સોલાપુર: મહારાષ્ટ્રના સોલાપુર જિલ્લાના માઢા તાલુકાના તુલશી ગામમાં ગંભીર જળસંકટને કારણે ગ્રામજનોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. પાણીની સમસ્યા તરફ સરકારનું ધ્યાન દોરવા માટે ગ્રામજનોએ ગામમાં અનોખો વિરોધ નોંધાવ્યો છે. ગામમાં ‘ગામ વેચાણ માટે, કિંમત-પાણી’ લખેલું બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું છે.
બોર્ડ પર સરકાર સામે સવાલ પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો છે કે ‘આખરે અન્યાય કેટલા સમય સુધી સહન કરવો?’
7 હજારની વસ્તી ધરાવતું ગામ પાણી માટે ટેન્કર પર નિર્ભર
તુલશી ગામની વસ્તી આશરે 7 હજાર જેટલી છે. ગ્રામજનોના જણાવ્યા મુજબ, અધૂરા સિંચાઈ પ્રોજેક્ટને કારણે ગામમાં વર્ષોથી પાણીની સમસ્યા છે અને લોકોને પાણીના ટેન્કર પર નિર્ભર રહેવું પડે છે.
ગામની નજીકથી નહેરો પસાર થતી હોવા છતાં તુલશીને પૂરતું પાણી મળતું ન હોવાનો ગ્રામજનોનો આક્ષેપ છે. આ વર્ષે ઓછા વરસાદને કારણે જળસંકટ વધુ ગંભીર બન્યું છે.
26 વર્ષથી અધૂરું કામ પૂર્ણ કરવાની માંગ
તુલશીના સરપંચ શરદ મોરેના જણાવ્યા મુજબ, સીણા-માઢા યોજનાના 7મા અને 8મા આઉટલેટ વચ્ચે આશરે 800 મીટરનું ખોદકામનું કામ છેલ્લા 26 વર્ષથી અધૂરું છે.
ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે આ કામ પૂર્ણ કરવામાં આવે તો ગામની પાણીની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ આવી શકે છે.
ગામમાં પાણીની સમસ્યા માત્ર પીવાના પાણી પૂરતી મર્યાદિત નથી. તુલશીના મોટાભાગના લોકો ખેતી અને પશુપાલન સાથે સંકળાયેલા હોવાથી પાણીની અછતની સીધી અસર તેમની આવક અને રોજગાર પર પડી રહી છે.
350 યુવકોનાં લગ્ન અટવાયા હોવાનો સરપંચનો દાવો
જળસંકટની અસર ગામના સામાજિક જીવન પર પણ પડી રહી હોવાનો સરપંચનો દાવો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ગામમાં આશરે 350 યુવકોનાં લગ્ન પાણીની સમસ્યાને કારણે અટવાયા છે.
સરપંચના જણાવ્યા પ્રમાણે, કેટલાક પરિવારો પોતાની દીકરીઓનું લગ્ન તુલશીના યુવકો સાથે કરવા તૈયાર નથી. જોકે, આ આંકડો સ્થાનિક સરપંચ દ્વારા કરવામાં આવેલો દાવો છે.
14 સપ્ટેમ્બરથી ભૂખ હડતાળ
પાણીની સમસ્યાના ઉકેલ માટે ગ્રામજનોએ 14 સપ્ટેમ્બરથી ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી હતી. ત્યારબાદ માઢા તાલુકા કાર્યાલયની બહાર થાળી વગાડીને વિરોધ પણ કરવામાં આવ્યો હતો.
ગ્રામજનોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી પાણીની સમસ્યાનો ઉકેલ નહીં આવે ત્યાં સુધી તેમનું આંદોલન ચાલુ રહેશે. જો તંત્ર દ્વારા યોગ્ય કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવે તો આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવી છે.
જલ જીવન મિશનના કામ છતાં પાણીની સમસ્યા
ગ્રામજનોના જણાવ્યા અનુસાર, તુલશીમાં જલ જીવન મિશન હેઠળ કામ કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ સ્થાનિક જળસ્રોતો સુકાઈ જવાના કારણે તેનો પૂરતો લાભ મળી રહ્યો નથી.
ગામના 14 કૂવા અને તળાવો સુકાઈ ગયા હોવાનો ગ્રામજનોનો દાવો છે. આ જળસ્રોતોમાં પાણી ભરવામાં આવે તો પીવાના પાણી તેમજ ખેતી માટેની સમસ્યા હદ સુધી ઘટી શકે તેમ તેમનું કહેવું છે.
સરકારના દુષ્કાળ જાહેર કરવાના નિર્ણય વચ્ચે તુલશીની સ્થિતિ
મહારાષ્ટ્ર સરકારે 26 સપ્ટેમ્બરે રાજ્યના 358માંથી 265 તાલુકાઓમાં દુષ્કાળ જાહેર કર્યો છે અને રાહત પેકેજની જાહેરાત પણ કરી છે. આ પરિસ્થિતિ વચ્ચે તુલશી ગામના ગ્રામજનોનું આ અનોખું વિરોધ પ્રદર્શન ફરી એકવાર પાણીના સંકટ અને અધૂરા સિંચાઈ પ્રોજેક્ટનો મુદ્દો ચર્ચામાં લાવ્યું છે.
હવે ગ્રામજનોની નજર સરકાર અને સ્થાનિક તંત્રની કાર્યવાહી પર છે. ગામનું ‘વેચાણ માટે’નું બોર્ડ માત્ર વિરોધનું પ્રતિક છે કે સરકાર આ પછી તુલશીની પાણીની સમસ્યાના કાયમી ઉકેલ માટે પગલાં લે છે, તે જોવાનું રહેશે.