પશ્ચિમ બંગાળની નંદીગ્રામ વિધાનસભા બેઠકની પેટાચૂંટણી પહેલાં BJP ઉમેદવાર હસીરાની રથના ચૂંટણી સોગંદનામાને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. કોંગ્રેસે તેમના સોગંદનામામાં ઉંમર અને શૈક્ષણિક લાયકાત સંબંધિત વિગતોમાં વિસંગતિ હોવાનો આક્ષેપ કરીને કલકત્તા હાઈકોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો છે. આ મામલે હાઈકોર્ટે સુનાવણી બાદ હવે પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો છે.
સોગંદનામામાં ઉંમર અને ધોરણ-10ના વર્ષને લઈને સવાલ
કોંગ્રેસના વકીલ રિત્ઝૂ ઘોષાલે કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરી કે હસીરાની રથના સોગંદનામામાં તેમની ઉંમર 60 વર્ષથી વધુ દર્શાવવામાં આવી છે, જ્યારે એ જ દસ્તાવેજમાં તેમણે 1965માં ધોરણ-10 એટલે કે માધ્યમિક પરીક્ષા પાસ કરી હોવાનું દર્શાવ્યું છે.
કોંગ્રેસનો સવાલ છે કે જો સોગંદનામામાં દર્શાવેલી ઉંમર સાચી માનવામાં આવે તો 1965માં ધોરણ-10 પાસ કરવાની માહિતી સાથે સમયગાળો મેળ ખાતો નથી. આથી પાર્ટીએ ચૂંટણી દસ્તાવેજોની તપાસ અને આ વિસંગતિ અંગે તપાસની માગ કરી છે.
આ ઉપરાંત કોંગ્રેસે સોગંદનામામાં દર્શાવેલી ચૌખાલી ગંગા પદ્મ મિલન કન્યા વિદ્યાપીઠ અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કોંગ્રેસનો દાવો છે કે શાળાની શરૂઆત 1963માં થઈ હતી અને તે સમયે ત્યાં ધોરણ-5 સુધીનો અભ્યાસ હતો, જ્યારે ધોરણ-10 સુધી શિક્ષણ માટેની સરકારી મંજૂરી 1973માં મળી હતી.
BJPનું શું કહેવું છે?
BJPએ કોંગ્રેસના આક્ષેપોને નકારી કાઢ્યા છે. પાર્ટીના જણાવ્યા પ્રમાણે હસીરાની રથે વાસ્તવમાં 1980માં ધોરણ-10નો અભ્યાસ કર્યો હતો અને સોગંદનામામાં 1965નો ઉલ્લેખ ટાઇપિંગની ભૂલને કારણે થયો છે.
BJPએ એમ પણ કહ્યું છે કે હસીરાનીની ઉંમર અંગે કોઈ સમસ્યા નથી. એક અહેવાલ મુજબ, પાર્ટીએ શાળાના પ્રમાણપત્રનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેમાં તેમની જન્મતારીખ 8 જૂન, 1965 દર્શાવવામાં આવી હોવાનું કહેવાય છે.
હસીરાની રથે પણ સમગ્ર મામલે કાયદા પર વિશ્વાસ હોવાનું જણાવ્યું છે અને કોર્ટ જે નિર્ણય કરશે તેને સ્વીકારવાની વાત કરી છે.
હાઈકોર્ટમાં શું થયું?
કોંગ્રેસની અરજી પર શરૂઆતમાં ચૂંટણી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગયા બાદ આ પ્રકારની રિટ અરજીની જાળવણી અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. BJP ઉમેદવાર અને ચૂંટણી પંચ તરફથી પણ અરજીની જાળવણીક્ષમતા અંગે વાંધો રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
જોકે, બાદમાં મામલે સુનાવણી થઈ અને 25 સપ્ટેમ્બરે કલકત્તા હાઈકોર્ટે સુનાવણી પૂર્ણ કર્યા બાદ ચુકાદો અનામત રાખ્યો છે. એટલે હાલ હસીરાની રથની ઉમેદવારી અંગે કોઈ અંતિમ ન્યાયિક નિર્ણય આવ્યો નથી.
નંદીગ્રામમાં 6 ઓક્ટોબરે મતદાન
નંદીગ્રામ વિધાનસભા બેઠકની પેટાચૂંટણી માટે 6 ઓક્ટોબરે મતદાન અને 9 ઓક્ટોબરે મતગણતરી નક્કી કરવામાં આવી છે. આ બેઠક 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ મુખ્યમંત્રી શુભેન્દુ અધિકારીએ ભવાનીપુર બેઠક પોતાની પાસે રાખીને નંદીગ્રામ બેઠક ખાલી કરતાં સર્જાઈ હતી.
BJPએ 15 સપ્ટેમ્બરે હસીરાની રથને નંદીગ્રામથી ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા. તેઓ શુભેન્દુ અધિકારીના પૂર્વ સહયોગી ચંદ્રનાથ રથની માતા છે. ચંદ્રનાથ રથની મે 2026માં હત્યા થઈ હતી.
TMC ઉમેદવારે નામ પાછું ખેંચ્યું, કોંગ્રેસને સમર્થન
પેટાચૂંટણીનું રાજકીય સમીકરણ ત્યારે બદલાયું જ્યારે મમતા બેનર્જીના જૂથ દ્વારા મેદાનમાં ઉતારવામાં આવેલા સંચિતા પ્રધાન ડેએ 18 સપ્ટેમ્બરે પોતાની ઉમેદવારી પાછી ખેંચી લીધી. ત્યારબાદ મમતા બેનર્જીએ કોંગ્રેસના ઉમેદવાર મિલન પ્રધાનને સમર્થન આપવાની જાહેરાત કરી હતી.
સમર્થનની જાહેરાત બાદ કોંગ્રેસ ઉમેદવારની ધરપકડ
મિલન પ્રધાનને મમતા બેનર્જીના સમર્થનની જાહેરાત બાદ થોડા જ કલાકોમાં 2007ના નંદીગ્રામ જમીન સંપાદન વિરોધી આંદોલન સાથે જોડાયેલા જૂના કેસોમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તેમને બાદમાં ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા.
આ ધરપકડના સમયને લઈને કોંગ્રેસ અને મમતા બેનર્જીના જૂથે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને રાજકીય હેતુ હોવાના આક્ષેપો કર્યા હતા. બીજી તરફ, પોલીસ અને રાજ્ય સરકાર તરફથી જણાવાયું હતું કે કાર્યવાહી જૂના કેસો અને લાંબા સમયથી બાકી રહેલા વોરંટના આધારે કરવામાં આવી હતી. આ બંને પક્ષોના અલગ-અલગ દાવા છે.
કલકત્તા હાઈકોર્ટે મિલન પ્રધાનને ચૂંટણી લડવાની પ્રક્રિયામાં યોગ્ય રીતે ભાગ લેવાની મંજૂરી અંગે પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો, જ્યારે તેમની કાનૂની સ્થિતિ અંગેની અન્ય કાર્યવાહી ચાલુ છે.
નંદીગ્રામ કેમ મહત્વનું છે?
નંદીગ્રામ પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં લાંબા સમયથી મહત્વપૂર્ણ બેઠક રહી છે. 2007ના જમીન સંપાદન વિરોધી આંદોલને રાજ્યના રાજકીય ઘટનાક્રમમાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.
2021માં મમતા બેનર્જીએ નંદીગ્રામથી શુભેન્દુ અધિકારી સામે ચૂંટણી લડી હતી અને હારનો સામનો કર્યો હતો. 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શુભેન્દુ અધિકારીએ નંદીગ્રામ અને ભવાનીપુર બંને બેઠકો પરથી જીત મેળવી હતી. બાદમાં ભવાનીપુર બેઠક જાળવી રાખીને તેમણે નંદીગ્રામ બેઠક પરથી રાજીનામું આપ્યું, જેના કારણે પેટાચૂંટણી જરૂરી બની.
હવે નંદીગ્રામમાં એક તરફ BJP ઉમેદવાર હસીરાની રથના સોગંદનામાને લઈને કાનૂની વિવાદ છે, તો બીજી તરફ કોંગ્રેસના ઉમેદવાર મિલન પ્રધાનની કાનૂની કાર્યવાહી ચર્ચામાં છે. 6 ઓક્ટોબરના મતદાન પહેલાં બંને મુદ્દાઓને લઈને રાજકીય અને કાનૂની હલચલ ચાલુ છે.