વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લદ્દાખમાં આશરે ₹3,350 કરોડના વિવિધ વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનું વર્ચ્યુઅલી ઉદ્ઘાટન અને લોકાર્પણ કર્યું. નવી યોજનાઓથી હવાઈ અને માર્ગ કનેક્ટિવિટી મજબૂત બનશે, વીજળીની ઉપલબ્ધતા વધશે, પાણીનું સંરક્ષણ થશે અને પ્રાચીન સાંસ્કૃતિક વારસાને સુરક્ષા મળશે. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર માટે લદ્દાખનો વિકાસ અને અહીંની નવી પેઢીનું ભવિષ્ય પ્રાથમિકતા છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગુરુવારે લદ્દાખના વિકાસને નવી ગતિ આપતી અનેક યોજનાઓનો પ્રારંભ કર્યો. આ પ્રસંગે તેમણે જણાવ્યું કે લદ્દાખના યુવાનોને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ મળે અને અભ્યાસ માટે અન્ય શહેરો પર નિર્ભર રહેવાની જરૂરિયાત ઓછી થાય, તે દિશામાં સરકાર કામ કરી રહી છે. આ માટે અહીં સેન્ટર ઑફ એક્સેલન્સ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે.
પીએમ મોદીએ કહ્યું કે લદ્દાખની પ્રગતિ અને વિકાસમાં એક નવો અધ્યાય જોડાઈ રહ્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, નવી યોજનાઓથી સ્થાનિક લોકોના જીવનમાં સુવિધાઓ વધશે અને પ્રદેશના વિકાસને વેગ મળશે.
₹640 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થયું લેહ એરપોર્ટનું નવું ટર્મિનલ
લેહના કુશોક બકુલા રિમ્પોચે એરપોર્ટ પર બનાવવામાં આવેલું નવું પેસેન્જર ટર્મિનલ આ યોજનાઓમાંનું એક મુખ્ય આકર્ષણ છે. આશરે ₹640 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થયેલું આ ટર્મિનલ 23,800 ચોરસ મીટર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે.
નવા ટર્મિનલની મદદથી એરપોર્ટની વાર્ષિક મુસાફર ક્ષમતા 10 લાખથી વધીને આશરે 35 લાખ સુધી પહોંચવાની અપેક્ષા છે. આ ઉપરાંત, હવાઈ સેવાઓમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો કરવાની શક્યતા છે.
લદ્દાખની આબોહવાને ધ્યાનમાં રાખીને ટર્મિનલમાં ભૂ-ઉષ્મીય ઊર્જા એટલે કે જિયોથર્મલ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. તેની ડિઝાઇનમાં સ્થાનિક સંસ્કૃતિ અને વારસાની ઝલક પણ જોવા મળશે. નવી સુવિધાઓથી પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન મળવાની સાથે લદ્દાખની હવાઈ કનેક્ટિવિટી વધુ મજબૂત બનશે.
298 કિલોમીટરનો નિમ્મુ-પદુમ-દાર્ચા માર્ગ શરૂ
લદ્દાખની કનેક્ટિવિટી અને વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ એવો 298 કિલોમીટર લાંબો નિમ્મુ-પદુમ-દાર્ચા માર્ગ પણ આ વિકાસ યોજનાઓનો ભાગ છે. બોર્ડર રોડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (BRO) દ્વારા બનાવવામાં આવેલો આ માર્ગ લેહના નિમ્મુને હિમાચલ પ્રદેશના દાર્ચા સાથે જોડે છે અને ઝાંસ્કર ખીણમાંથી પસાર થાય છે.
આ માર્ગ શરૂ થવાથી લદ્દાખ સુધી પહોંચવા માટે એક વૈકલ્પિક માર્ગ ઉપલબ્ધ થશે. તે શ્રીનગર-લેહ અને મનાલી-લેહ હાઇવે ઉપરાંત અવરજવર માટે વધુ એક વિકલ્પ પૂરો પાડશે.
આ માર્ગ પર આશરે ₹2,500 કરોડનો ખર્ચ થયો હોવાનું જણાવાયું છે. મુસાફરીનો સમય લગભગ 12 કલાકથી ઘટીને આશરે 3 કલાક થવાની અપેક્ષા છે. આથી સ્થાનિક લોકો, પ્રવાસીઓ અને સુરક્ષા દળોની અવરજવર વધુ સરળ બનશે. ખાસ કરીને મુશ્કેલ હિમાલયી વિસ્તારમાં સેનાના જવાનો અને જરૂરી સામાનની હેરફેર માટે આ માર્ગ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.
ઝાંસ્કર ખીણના લોકોને પણ હોસ્પિટલ, શાળા, બજાર અને અન્ય જરૂરી સેવાઓ સુધી પહોંચવામાં રાહત મળવાની શક્યતા છે.
હાનૂ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટથી વીજળીની ઉપલબ્ધતા વધશે
લદ્દાખમાં વીજળીના પુરવઠાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે 9 મેગાવોટના હાનૂ સ્મોલ હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટની શરૂઆત કરવામાં આવી છે. આ સાથે 66 કે.વી.ની ડબલ-સર્કિટ દાહ-હાનૂ-ખલત્સી ટ્રાન્સમિશન લાઇન પણ યોજનાઓમાં સામેલ છે.
હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પ્રોજેક્ટ દ્વારા સ્થાનિક જળસંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને વીજળીનું ઉત્પાદન કરવામાં મદદ મળશે. જ્યારે નવી ટ્રાન્સમિશન લાઇનથી વીજળીના વિતરણની વ્યવસ્થા મજબૂત બનશે અને પુરવઠાની વિશ્વસનીયતા વધશે.
સિંધુ ઘાટ પર દેશનો પ્રથમ પેટ્રોગ્લિફ સંરક્ષણ પાર્ક
લદ્દાખના પ્રાચીન સાંસ્કૃતિક વારસાને સાચવવા માટે લેહના સિંધુ ઘાટ પર દેશનો પ્રથમ પેટ્રોગ્લિફ સંરક્ષણ પાર્ક વિકસાવવામાં આવ્યો છે. પેટ્રોગ્લિફ એટલે પથ્થરો પર કોતરવામાં આવેલી પ્રાચીન આકૃતિઓ અને ચિત્રો.
લદ્દાખના વિવિધ વિસ્તારોમાં આવા શૈલચિત્રો જોવા મળે છે. તેમાં માનવજીવન, વન્યજીવો અને વિવિધ પ્રતીકોની આકૃતિઓ સામેલ છે. આ કોતરણો પ્રદેશના પ્રાચીન ઇતિહાસ અને તે સમયના જીવન વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપે છે.
સંરક્ષણ પાર્કનો હેતુ આ ઐતિહાસિક ધરોહરને નુકસાનથી બચાવવાનો અને લોકોમાં તેના મહત્વ વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. આ પહેલથી સાંસ્કૃતિક વારસાના સંરક્ષણની સાથે જવાબદાર પર્યટનને પણ પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
40 ગામોમાં જળાશયો: ખેતી અને પાણી સંગ્રહને મળશે વેગ
પ્રોજેક્ટ હિમ સરોવર હેઠળ લદ્દાખનાં 40 ગામોમાં તૈયાર કરવામાં આવેલા 40 જળાશયો પણ લોકો માટે સમર્પિત કરવામાં આવ્યા છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ પાણીનો સંગ્રહ કરીને જરૂરિયાતના સમયે તેનો ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
લદ્દાખમાં કઠિન ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ અને હવામાનને કારણે પાણીની ઉપલબ્ધતા સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન એકસરખી રહેતી નથી. બરફ પીગળવાથી અમુક સમયગાળામાં પાણી મળે છે, પરંતુ ખેતી માટે જરૂરી સમયે પાણીની અછત ઊભી થઈ શકે છે.
જળાશયોમાં પાણી સંગ્રહવાથી ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે પાણી ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ મળશે. તેનાથી ખેતી પર નિર્ભર પરિવારોને લાભ થવાની સાથે પાણીના સંચાલનમાં પણ સુધારો થઈ શકે છે.
લદ્દાખના યુવાનો, રમતગમત અને સ્થાનિક ઉત્પાદનો પર સરકારનું ધ્યાન
પીએમ મોદીએ લદ્દાખમાં રમતગમતની વિશાળ સંભાવનાઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે અહીંના યુવાનોએ આઇસ હોકી અને પર્વતારોહણ જેવી રમતોમાં પોતાની ઓળખ બનાવી છે. સ્થાનિક રમતપ્રતિભાઓને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આગળ વધારવા માટે પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
તેમણે લદ્દાખના પશ્મીના અને સ્થાનિક હસ્તકલાનાં ઉત્પાદનોની પણ પ્રશંસા કરી. વડાપ્રધાને જણાવ્યું કે તેઓ વિદેશી મહેમાનોને ઘણી વખત લદ્દાખમાં બનેલી વસ્તુઓ ભેટરૂપે આપે છે. સ્થાનિક ઉત્પાદનોને નવા બજારો મળે અને તેનો લાભ સીધો ઉત્પાદકો સુધી પહોંચે તે માટે સરકાર પ્રયાસ કરી રહી છે.
આ ઉપરાંત, સરકારી સેવાઓ લોકો સુધી સરળતાથી પહોંચે અને સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકો દેશ-વિદેશના બજારો સાથે જોડાઈ શકે તે દિશામાં પણ કામ થઈ રહ્યું છે.
લદ્દાખમાં વિકાસની પ્રગતિ અંગે પીએમ મોદીએ શું કહ્યું?
વડાપ્રધાનના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યા બાદ લદ્દાખના વિકાસ પર વધુ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. તેમણે પ્રદેશમાં રસ્તાઓ, પુલો, હેલિપેડ, પીવાના પાણી અને આરોગ્યસેવાઓના વિસ્તરણનો ઉલ્લેખ કર્યો.
પીએમ મોદીએ જણાવ્યું કે લદ્દાખમાં આશરે 4,000 કિલોમીટર રસ્તાઓનું નેટવર્ક છે. અગાઉ 19 મોટા પુલની સરખામણીએ હવે તેમની સંખ્યા 75 થઈ છે. હેલિપેડની સંખ્યા 4થી વધીને 40 થઈ હોવાનું પણ તેમણે કહ્યું. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, અહીંના 99 ટકા ઘરો સુધી નળ દ્વારા પાણી પહોંચ્યું છે અને હોસ્પિટલોમાં બેડની સંખ્યા પણ બમણી થઈ છે.
વડાપ્રધાને જાંસ્કરમાં બરફવર્ષા વચ્ચે પણ તિરંગો લહેરાવવા માટે લોકોમાં રહેલા ઉત્સાહનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે આ વિકાસ યોજનાઓને સાકાર કરવામાં યોગદાન આપનારા શ્રમિકો, એન્જિનિયરો અને અન્ય કર્મચારીઓને અભિનંદન પાઠવ્યા.
લદ્દાખના વિકાસને નવી દિશા આપવાનો પ્રયાસ
લેહ એરપોર્ટનું વિસ્તરણ, નિમ્મુ-પદુમ-દાર્ચા માર્ગ, વીજળીના નવા પ્રોજેક્ટ્સ, પાણી સંગ્રહ અને પ્રાચીન વારસાના સંરક્ષણ જેવી પહેલો લદ્દાખના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ યોજનાઓથી સ્થાનિક લોકોને પરિવહન, શિક્ષણ, ખેતી, રોજગાર અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે લાભ મળવાની સંભાવના છે.
પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારનું ધ્યાન માત્ર માળખાકીય વિકાસ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ લદ્દાખની નવી પેઢીને વધુ સારી તકો પૂરી પાડવા અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિ તથા કુદરતી સંસાધનોનું જતન કરવા પર પણ છે.