ટ્રમ્પ પ્રશાસન દ્વારા મતદાર યાદીઓની તપાસ વચ્ચે વિવાદ, વિરોધીઓએ મતદાનના અધિકાર પર અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત કરી
અમેરિકામાં આગામી મધ્યાવધિ ચૂંટણીઓ પહેલાં મતદાર યાદીઓની તપાસ અને મતદાનના નિયમોને લઈને રાજકીય ચર્ચા તેજ બની છે. એક અહેવાલ મુજબ, રિપબ્લિકન પાર્ટીનું શાસન ધરાવતા 26 રાજ્યોમાં ભારતીય મૂળના આશરે 2 લાખ મતદારોનાં નામ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યાં હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ આંકડા અને નામો દૂર કરવા પાછળનાં કારણોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
અમેરિકામાં આશરે 21 લાખ ભારતીય મૂળના મતદારો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. ભારતીય મૂળના મતદારોનો એક મોટો હિસ્સો પરંપરાગત રીતે ડેમોક્રેટિક પાર્ટીને સમર્થન આપતો રહ્યો છે. 2024ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ભારતીય અમેરિકન મતદારોના મોટા હિસ્સાએ ડેમોક્રેટિક ઉમેદવાર કમલા હેરિસને મત આપ્યો હોવાનું વિવિધ અહેવાલોમાં જણાવાયું હતું. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં મતદાર યાદીઓની તપાસનો મુદ્દો રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો છે.
મતદાર યાદીઓની તપાસ પાછળનું કારણ શું?
ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીઓની તપાસનો હેતુ મતદાન માટે અયોગ્ય લોકોનાં નામ દૂર કરવાનો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં સંભવિત ગેરરીતિઓ અટકાવવાનો છે. આ સાથે મતદાર નોંધણી અને મતદાન સમયે નાગરિકતાના પુરાવા તથા ઓળખપત્ર સંબંધિત નિયમોને વધુ કડક બનાવવાના પ્રયાસો પણ ચર્ચામાં છે.
આ જ મુદ્દે અમેરિકામાં 'સેવ અમેરિકા એક્ટ'ને લઈને વિવાદ ઊભો થયો છે. આ ખરડામાં મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવવા માટે અમેરિકન નાગરિકતાના પુરાવા રજૂ કરવાની જોગવાઈઓનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં પાસપોર્ટ અથવા જન્મ પ્રમાણપત્ર જેવા દસ્તાવેજોની જરૂરિયાત ઊભી થઈ શકે છે. જોકે, ખરડાની ચોક્કસ કાનૂની સ્થિતિ અને અમલીકરણ અંગેની વિગતો સંબંધિત સત્તાવાર રેકોર્ડથી ચકાસવી જરૂરી છે.
વિરોધીઓએ મતદાનના અધિકાર અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી
આ પ્રસ્તાવના વિરોધીઓનું કહેવું છે કે કડક દસ્તાવેજી નિયમોને કારણે કાયદેસર રીતે મતદાન માટે લાયક એવા નાગરિકોને પણ મુશ્કેલી પડી શકે છે, જેમની પાસે જરૂરી દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ નથી. ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના કેટલાક નેતાઓએ આ પ્રકારનાં પગલાંની ચૂંટણીમાં મતદારોની ભાગીદારી પર સંભવિત અસર અંગે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.
બીજી તરફ, ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી અમેરિકાની ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં ગેરરીતિઓ થતી હોવાના દાવા કરતા આવ્યા છે. જોકે, ચૂંટણીમાં મોટા પાયે ગેરરીતિ થતી હોવાના દાવાઓને સમર્થન આપતા નક્કર પુરાવા અંગે વારંવાર સવાલો ઊભા થયા છે. ચૂંટણી વ્યવસ્થા અંગેના સંશોધનોમાં પણ તપાસવામાં આવેલા ઘણા કિસ્સાઓમાં મતદાન સંબંધિત ગેરરીતિઓનું પ્રમાણ અત્યંત ઓછું જોવા મળ્યું છે.
ટ્રમ્પની લોકપ્રિયતા અને રિપબ્લિકન પાર્ટીની ચિંતા
મધ્યાવધિ ચૂંટણી પહેલાં ટ્રમ્પના કામકાજ, અર્થતંત્ર અને મોંઘવારીને લઈને અમેરિકામાં રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે. અહેવાલમાં ટાંકવામાં આવેલા AP-NORC સર્વે અનુસાર, ટ્રમ્પના કામકાજને આશરે 30 ટકા અમેરિકનોએ સમર્થન આપ્યું હતું. અર્થતંત્ર અંગે તેમનું સમર્થન 26 ટકા અને મોંઘવારીના મુદ્દે 17 ટકા હોવાનું જણાવાયું હતું. આ આંકડાઓ સર્વેના સમયગાળા અને પદ્ધતિના આધારે સમજવા જરૂરી છે.
ચૂંટણી નજીક આવતાં કેટલાક રિપબ્લિકન ઉમેદવારો સ્થાનિક મુદ્દાઓ અને પોતાની ચૂંટણીની રણનીતિ પર વધુ ધ્યાન આપી રહ્યા હોવાના અહેવાલો પણ સામે આવ્યા છે. ટ્રમ્પની નીતિઓ અંગે મતદારોમાં રહેલો અભિગમ રિપબ્લિકન ઉમેદવારોના ચૂંટણી પ્રચારને અસર કરી શકે છે.
મધ્યાવધિ ચૂંટણી ટ્રમ્પ માટે કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે?
અમેરિકામાં મધ્યાવધિ ચૂંટણી રાષ્ટ્રપતિની ચાર વર્ષની મુદતની વચ્ચે યોજાય છે. આ ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનાં બંને ગૃહો—હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ અને સેનેટ—માટે પ્રતિનિધિઓ પસંદ કરવામાં આવે છે.
સેનેટમાં કુલ 100 બેઠકો છે, જ્યારે હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં 435 બેઠકો છે. મધ્યાવધિ ચૂંટણીમાં બંને ગૃહોમાં પક્ષોની સંખ્યાબળની સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. જો રિપબ્લિકન પાર્ટી કોઈ એક અથવા બંને ગૃહોમાં બહુમતી ગુમાવે, તો ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે નવા ખરડાઓ પસાર કરાવવા અને પોતાની નીતિઓ અમલમાં મૂકવી વધુ મુશ્કેલ બની શકે છે.
આથી, મતદાર યાદીઓની તપાસ, નાગરિકતાના પુરાવા અંગેના નિયમો અને ભારતીય મૂળના મતદારોનાં નામ દૂર થયાના દાવા આગામી ચૂંટણી પહેલાં મહત્ત્વના મુદ્દા બન્યા છે. જોકે, મતદારોનાં નામ દૂર કરવા પાછળનાં કારણો અને તેની વાસ્તવિક અસર અંગે અંતિમ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવા માટે સત્તાવાર માહિતી અને સ્વતંત્ર ચકાસણી જરૂરી રહેશે.