણ જરૂરી છે.
IPOને લઈને રોકાણકારોમાં ઉત્સુકતા છે, પરંતુ બજારની અસ્થિરતા વચ્ચે રોકાણ કરતાં પહેલાં ઇશ્યૂની શરતો, પ્રાઇસ બેન્ડ, લોટ સાઇઝ અને જોખમનું મૂલ્યાંકન કરવું જરૂરી છે.
એશિયાઈ બજારોમાં મિશ્ર વલણ
ભારતીય બજારમાં ઘટાડા વચ્ચે એશિયાના વિવિધ બજારોમાં મિશ્ર કારોબાર નોંધાયો હતો. આપેલા આંકડા અનુસાર, દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી અને જાપાનનો નિક્કેઈ વધારા સાથે કારોબાર કરી રહ્યા હતા, જ્યારે હોંગકોંગનો હેંગસેંગ ઘટાડામાં હતો.
એશિયાઈ ઇન્ડેક્સસ્તરપોઇન્ટ ફેરફારટકાવારીકોસ્પી5,762+210+3.74%નિક્કેઈ64,824+748+1.17%હેંગસેંગ23,820-48-0.20%અમેરિકન બજારોમાં પણ મિશ્ર કારોબાર
20 ઓક્ટોબરના અમેરિકન બજારોમાં પણ એકસરખું વલણ જોવા મળ્યું નહોતું. ડાઉ જોન્સ અને S&P 500 વધારા સાથે બંધ થયા હતા, જ્યારે નૅસડૅકમાં સામાન્ય ઘટાડો નોંધાયો હતો.
અમેરિકન ઇન્ડેક્સસ્તરપોઇન્ટ ફેરફારટકાવારીડાઉ જોન્સ52,496+530+1.02%નૅસડૅક26,425-6-0.02%S&P 5007,713+22+0.28%સ્થાનિક રોકાણકારો ખરીદી કરી રહ્યા છે
આપેલા આંકડા મુજબ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારોનું ચોખ્ખું રોકાણ સકારાત્મક રહ્યું છે. DIIએ તાજેતરના સત્રમાં ₹3,201 કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી કરી હતી. બીજી તરફ, FII/FPIએ ₹1,149 કરોડનું ચોખ્ખું વેચાણ કર્યું હતું.
છેલ્લા 30 દિવસના આંકડા અનુસાર, DIIની ચોખ્ખી ખરીદી ₹88,384 કરોડ રહી હતી, જ્યારે FII/FPIનું ચોખ્ખું વેચાણ ₹86,313 કરોડ નોંધાયું હતું. આ આંકડા દર્શાવે છે કે વિદેશી રોકાણકારોની વેચવાલી સામે સ્થાનિક સંસ્થાઓ બજારને ટેકો આપી રહી છે.
અગાઉના સત્રમાં પણ મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો
આ પહેલાં 19 ઓક્ટોબરે ભારતીય શેરબજારમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. સેન્સેક્સ 876 પોઈન્ટ ઘટીને 73,853 પર બંધ થયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી 257 પોઈન્ટના ઘટાડા સાથે 22,889 પર આવી ગયો હતો. ત્યારબાદ 20 ઓક્ટોબરે દશેરાની રજાને કારણે બજારમાં કારોબાર બંધ રહ્યો હતો.
હવે રોકાણકારોની નજર કાચા તેલના ભાવ, વિદેશી રોકાણકારોની પ્રવૃત્તિ અને વૈશ્વિક બજારોના સંકેતો પર રહેશે. જોકે, બજારમાં આગળની દિશા અંગે નિર્ણય લેતાં પહેલાં લાઇવ ઇન્ડેક્સ અને તાજા આંકડા ચકાસવા જરૂરી છે.