નવી દિલ્હી: દેશભરમાં બેંક કર્મચારીઓ દ્વારા લાંબા સમયથી કરવામાં આવી રહેલી પાંચ દિવસીય બેંકિંગ સપ્તાહની માગ વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા પર એક પરિપત્ર વાયરલ થયો છે. વાયરલ દાવા મુજબ, કેન્દ્ર સરકારે SBI સહિત તમામ સરકારી બેંકોમાં દર શનિવારે રજા જાહેર કરી દીધી છે. જોકે, PIB Fact Checkએ આ વાયરલ પરિપત્રને ખોટો ગણાવ્યો છે.
આ સાથે સ્પષ્ટ થયું છે કે હાલમાં સરકારી બેંકોમાં સોમવારથી શુક્રવાર સુધી જ કામકાજ અને શનિવાર-રવિવાર રજાની વ્યવસ્થા લાગુ કરવામાં આવી નથી.
ત્રણ દિવસની બેંક હડતાળ કેમ મુલતવી રાખવામાં આવી?
બેંક કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા પાંચ દિવસીય કામકાજ સહિતની વિવિધ માગણીઓને લઈને સપ્ટેમ્બર 2026ના અંતમાં ત્રણ દિવસની હડતાળનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ઇન્ડિયન બેંક એસોસિએશન (IBA) અને યુનાઇટેડ ફોરમ ઑફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) વચ્ચે 27 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે થયેલી બેઠક બાદ હડતાળ મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.
બેઠક દરમિયાન શનિવારની રજા સહિતના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે કમિટી બનાવવાની બાબતે સહમતિ થઈ હોવાનું જણાવાયું છે.
પાંચ દિવસીય બેંકિંગ સપ્તાહની માગ શું છે?
બેંક કર્મચારી યુનિયનોની મુખ્ય માગ સોમવારથી શુક્રવાર સુધી બેંકોનું કામકાજ અને શનિવાર-રવિવારે સાપ્તાહિક રજા આપવાની છે. આ ઉપરાંત PLI સ્કીમ અને અન્ય કેટલાક સેવા સંબંધિત મુદ્દાઓ પણ કર્મચારી સંગઠનો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
હાલમાં આ માગ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી. તેથી શનિવારે બેંકોમાં રજા લાગુ થઈ ગઈ હોવાનો દાવો યોગ્ય નથી.
IBA અને UFBU શું છે?
ઇન્ડિયન બેંક એસોસિએશન (IBA) બેંકિંગ ક્ષેત્રની સંસ્થાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને કર્મચારી યુનિયનો સાથે પગાર, રજા તથા સેવા સંબંધિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરે છે.
બીજી તરફ, યુનાઇટેડ ફોરમ ઑફ બેંક યુનિયન્સ (UFBU) બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓની વિવિધ યુનિયનોનું સંયુક્ત મંચ છે. તે કર્મચારીઓની માગણીઓ અને મુદ્દાઓને બેંક મેનેજમેન્ટ સમક્ષ રજૂ કરે છે.
સરકાર બેઠકમાં સીધી સામેલ હતી?
UFBU દ્વારા જાહેર કરાયેલી માહિતી પ્રમાણે, IBA અને UFBU વચ્ચે યોજાયેલી બેઠકમાં સરકાર સીધી રીતે સામેલ નહોતી. જોકે, PLIમાં ફેરફાર માટે IBA દ્વારા સરકાર સમક્ષ પ્રસ્તાવ મૂકવાની વાત સામે આવી છે.
હડતાળથી ગ્રાહકોને શું અસર થઈ શકતી?
જો ત્રણ દિવસની હડતાળ યોજાઈ હોત તો બેંક શાખાઓની કેટલીક નિયમિત સેવાઓ પ્રભાવિત થવાની શક્યતા હતી. તેમાં રોકડ જમા અને ઉપાડ, ચેક સંબંધિત કામગીરી, ડ્રાફ્ટ સહિતની બ્રાન્ચ લેવલની સેવાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
હાલમાં હડતાળ મુલતવી રાખવામાં આવી હોવાથી તેના કારણે બેંક ગ્રાહકોને થનારી સંભવિત મુશ્કેલી ટળી છે.
5-ડે વર્કિંગ લાગુ થયું કે હજુ બાકી?
હાલમાં 5-ડે વર્કિંગનો અમલ થયો નથી. શનિવારની રજાને લઈને અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી. આ મુદ્દે ચર્ચા કરીને ઉકેલ લાવવા માટે કમિટી બનાવવાની બાબતે સહમતિ થયેલી છે.
અર્થાત્, સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલા ‘દર શનિવારે બેંક રજા’ના દાવાને સત્તાવાર નિર્ણય તરીકે માનવો યોગ્ય નથી.
હડતાળમાં મોટી સંખ્યામાં બેંક કર્મચારીઓ જોડાવાના હતા
પ્રસ્તાવિત હડતાળમાં દેશની સાત મોટી બેંક યુનિયનો જોડાવાની હતી. તેમાં AIBEA, AIBOC, NCBE, AIBOA, BEFI, INBEF અને INBOCનો સમાવેશ થાય છે. આ સંગઠનો સાથે મોટી સંખ્યામાં બેંક કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓ જોડાયેલા છે.
આગળ શું થશે?
હવે પાંચ દિવસીય બેંકિંગ સપ્તાહની માગ પર કમિટી દ્વારા ચર્ચા અને વિચારણા કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ શનિવારની રજા અંગે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવાય છે કે નહીં તેના પર બેંક કર્મચારીઓ તેમજ કરોડો ગ્રાહકોની નજર રહેશે.
હાલની સ્થિતિ એટલી જ છે કે 5-ડે વર્કિંગ લાગુ થયું નથી અને શનિવારની રજા અંગેનો વાયરલ સરકારી પરિપત્ર ફેક હોવાનું PIB Fact Check દ્વારા જણાવાયું છે.