60 વર્ષ બાદ ફરી બન્યો વિશેષ ગ્રહયોગ? 26 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થશે શ્રાદ્ધ પક્ષ
આવતીકાલે એટલે કે 26 સપ્ટેમ્બરથી પિતૃપક્ષનો પ્રારંભ થવા જઈ રહ્યો છે. જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ આ વર્ષનો શ્રાદ્ધ પક્ષ અનેક કારણોસર ખાસ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
જ્યોતિષાચાર્યોના જણાવ્યા પ્રમાણે લગભગ 60 વર્ષ બાદ 1966 જેવી ગ્રહોની વિશેષ સ્થિતિ 2026માં ફરી જોવા મળી રહી છે. સૂર્ય, ચંદ્ર, મંગળ, બુધ, ગુરુ અને શનિની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આ વખતનો પિતૃપક્ષ ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
જ્યોતિષાચાર્ય અમર ડિબ્બેવાલાના જણાવ્યા મુજબ 26 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થતો મહાલય શ્રાદ્ધ 10 ઑક્ટોબર સુધી ચાલશે. ખાસ વાત એ છે કે શરૂઆત શનિવારે થશે અને સર્વપિતૃ અમાવસ્યા સાથે શનિવારે જ સમાપન થશે.
આ સમયગાળા દરમિયાન બુધાદિત્ય યોગ સહિત કેન્દ્ર-ત્રિકોણ અને એકાદશ સાથે સંબંધિત કેટલાક યોગ બનવાની જ્યોતિષીય ગણતરી કરવામાં આવી છે.
પંચમી અને અષ્ટમીના ક્ષય છતાં શ્રાદ્ધ 16 જ
આ વર્ષે કેટલાક પંચાંગોમાં પંચમી અને અષ્ટમી તિથિના ક્ષયનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે તેના કારણે શ્રાદ્ધની કુલ સંખ્યામાં ઘટાડો થતો નથી અને પરંપરા મુજબ 16 શ્રાદ્ધ પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
ધર્મશાસ્ત્રીય માન્યતા મુજબ તિથિના સમયગાળાના અંતરને કારણે એક જ દિવસે બે તિથિના શ્રાદ્ધ કરવાની જોગવાઈ પણ જોવા મળે છે.
10 ઑક્ટોબરે ત્રણ વિશેષ સંયોગ
10 ઑક્ટોબરે સર્વપિતૃ અમાવસ્યા રહેશે. આ દિવસે શનિશ્ચરી અમાવસ્યા સાથે ગજછાયા યોગનો સંયોગ બનવાની વાત પણ જ્યોતિષાચાર્યો દ્વારા કરવામાં આવી છે.
પિતૃઓ માટે તર્પણ, શ્રાદ્ધ, પાર્વણ શ્રાદ્ધ, એકોદિષ્ટ શ્રાદ્ધ અને તીર્થ શ્રાદ્ધ જેવા ધાર્મિક કાર્યો માટે આ દિવસને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે.
જ્યોતિષાચાર્યના જણાવ્યા પ્રમાણે સૂર્યનું કન્યા રાશિમાં ગોચર પણ પિતૃકર્મ માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. બુધાદિત્ય સહિતના યોગોને કારણે આ સમયગાળામાં કરવામાં આવતી ધાર્મિક વિધિઓને વિશેષ ફળદાયી માનવાની પરંપરા છે.
શ્રાદ્ધનું ભોજન પીરસતી વખતે આ વાતો યાદ રાખો
શ્રાદ્ધ ભોજન પીરસવાની પણ પરંપરાગત રીત જણાવવામાં આવી છે.
- પિતૃઓ માટેની ભોજનની થાળી દક્ષિણ દિશામાં રાખવાની પરંપરા છે.
- થાળી પાસે ભસ્મની રેખા કરવાની માન્યતા છે.
- ભોજન માટે કેળાના પાન અથવા મોહના પાનમાંથી બનેલી પતરવેલીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.
- શ્રાદ્ધની થાળીમાં મીઠું અલગથી પીરસવાનું ટાળવામાં આવે છે.
થાળીમાં કઈ વસ્તુ ક્યાં પીરસવી?
પરંપરા મુજબ થાળીને ચાર ભાગમાં વહેંચીને અલગ-અલગ વાનગીઓ પીરસવામાં આવે છે.
સૌપ્રથમ થાળીમાં દેશી ઘી લગાવવામાં આવે છે. મધ્યમાં ચોખા પીરસવામાં આવે છે, જ્યારે જમણી બાજુ ખીર અને શાક જેવી વાનગીઓ રાખવામાં આવે છે.
ડાબી બાજુ લીંબુ, ચટણી અને કચુંબર પીરસવાની પરંપરા છે. સામેની તરફ દાળ, કઢી, પાપડ, ભજીયા, અડદના વડા અને લાડુ જેવી વાનગીઓ રાખવામાં આવે છે.
અંતે ભાતને દેશી ઘી અને વઘાર સાથે પીરસવાની પરંપરા પણ જણાવવામાં આવી છે.
એક વાત ખાસ યાદ રાખવી
શ્રાદ્ધના ભોજનમાં પૂર્વજોને પસંદ હોય તેવી ઓછામાં ઓછી એક વાનગી બનાવવાની પરંપરા છે.
સાથે જ શ્રાદ્ધની વિધિ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ભોજનને લઈને કોઈ પ્રકારનો ભેદભાવ ન રાખવો અને બાળકો, મહેમાનો કે પરિવારના અન્ય સભ્યોને ભોજન ન આપવાની પરંપરાનું પાલન કરવાની વાત પણ કહેવામાં આવે છે.
આ રીતે 26 સપ્ટેમ્બરથી 10 ઑક્ટોબર સુધીનો પિતૃપક્ષ ધાર્મિક પરંપરાઓ અને જ્યોતિષીય સંયોગોના કારણે વિશેષ ચર્ચામાં રહેશે.