અમેરિકન ગાયિકા અને અભિનેત્રી મેરી મિલબેને ભારતમાં સક્રિય કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) અને તેના સ્થાપક અભિજિત દીપકેને લઈને ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે. મિલબેનનો દાવો છે કે અમેરિકાના કેટલાક દાતાઓ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિરોધીઓને નાણાકીય મદદ કરી રહ્યા છે. તેમના મતે, આ નાણાંનો ઉપયોગ ભારતમાં અશાંતિ ફેલાવવા અને સરકારના કામકાજમાં અવરોધ ઊભો કરવા માટે થઈ રહ્યો છે. જોકે, આ આરોપોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થતી નથી અને તેને સાબિત થયેલી હકીકત તરીકે જોવી જોઈએ નહીં.
મેરી મિલબેને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર પોસ્ટ કરીને ભારતના યુવાનોને આ મુદ્દે અવાજ ઉઠાવવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે પોતાના સંદેશમાં કહ્યું કે આ ચૂપ રહેવાનો સમય નથી. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે કેટલાક અમેરિકન દાતાઓ અન્ય દેશોમાં રૂઢિચુસ્ત નેતાઓનો વિરોધ કરતા લોકોને પસંદ કરીને તેમને આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે.
મિલબેને શું આરોપ લગાવ્યો?
મિલબેનના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક અમેરિકન દાતાઓ વિદેશમાં અભ્યાસ કરેલા લોકોને પસંદ કરે છે, તેમને કટ્ટર રાજકીય વિચારધારા તરફ દોરી જાય છે અને ત્યારબાદ પોતાના દેશમાં પરત મોકલીને રાજકીય અસ્થિરતા ઊભી કરવા માટે ભંડોળ પૂરું પાડે છે. તેમણે આ દાવાને ભારતની રાજકીય પરિસ્થિતિ સાથે જોડ્યો છે.
મિલબેને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સમર્થનમાં પણ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે મોદી લાંબા સમયથી જાહેર જીવનમાં સક્રિય છે અને અમેરિકાથી આવતી શક્તિઓ સામે ઝૂકશે નહીં. જોકે, અમેરિકન દાતાઓ દ્વારા CJPને ભંડોળ મળ્યું હોવાના આરોપ અંગે સ્વતંત્ર પુરાવા જાહેર થયા છે કે નહીં તે સ્પષ્ટ નથી.
ચાર પ્રસંગોએ મિલબેને મોદી સરકારનું સમર્થન કર્યું હોવાનો દાવો
મેરી મિલબેન અગાઉ પણ ભારતની રાજકીય પરિસ્થિતિ અને મોદી સરકારના વિવિધ નિર્ણયોને લઈને પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કરી ચૂકી છે.
1. ખેડૂત આંદોલન: ફેબ્રુઆરી 2021માં ખેડૂત આંદોલન દરમિયાન મિલબેને કૃષિ કાયદાઓ અંગે મોદી સરકારના વલણનું સમર્થન કર્યું હતું. તેમણે ખેડૂતોના જીવનમાં સુધારો લાવવાના વડાપ્રધાનના વિઝન પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.
2. મણિપુર હિંસા: ઓગસ્ટ 2023માં મણિપુરમાં થયેલી હિંસા વચ્ચે પણ તેમણે મોદી સરકારનું સમર્થન કર્યું હતું. તેમના નિવેદનમાં ભારતના નેતૃત્વ પ્રત્યે વિશ્વાસ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
3. BBCની ડોક્યુમેન્ટરી: વર્ષ 2023માં BBC દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી ‘India: The Modi Question’ ડોક્યુમેન્ટરીમાં 2002ના ગુજરાત રમખાણો દરમિયાન નરેન્દ્ર મોદીની ભૂમિકાને લઈને સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા. આ મુદ્દે મિલબેને ડોક્યુમેન્ટરીની ટીકા કરી અને મોદી સરકારના સમર્થનમાં નિવેદન આપ્યું હતું.
4. નાગરિકતા સુધારા કાયદો (CAA): માર્ચ 2024માં CAA લાગુ કરવામાં આવ્યો ત્યારે પણ મિલબેને મોદી સરકારના નિર્ણયની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ભારતીય મતદારોને નરેન્દ્ર મોદીને સમર્થન આપવાની અપીલ કરી હોવાનો પણ ઉલ્લેખ થાય છે.
PM મોદીની અમેરિકાની મુલાકાત દરમિયાન ચર્ચામાં આવ્યાં હતાં મિલબેન
મેરી મિલબેન અમેરિકાની જાણીતી ગાયિકા અને અભિનેત્રી છે. જૂન 2023માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અમેરિકાની મુલાકાતે ગયા હતા ત્યારે તેમણે ભારતનું રાષ્ટ્રગીત ‘જન ગણ મન’ રજૂ કર્યું હતું. આ પ્રસંગે તેમણે વડાપ્રધાન મોદીના પગ સ્પર્શ કર્યા હતા, જેની ભારતમાં વ્યાપક ચર્ચા થઈ હતી.
આ ઘટના બાદ મિલબેન ભારતીય રાજકીય ચર્ચાઓમાં પણ વારંવાર જોવા મળ્યાં છે. તેઓ અનેક પ્રસંગોએ મોદી સરકારની નીતિઓ અને નિર્ણયોના સમર્થનમાં નિવેદનો આપી ચૂક્યાં છે.
CJPના ફંડિંગ અંગે ભારતમાં પણ ઉઠ્યા સવાલો
કોકરોચ જનતા પાર્ટી અને તેના સ્થાપક અભિજિત દીપકેના નાણાકીય સ્ત્રોતો અંગે ભારતમાં પણ સવાલો ઉઠ્યા હોવાના અહેવાલો છે.
ભાજપના સાંસદ નિશિકાંત દુબેએ દીપકેના અમેરિકામાં થયેલા અભ્યાસના ખર્ચ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે આ ખર્ચ પાછળ અમેરિકન ઉદ્યોગપતિ જ્યોર્જ સોરોસ સાથે જોડાયેલા કોઈ ફાઉન્ડેશનની ભૂમિકા હતી કે નહીં તે અંગે સવાલ કર્યો હતો.
બીજી તરફ, ભાજપના અધ્યક્ષ નીતિન નબીને પણ વિપક્ષ અને CJP પર વિદેશી સહાયના માધ્યમથી દેશમાં અસ્થિરતા ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ઓગસ્ટ 2026માં RTI કાર્યકર્તા અમિત તિવારીએ પણ દીપકેના અભ્યાસના ખર્ચ અને CJPના કાનૂની સહાયતા ફંડની તપાસ કરવાની માગ કરી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
આ તમામ આરોપો અને સવાલો વચ્ચે વિદેશી ભંડોળના વાસ્તવિક સ્ત્રોતો અંગે સત્તાવાર તપાસ અથવા વિશ્વસનીય દસ્તાવેજી પુરાવાની સ્થિતિ સ્પષ્ટ થવી જરૂરી છે.
અભિજિત દીપકેએ વિદેશી ફંડિંગના આરોપો નકાર્યા
કોકરોચ જનતા પાર્ટીના સ્થાપક અભિજિત દીપકેએ અગાઉ વિદેશી ફંડિંગના આરોપોને ફગાવી દીધા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ, સંગઠનના આંદોલનો માટે જરૂરી નાણાં તેઓ અને તેમના મિત્રો ભેગા મળીને એકત્રિત કરે છે.
દીપકેએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે સંગઠનને કોઈ બાહ્ય દાતા અથવા મોટા ઉદ્યોગપતિ પાસેથી આર્થિક મદદ મળી નથી. તેમણે ભવિષ્યમાં ક્રાઉડફંડિંગ દ્વારા નાણાં એકત્રિત કરવાની યોજના પણ જણાવી હતી.
વિદેશી નાણાં મળ્યાના આરોપો અંગે તેમણે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહને સવાલ કર્યો હતો કે જો આંદોલન માટે વિદેશી ભંડોળ મળ્યું હોય તો તેની તપાસ કરવાની જવાબદારી ગૃહ મંત્રાલયની છે.
10 ઓક્ટોબરના દિલ્હી પ્રદર્શન અંગે હાર્વર્ડના પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓનાં અલગ નિવેદનો
દિલ્હીમાં 10 ઓક્ટોબરે યોજાયેલા પ્રદર્શન અને પોલીસ કાર્યવાહીને લઈને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓનાં બે જૂથોએ અલગ-અલગ નિવેદનો જાહેર કર્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.
12 ઓક્ટોબરે જાહેર થયેલા પ્રથમ નિવેદન પર 100 પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓએ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. આ જૂથે પોલીસ પર પ્રદર્શનકારીઓ સાથે કથિત બળપ્રયોગ, ગેરકાયદેસર અટકાયત અને બંધારણીય અધિકારોના ઉલ્લંઘનના આરોપ લગાવ્યા હતા.
બીજી તરફ, બીજા નિવેદન પર 44 લોકોએ હસ્તાક્ષર કર્યા હોવાનું જણાવાયું છે. પોતાને ‘હાર્વર્ડ કમ્યુનિટી’ ગણાવતા આ જૂથે ભારતની બંધારણીય સંસ્થાઓ વિરુદ્ધ ચાલી રહેલા કથિત અભિયાન અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. નિવેદનમાં ચૂંટણી પંચ, સુપ્રીમ કોર્ટ, મુખ્ય ન્યાયાધીશની કચેરી અને સંસદ જેવી સંસ્થાઓને લઈને નકારાત્મક માહોલ ઊભો કરવાના પ્રયાસોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
વિદેશી ફંડિંગના આરોપો વચ્ચે રાજકીય ચર્ચા તેજ
મેરી મિલબેનના નિવેદન બાદ CJPના નાણાકીય સ્ત્રોતો અને વિદેશી દાતાઓની સંભવિત ભૂમિકા અંગે રાજકીય ચર્ચા વધુ તેજ બની શકે છે. એક તરફ મિલબેને અમેરિકન દાતાઓ અંગે આરોપ લગાવ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ અભિજિત દીપકેએ અગાઉ વિદેશી ફંડિંગના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા હતા.
હાલમાં આ આરોપોને સાબિત કરતા સ્વતંત્ર પુરાવા ઉપલબ્ધ હોવાની પુષ્ટિ નથી. તેથી સમગ્ર મામલે કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચતા પહેલાં સત્તાવાર દસ્તાવેજો, નાણાકીય રેકોર્ડ અને સંબંધિત પક્ષોના નિવેદનોની ચકાસણી મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.